04/05/2026
HO ĐÊM KÉO DÀI Ở TRẺ
Ban ngày bé gần như bình thường, nhưng cứ đêm đến là ho. Nhiều bé ho cả tháng không hết. Đặc biệt hay gặp khi giao mùa, khi bắt đầu đi học, hoặc sau một đợt cảm cúm tưởng như đã khỏi. Vậy bé bị làm sao ???
Trước tiên phải nói rõ: nếu bé đang viêm đường hô hấp cấp, ví dụ viêm họng, viêm mũi, viêm phế quản, viêm phổi… thì cần xử lý đúng nguyên nhân đó. Khi viêm được kiểm soát, ho thường sẽ giảm dần.
Nhưng nếu bé ho đêm kéo dài, khám nhiều lần vẫn không dứt, đơn thuốc gần như giống nhau mà bé vẫn ho, thì bố mẹ nên nghĩ thêm đến 5 nhóm nguyên nhân sau:
1. HO DO CHẢY DỊCH MŨI SAU
Thường gặp ở các bé Viêm mũi dị ứng, Viêm mũi xoang.
Trẻ nghẹt mũi kéo dài -> dịch mũi chảy ngược xuống họng, nhất là khi bé nằm ngủ -> kích thích họng, làm bé ho nhiều về đêm hoặc gần sáng.
Bé có thể kèm theo: nghẹt mũi, khịt mũi, hắt hơi, ngứa mũi, hay hắng giọng, sáng ngủ dậy ho nhiều hơn.
👉Việc cần làm:
- Vệ sinh mũi/ Rửa mũi đúng cách
- Giữ phòng ngủ sạch thoáng, tránh bụi, khói thuốc, nấm mốc, lông thú.
- Nếu bé có cơ địa dị ứng, cần điều trị viêm mũi dị ứng đúng hướng, không lạm dụng kháng sinh nếu không có dấu hiệu nhiễm khuẩn.
2. HO DO KÍCH ỨNG - DỊ ỨNG
Có những bé không sốt, phổi nghe không có gì đặc biệt, nhưng cứ vào phòng ngủ là ho.
Nguyên nhân có thể đến từ mạt bụi trong chăn ga gối, nấm mốc trong phòng, điều hòa lâu ngày chưa vệ sinh, lông chó mèo, khói thuốc lá, nước hoa, tinh dầu, xịt phòng, không khí lạnh hoặc quá khô.
Trường hợp này, thuốc ho chỉ giúp một phần. Quan trọng nhất là làm sạch môi trường ngủ của bé.
👉 Bố mẹ nên giặt chăn ga gối thường xuyên, vệ sinh điều hòa, không hút thuốc trong nhà, không để thú cưng ngủ cùng bé nếu bé dễ dị ứng, không dùng mùi hương quá nồng trong phòng, giữ phòng thoáng, đủ ẩm, không quá lạnh.
3. HO DO HEN
Không phải bé bị hen suyễn lúc nào cũng khò khè.
Có bé chỉ có triệu chứng duy nhất là HO. Ho kéo dài, đặc biệt là ho về đêm, ho gần sáng, ho khi chạy nhảy, ho khi cười khóc nhiều, hoặc ho khi thời tiết thay đổi.
Bố mẹ nên nghĩ đến hen suyễn nếu bé có các dấu hiệu như:
- Ho tái đi tái lại nhiều đợt
- Ho nhiều về đêm hoặc gần sáng
- Ho khi vận động, ho khi trời lạnh
- Ho khi tiếp xúc bụi, phấn hoa, lông thú, nấm mốc, khói thuốc.
Một số bé có thể kèm khò khè, nặng ngực, khó thở, hoặc thở rít.
Những bé có cơ địa dị ứng, viêm mũi dị ứng, chàm da, hoặc gia đình có người bị hen suyễn thì nguy cơ càng cao hơn.
👉Với nhóm này, bố mẹ cần cho bé đi khám để bác sĩ đánh giá để xác định có phải hen suyễn hay không và điều trị đúng hướng.
Việc bố mẹ có thể làm trước là dọn sạch dị nguyên trong phòng, tránh khói thuốc, giữ ấm cổ ngực khi trời lạnh, theo dõi xem bé có ho khi vận động hoặc khi ngủ không và không tự ý dùng thuốc.
4. HO DO TRÀO NGƯỢC
Nhiều bé không nôn trớ nhưng vẫn có thể bị trào ngược, đặc biệt sau khi ăn no, uống sữa sát giờ ngủ hoặc nô đùa mạnh trước khi nằm.
Dịch trào ngược -> kích thích họng, thanh quản, làm bé ho dai dẳng, nhất là về đêm.
Bố mẹ nên chú ý nếu bé hay ợ hơi, ợ chua, nôn trớ, ho sau ăn, ho nhiều khi nằm, hôi miệng, hay nuốt khan, hắng giọng, hoặc đau bụng vùng trên rốn.
👉 Cách hỗ trợ:
- Không cho bé ăn quá no sát giờ ngủ
- Không uống sữa ngay trước khi nằm, nên ăn/uống cách giờ ngủ khoảng 1–2 tiếng
- Không để bé chạy nhảy nô đùa mạnh sau ăn.
- Kê đầu cao nhẹ hoặc cho bé nằm nghiêng trái.
- Giữ ấm cổ và làm dịu họng trước khi ngủ.
- Tránh cho trẻ ăn: socola, cà phê, đồ uống có ga, nước cam, quýt, bưởi, sốt cà chua, đồ ăn cay, chiên rán, nhiều dầu mỡ.
5. HO DO MYCOPLASMA
Mycoplasma pneumoniae là một tác nhân có thể gây viêm đường hô hấp ở trẻ, đôi khi biểu hiện không rầm rộ nhưng dai dẳng.
Bé có thể ho dai dẳng nhiều tuần, ho khan là chủ yếu, đôi khi sốt nhẹ, mệt, đau họng, hoặc ho tăng dần về đêm.
Điểm cần lưu ý là ho do Mycoplasma thường:
- Kéo dài lâu hơn cảm cúm thông thường
- Ho khan dai dẳng, có thể ho nhiều về đêm
- Có thể kèm sốt nhẹ hoặc sốt kéo dài
- Hay gặp ở trẻ đi học vì dễ lây trong môi trường lớp học.
Nếu bé ho kéo dài, mệt, sốt dai dẳng hoặc có dấu hiệu viêm phổi, bố mẹ nên cho bé đi khám để bác sĩ đánh giá và chỉ định xét nghiệm/kháng sinh phù hợp nếu cần.
TÓM LẠI
Sau khi loại trừ viêm đường hô hấp cấp, bố mẹ cần nghĩ đến:
1. Chảy dịch mũi sau
2. Kích ứng hoặc dị ứng
3. Hen suyễn
4. Trào ngược dạ dày thực quản
5. Ho do Mycoplasma
Và đặc biệt, nếu bé ho trên 4 tuần, ho kèm khó thở, thở nhanh, sốt kéo dài, sụt cân, tím tái, đau ngực, nôn nhiều, hoặc ho xuất hiện sau sặc/nghẹn, bố mẹ nên đưa bé đi khám sớm.
