17/04/2026
Khi FMD SAT-1 không còn là nguy cơ xa xôi…do đó cần:
Chủ động hôm nay để bảo vệ đàn vật nuôi & Đảm bảo an ninh lương thực cho ngày mai.
🦠 BỆNH LỞ MỒM LONG MÓNG TRÊN GIA SÚC (LMLM) (Foot-and-Mouth Disease – FMD.
FMD là bệnh truyền nhiễm do vi-rút, có khả năng lây lan cực nhanh ở các loài gia súc móng guốc chẵn như trâu, bò, lợn/heo, cừu, dê…dù không gây nguy hiểm trực tiếp cho sức khỏe con người, nhưng FMD gây tác động nghiêm trọng đến an ninh lương thực, sinh kế người chăn nuôi và thương mại trong nước và quốc tế.
🔬 ĐẶC ĐIỂM virus FMD
FMD có 7 type huyết thanh: A, O, C, SAT1, SAT2, SAT3 và Asia-1.
Miễn dịch đặc hiệu theo từng type huyết thanh, không có miễn dịch chéo.
➡️ Tiêm phòng hoặc nhiễm tự nhiên với một type không bảo vệ trước các type khác.
🚨 CẢNH BÁO DỊCH TỄ MỚI – FMD SAT1
SAT-1 trước đây chủ yếu lưu hành tại châu Phi nhưng hiện đã mở rộng phạm vi lưu hành, với các ổ dịch mới được ghi nhận tại:
Á
Phi
Đông
Âu
đây nhất: Trung Quốc
🎯 VÌ SAO FMD SAT1 LÀ MỐI ĐE DỌA ĐẶC BIỆT?
Nhiều chương trình tiêm phòng FMD hiện nay tập trung vào các type O, A và Asia-1,
➡️ Không tạo miễn dịch bảo vệ đối với SAT-1
➡️ Khiến đàn vật nuôi dễ tổn thương nếu SAT-1 xâm nhập.
🌏 NGUY CƠ ĐỐI VỚI VIỆT NAM
Nguy cơ FMD SAT-1 xâm nhập vào Việt Nam đang gia tăng rõ rệt, do:
🔄 Di chuyển vật nuôi (chính ngạch và tiểu ngạch) trong nước và qua biên giới;
🔗 Tiếp xúc, trộn lẫn vật nuôi dọc chuỗi giá trị (chợ gia súc, điểm trung chuyển, vận chuyển);
🍽️ Cho vật nuôi ăn thức ăn thừa hoặc thực phẩm chưa nấu chín (đặc biệt ở lợn/heo).
🛡️ ĐỊNH HƯỚNG HÀNH ĐỘNG ƯU TIÊN
📊 Nâng cao năng lực chẩn đoán và giám sát SAT-1
🔍 Đánh giá nguy cơ xâm nhập, củng cố hệ thống phát hiện và cảnh báo sớm;
📝 Báo cáo kịp thời các trường hợp nghi nhiễm;
🛂 Tăng cường kiểm soát FMD tại cửa khẩu;
📣 Đẩy mạnh truyền thông toàn diện nâng cao nhận thức cho người chăn nuôi
⚡Cấp giấy phép nhập vắc xin FMD phù hợp (quota đặc biệt)
🧪 Tăng cường thực hành ninh học tại cơ sở chăn nuôi.
🔑 THÔNG ĐIỆP CHIẾN LƯỢC
FMD SAT1 là mối đe dọa dịch tễ mới, rõ ràng và thực sự. Tuy nhiên, nếu ta chủ động phòng ngừa hôm nay là nền tảng bảo vệ đàn vật nuôi, người chăn nuôi và nền kinh tế quốc gia sẽ hạn chế thiệt hại đáng kể cho ngành, KTXH.
Bệnh&Chẩn đoán Thú Y
Lê Thị Thu Hà
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO)
Vetlatech - Phòng Xét nghiệm chẩn đoán thú y
CDC
One Health Consultation
Nguồn: FAO, WOAH
