21/04/2025
Chủ đề RÁM MÁ- phần 1
1. Rám má là gì?
Rám má hay còn gọi là nám da là bệnh tăng sắc tố mắc phải có căn nguyên và cơ chế bệnh sinh rất phức tạp, thương tổn là các dát nâu, đen đối xứng, thường xuất hiện ở mặt nhất là hai bên gò má, trán, cằm. Đây là một trong những rối loạn sắc tố phổ biến nhất và thường gặp nhất. Bệnh lành tính nhưng ảnh hưởng đến tâm lý và thẩm mỹ của người bệnh.
2. Những đối tượng nào dễ bị rám má?
- Phụ nữ thường bị nám nhiều hơn nam
- Phụ nữ trong độ tuổi 20-40, đặc biệt hay gặp trong quá trình mang thai và sau sinh
- Thường xuất hiện ở người có type da sẫm màu( type IV-VI theo phân loại của Fitpatrick)
3. Cơ chế bệnh sinh của rám má.
Cơ chế bệnh sinh của rám má chưa rõ ràng. Nhiều nguyên nhân được cho rằng có liên quan đến bệnh như: di truyền, ánh sáng mặt trời, nội tiết, hoá chất,…
- yếu tố di truyền có vai trò quan trọng: các nghiên cứu chỉ ra rằng 20-70% bệnh nhân có tiền sử gia đình bị rám má
- Tiếp xúc ánh sáng mặt trời làm oxy hoá lớp lipid ở tế bào đáy, giải phóng các gốc tự do, kích thích tế bào hắc tố sản xuất melanin
- Rối loạn nội tiết đặc biệt là estrogen làm tế bào nội tiết tăng cường sản xuất ra sắc tố và vận chuyển sang các tế bào thượng bì của da. Chính vì lẽ đó người ta cho rằng rám má là một bệnh rối loạn sắc tố có liên quan đến nội tiết, đặc biệt có liên qua đến nội tiết sinh dục như estrogen, progesteron. Ngoài ra, một số hormon khác cũng có thể phát sinh bệnh như hormon tuyến giáp,tuyến thượng thận,tuyến yên.
- Ngoài ra một số yếu tố nguy cơ phát sinh rám má như: thuốc tránh thai, viêm nhiễm ( viêm xoang, viêm phần phụ), hoặc nghề nghiệp có liên quan đến dầu mỏ, sản xuất và sử dụng nước hoa.
4. Phân loại rám má:
- Dựa vào vị trí:
+ Thể trung tâm (65%) tổn thương ở trán, má, môi trên, mũi, cằm
+ Thể má và mũi (20%)
+ Thể góc hàm (15%)
- Dựa vào độ sâu:
+ Rám má thượng bì: giới hạn rõ, màu nâu đậm. Tiên lượng đáp ứng điều trị tốt
+ Rám má trung bì: giới hạn không rõ, màu nâu nhạt hoặc xám xanh. Tiên lượng đáp ứng điều trị kém.
+ Rám má hỗn hợp: gồm cả thượng bì và trung bì
5. Mô bệnh học:
Sau sinh thiết vùng da bị nám và soi dưới kính hiển vi các bác sĩ quan sát thấy có các tổn thương:
- lắng đọng melanin trong các tế bào sừng ở màng đáy hoặc trên màng đáy
- Tế bào sắc tố có nhiều tua g*i hơn.
- Xuất hiện melanin bên trong các đại thực bào ở trung bì do tổn thương màng đáy.
- Tăng sinh mạch máu
- Đứt gãy sợi elastin và thoái hoá mô đàn hồi( sự lão hoá da)
👉Từ những tổn thương trên sẽ có những loại thuốc tương ứng trong điều trị rám má.
Vậy trong rám má có những phương pháp điều trị gì các bạn cùng theo dõi trong phần 2 nhé❤️