29/01/2026
🔥Thiền Shoonya - Ý nghĩa của việc “Không làm gì”
~ Sadhguru
Ý nghĩa của Shoonya là gì? Shoonya, xét theo nghĩa của từ, có thể được dịch là “sự trống rỗng”, tuy nhiên từ “emptiness” “sự trống rỗng” trong tiếng Anh không thể diễn đạt trọn vẹn Shoonya. “Sự trống rỗng” là một từ mang sắc thái tiêu cực – nó gợi ý sự vắng mặt của một điều gì đó lẽ ra phải hiện diện. Shoonya không phải là sự vắng mặt – đó là một sự hiện diện vô hạn.
Số 0 được phát minh ở Ấn Độ. Khi chúng tôi phát minh ra số 0, chúng tôi không xem nó như một sự thiếu vắng mà như con số tối thượng. Số 0 có nghĩa là không có gì, nhưng nó có thể làm tăng giá trị của bất kỳ con số nào khác. Shoonya cũng giống như vậy.
Để đặt điều này vào một góc nhìn nhất định – các nhà vũ trụ học hiện đại nói rằng hơn chín mươi chín phần trăm vũ trụ là trống rỗng. Hơn chín mươi chín phần trăm của một nguyên tử là trống rỗng. Chín mươi chín phần trăm của sự tồn tại là trống rỗng. Đây chính là điều chúng ta gọi là Shoonya.
Với tư cách là sự sống mà bạn đang là, bạn có một lựa chọn: hoặc bạn có thể là một sinh thể nhỏ bé trong sự trống rỗng mênh mông này, hoặc bạn có thể trở thành chính sự trống rỗng ấy mà nó là nguồn cội của mọi sự sáng tạo. Đó là điều chúng ta đang tiếp cận thông qua thiền Shoonya.
Theo quan điểm cá nhân của bạn, bạn là sự sống quan trọng nhất trong toàn bộ sự sáng tạo này. Trong cấu trúc gia đình của mình, bạn là một trong những sự sống quan trọng. Trong phạm vi thành phố, bạn có thể có phần nào đó quan trọng, nhưng người ta vẫn có thể xoay xở mà không cần bạn. Ở cấp độ quốc gia, bạn là một con người có tầm quan trọng rất nhỏ – nếu bạn biến mất, sẽ chẳng ai để ý. Trong thế giới này, bạn là một mảnh sự sống còn nhỏ bé hơn nữa. Trong không gian vũ trụ, bạn gần như không tồn tại.
Ngay cả khi bạn không suy nghĩ về điều này một cách có ý thức, thì ở đâu đó rất sâu bên trong, ai cũng biết điều đó. Đó là lý do cho mọi sự phô trương, mọi sự trang trí, mọi sự tích lũy – bởi vì theo một cách nào đó, luôn có một nỗi tuyệt vọng muốn biến mình thành một sự sống có trọng lượng, có ý nghĩa.
Dù là của cải, tiền bạc, cái tôi, học vấn hay gia đình – tất cả những điều này rốt cuộc chỉ là những nỗ lực nhằm khiến bạn cảm thấy rằng mình là một sự sống có giá trị. Nhưng khi mỗi nguyên tử trong cơ thể bạn có đến chín mươi chín phần trăm là trống rỗng, và toàn bộ vũ trụ cũng chín mươi chín phần trăm là trống rỗng, điều đó có nghĩa là chính “cái hư không” này --- cái là nguồn cội của sự sáng tạo --- là đang đập rộn ràng bên trong bạn, trong từng tế bào của cơ thể.
Nếu điều này trở thành một trải nghiệm sống động, thì bạn sẽ sống hoàn toàn khác đi. Để tìm kiếm điều đó, các vị vua đã chọn trở thành những người ăn xin. Gautama Buddha đã bước đi như một người ăn xin. Shiva cũng bước đi như một người ăn xin. Điều này cho thấy rằng họ đã tìm ra một thứ gì đó mà nó không cần trang hoàng, không cần phóng đại, cũng không cần bổ sung bất cứ điều gì. Đó là thứ chiếm trọn toàn bộ vũ trụ. Ngay lúc này, khi tôi chỉ ngồi đây, tự nó đã là trọn vẹn rồi.
Chiều kích này của sự sống thông thường đòi hỏi rất nhiều sự chuẩn bị. Nhưng ngày nay, mọi người chỉ sẵn sàng dành ra một khoảng thời gian rất nhỏ. Đó chính là nỗi khó khăn khi làm một vị Guru trong thế kỷ hai mươi mốt. Giống như “cái hư không” đã được đóng gói trong từng nguyên tử và từng tế bào của cơ thể bạn, chúng tôi cũng đóng gói Shoonya thành một hình thức thiền. Nó giống như một “viên thuốc Shoonya”. Tôi đang làm cho nó nghe có vẻ buồn cười, bởi vì cách mà đa số mọi người trên thế giới đang sống vốn đã rất buồn cười rồi.
Trong sự tồn tại bao la này, bạn vô cùng nhỏ bé, nhưng bạn lại nghĩ rằng mình to lớn. Tôi đã thấy rất nhiều người mà đối với họ, ngôi nhà, gia đình, những điều vô nghĩa của họ, trang sức, tài sản của họ quan trọng đến mức mà họ tranh đấu vì chúng cho tới ngày cuối cùng. Và rồi, đột ngột, họ chết. Tôi đã cố chỉ ra điều đó cho họ khi họ còn sống, nhưng họ không hứng thú. Thật đáng tiếc là chỉ đến khi đối diện với cái chết, con người mới tỉnh ra.
Giả sử bạn đạt được chín mươi chín phần trăm trong một kỳ thi, hẳn bạn sẽ rất vui với chín mươi chín phần trăm ấy và sẵn sàng bỏ qua một phần trăm còn lại. Ngay lúc này, chín mươi chín phần trăm chính là Shoonya. Một phần trăm là sự sáng tạo. Trong thiền Shoonya, bạn tạm thời gác lại một phần trăm ấy để tận hưởng chín mươi chín phần trăm.
Cho đến lúc này, bạn đã và đang phớt lờ chín mươi chín phần trăm này, điều đó thật nực cười. Việc chạy theo sự đầy đủ, bao nhiêu sự thất vọng đã sinh ra. Nếu túi tiền của ai đó đầy hơn túi tiền của bạn, bạn thất vọng. Nếu kho thóc của ai đó đầy hơn của bạn, bạn thất vọng. Nếu trái tim của ai đó “đầy” hơn trái tim bạn, bạn cũng thất vọng. Đó là lý do vì sao chúng tôi đang dạy một trò chơi mới – nơi mà dù thế nào bạn cũng có thể thắng. Rốt cuộc, sự trống rỗng thì dễ hơn sự đầy đủ.
Shoonya có nghĩa là “sự trống rỗng”, hay chính xác hơn là “nothingness” “cái hư không”. Một cách diễn đạt còn phù hợp hơn nữa là đặt một dấu gạch nối giữa “no” và “thing” – đó là “no-thingness”, tức là “không-vật thể”. Điều này có nghĩa là nó là một chiều kích vượt ra ngoài bản chất vật lý. Shoonya cũng có nghĩa là không làm gì cả.
Nếu tôi cứ liên tục nói với bạn: “Không làm bất cứ điều gì, không làm bất cứ điều gì”, bạn sẽ phát điên. Bạn càng cố gắng không làm gì, bạn càng trở nên điên loạn hơn. Để có thể không làm gì, bạn cần một số sự giúp đỡ. Nếu bạn muốn bơi trong cái hư không, chúng tôi đưa cho bạn một sợi dây để bạn có thể nắm lấy.
Vậy sợi dây đó là gì? “Không-vật thể” cũng có nghĩa là sự im lặng. “Có-vật thể” cũng có nghĩa là âm thanh. Sợi dây mà chúng tôi trao cho bạn chính là một âm thanh hay một câu thần chú nhất định. Khi cái hư không trở nên quá choáng ngợp, bạn có thể nắm lấy âm thanh này.
Có nhiều loại thần chú (mantra) khác nhau. Một thần chú mà tất cả các bạn đều quen thuộc là AUM. Đây là loại thần chú trở nên mạnh mẽ khi bạn phát âm to và rõ ràng.
Ngoài ra còn có những loại thần chú khác gọi là các beeja mantra. Beeja mantra là một âm thanh thuần khiết, không mang nghĩa. Thần chú (mantra) nghĩa là âm thanh thuần khiết, còn beeja nghĩa là hạt giống. Một hạt giống phải được giữ đúng cách. Khi bạn gieo nó xuống đất, bạn phải cung cấp độ ẩm vừa đủ – chỉ khi đó nó mới nảy mầm. Hạt giống sẽ tự làm điều mà nó phải làm; đất sẽ làm điều mà nó phải làm. Công việc của bạn chỉ là duy trì các điều kiện cần thiết.
Tương tự với thiền Shoonya – nếu bạn xử lý nó đúng cách, nó sẽ nảy mầm, phát triển, trở thành một cái cây vĩ đại và cuối cùng sẽ cho quả.
🍂 Isha.sadhguru.org
