24/01/2024
RỤNG TÓC SAU SINH
Nhiều người mẹ gặp vấn đề như rụng tóc, móng sọc, gãy móng, da sần sùi, mệt mỏi, dễ nổi cáu....sau sinh. Đó là quá trình hoàn toàn bình thường và sinh lý vì sau khi bánh nhau lấy ra khỏi cơ thể mẹ, nồng độ estrogen sẽ giảm dần. Quá trình này kéo dài tầm 6-12 tháng sau sinh và sẽ ổn dần theo thời gian. Nhưng nếu mẹ bị thiếu máu và/hoặc thiếu chất sau sinh, các triệu chứng này sẽ nặng nề hơn nhiều!
Thực tế ở Việt Nam, bản thân mình ghi nhận những biến đổi sau sinh của người mẹ còn liên quan đến quá trình thiếu máu
- thiếu máu do quá trình mang thai nghén nhiều ăn uống kém
- thiếu máu do mất máu trong quá trình sinh con
- thiếu máu do sau sinh mệt mỏi
- thiếu máu do áp lực nuôi con không ăn uống đầy đủ...
(1) RỤNG TÓC SAU SINH - quá trình này hoàn toàn bình thường, mẹ cứ cắt hết những tóc hư tổn, cắt ngắn lại cho gọn và sạch. Bên cạnh đó, từng nhiều trường hợp mẹ rụng tóc nhiều quấn và siết ngón tay ngón chân của trẻ và làm hoại tử, gây ra hội chứng "hair tourniquet" mà mình từng chia sẻ.
Rụng tóc sau sinh ở mẹ và rụng tóc vành khăn ở trẻ đều là quá trình sinh lý và liên quan thay đổi hormone.
Rụng tóc sau sinh có thể nặng nề hơn nếu như người mẹ có tình trạng thiếu máu và thiếu chất đi kèm (sẽ nói phần cuối)
(2) DA SẦN SÙI - việc này liên quan nhiều đến nồng độ hormone estrogen giảm sau sinh và tình trạng da bị giãn nhiều lúc mang thai sau sinh bị nhăn nheo và sần sùi. Việc duy nhất bạn cần làm là uống thật nhiều nước vừa giúp có sữa vừa giúp duy trì cơ thể không bị khô da, bên cạnh đó, nên sử dụng dưỡng ẩm cơ thể thể và dưỡng ẩm da mặt 2-4 lần/ngày
(3) MÓNG DỄ GÃY - lông tóc móng...là bộ 3 thường đi chung với nhau và đương nhiên rằng móng sọc, dễ gãy....thường liên quan như tóc vậy, đều do thay đổi hormone.
LỜI KHUYÊN
(1) Sắt
Bản thân nhiều người phụ nữ da dẻ đẹp, hồng hào....không hẳn do di truyền mà còn là do chế độ dinh dưỡng phù hợp. Bản thân con gái vốn dĩ dễ thiếu máu thiếu sắt do sinh lý người phụ nữ nên:
(1) Con gái - nên ăn uống đa dạng, trước mang thai nên xét nghiệm mình có thiếu máu không rồi bổ sung sắt
(2) Mẹ bầu - 30 mg - 60 mg sắt nguyên tố và 400 µg (0.4 mg) folic acid (cái này cứ uống mấy viên vitamin tổng hợp là được). Hiện nay một số nghiên cứu ghi nhận uống sắt cách ngày tốt hơn uống mỗi ngày nhưng chưa công bố chính thức. Khi nào có mình cập nhật
(3) Mẹ sau sinh - WHO vẫn khuyến cáo tiếp tục uống sắt 6-12 tuần sau sinh với liều 30-60mg sắt để giảm thiếu máu sau sinh và sau đó duy trì liều sinh lý. Nhưng dễ nhớ các mẹ cứ uống liều 10-30 mg sắt nguyên tố sau sinh cho tới 12 tháng tuổi là được.
(2) Kẽm
80% phụ nữ mang thai ăn uống thiếu kẽm. Nhu cầu sinh lý của phụ nữ là 15mg/ngày nhưng thực tế các nghiên cứu chỉ ra phụ nữ chỉ bổ sung qua ăn uống tầm 9.6 mg/ngày. Vậy nên, sau sinh, các bạn cứ ra tiệm thuốc tây mua mấy chục gói kẽm zinc loại 10mg về uống mỗi ngày 1-2 gói là được
(3) Vitamin C
Đây là một trong những vitamin quan trọng không chỉ giúp người mẹ duy trì đề kháng mà còn giúp duy trì hệ collagen trong cơ thể giúp hồi phục vết mổ sau sinh và còn làm da căng bóng mịn như đi dưỡng da từ Spa ông Sang về vậy.
(4) Vitamin B1-B6-B12
Loại này thì thường có trong các viên vitamin tổng hợp dành cho mẹ sau sinh nhưng nếu không có điều kiện thì có thể hỏi viên vitamin 3B ở ngoài tiệm thuốc tây, bổ sung sinh lý mỗi ngày.
(5) Canxi và vitamin D3
Nhu cầu canxi mẹ đang cho con bú là 1000mg/ngày và vitamin D3 là 800-1200IU nhé. Mẹ cứ xem thành phần của viên thuốc mẹ đang uống. Hoặc nếu như không có điều kiện thì cứ mua 2 viên Calci-D ngoài tiệm thuốc tây là được.
(6) DHA và các chất béo khác
Cái này quan trọng dành cho các bà mẹ đang mang thai và đang cho con bú. Nếu con bú sữa công thức thì DHA trong SCT đủ rồi, không cần mua thêm bên ngoài uống. Còn nếu con bú mẹ thì DHA đó mẹ là người uống và chuyển hóa qua sữa cho con.
KHI NÀO UỐNG
Thực ra thì khi nào mang thai chúng ta đã bổ sung đầy đủ nhưng phần lớn các mẹ thường dừng bổ sung sau sinh. Nên nhớ, sau sinh chúng ta còn phải tạo sữa cho bé nên ngay sau sinh, việc bổ sung vitamin và đầy đủ dinh dưỡng vẫn cần đảm bảo, cho tới ít nhất 12 tháng sau sinh hoặc dài hơn (tùy điều kiện bú mẹ của bé).
Lưu ý sau 12 tháng tuổi thường cơ thể mẹ sẽ tự cân bằng hormone. Nếu sau 12 tháng mà vẫn rụng thì thường nguyên nhân thiếu máu thiếu sắt hoặc thiếu chất. Nên ít nhất 1 lần đi xn máu nhé mọi người.
TÓM LẠI
Sau sinh, người phụ nữ thường đối mặt với những vấn đề sinh lý cả bệnh lý như rụng tóc, móng gãy, da sần sùi, mệt mỏi, dễ cáu gắt....nên bài tổng hợp này giúp mọi người có thêm kiến thức. Cứ thật bình tĩnh và giải quyết từng vấn đề một, xem bản thân mình bổ sung đủ chất cho mẹ chưa. Mẹ đủ chất thì con mới đủ chất được. Nếu chưa thì bổ sung. Nếu tóc rụng quá thì cắt bớt. Nếu da khô quá thì dùng kem dưỡng ẩm ông Sang tô-tô i-phéc (total effects) hoặc dùng dưỡng ẩm nào trước giờ mẹ dùng là được.
Phụ nữ sau sinh phải ĐẸP, thậm chí đẹp hơn trước sinh để tự tin, để chồng con lác mắt. Mà khi phụ nữ tự tin thì mới vui vẻ chăm con tốt được. Nói chung là biết chăm con cực nhưng cũng chịu khó dành chút thời gian chăm sóc cơ thể, ăn uống đủ chất, ngủ sớm, nghỉ ngơi.... Mẹ khỏe thì mới chăm con tốt. Nguyên lý muôn đời nay là vậy 😁
Bs Nguyễn Thanh Sang
