13/02/2026
NGỦ ĐỘNG Ở TRẺ SƠ SINH: NHỮNG ĐIỀU BA MẸ CẦN BIẾT
Đêm con ngủ mà quay bên này, lắc bên kia, mắt chớp chớp hấp háy, thi thoảng còn ọ ẹ, khóc ré lên một tiếng rồi im... Bạn có từng hoảng hốt lao vào vỗ về, bế con lên dỗ, rồi thắc mắc sao con tỉnh giấc luôn không?
Thực ra, con đang NGỦ ĐỘNG đó! Và việc ba mẹ "nhiệt tình" can thiệp lúc này có thể vô tình đánh thức con thật sự.
NGỦ ĐỘNG LÀ GÌ?
Ngủ động (active sleep) là giai đoạn ngủ bình thường ở trẻ sơ sinh, tương tự như giấc ngủ REM ở người lớn.
Điểm khác biệt quan trọng: ở người lớn, khi ngủ REM, cơ thể gần như bất động. Nhưng ở trẻ sơ sinh, cơ chế này chưa phát triển hoàn thiện, nên trong giấc ngủ động, con vẫn cử động rất nhiều dù đang ngủ say.
Chu kỳ ngủ của trẻ sơ sinh BẮT ĐẦU bằng giai đoạn ngủ động, sau đó mới chuyển sang ngủ tĩnh (quiet sleep). Điều này ngược hoàn toàn với người lớn (người lớn đi vào giấc ngủ sâu trước, rồi mới đến REM).
DẤU HIỆU CON ĐANG NGỦ ĐỘNG
Theo Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), trong giai đoạn ngủ động, bạn có thể thấy con:
- Mắt chuyển động nhanh dưới mi, có thể hé mở rồi nhắm lại
- Tay chân giật giật, đạp lung tung
- Nhăn mặt, cau mày, mỉm cười, chu môi
- Ọ ẹ, rên rỉ, thậm chí khóc ngắn
- Thở không đều
Tất cả những biểu hiện này là BÌNH THƯỜNG và con vẫn đang ngủ!
NGỦ ĐỘNG KÉO DÀI BAO LÂU?
Chu kỳ ngủ của trẻ sơ sinh thường kéo dài khoảng 50-60 phút, trong đó khoảng 25 phút là ngủ động (Rem - active sleep), 20 phút là ngủ tĩnh (ngủ sâu - deep sleep), và phần còn lại là giai đoạn chuyển tiếp.
Trẻ sơ sinh dành đến 50% thời gian ngủ trong trạng thái ngủ động. Con số này giảm dần: đến 12 tháng còn khoảng 30%, và đến 5 tuổi thì về mức người lớn (20-25%).
TẠI SAO NGỦ ĐỘNG LẠI QUAN TRỌNG?
Ngủ động không phải giấc ngủ "kém chất lượng". Ngược lại, đây là giai đoạn CỰC KỲ quan trọng cho sự phát triển não bộ. Ngủ động giúp:
- Thúc đẩy sự phát triển của não bộ: Trong giấc ngủ động, não bộ hoạt động mạnh mẽ, giúp hình thành và củng cố các kết nối thần kinh. Các cử động giật nhẹ trong lúc ngủ động thực sự giúp não "lập bản đồ" hệ thống vận động và cảm giác của cơ thể.
- Hỗ trợ học tập và ghi nhớ: Trẻ sơ sinh xử lý và ghi nhớ thông tin đã tiếp nhận trong ngày thông qua giấc ngủ động.
- Phát triển cảm xúc: Các nụ cười thật sự (nụ cười Duchenne) xuất hiện nhiều nhất trong giai đoạn ngủ động, cho thấy đây là giai đoạn quan trọng cho sự phát triển cảm xúc.
—-----------------
⚠️ SAI LẦM PHỔ BIẾN: CAN THIỆP QUÁ SỚM
Đây là lỗi rất nhiều ba mẹ mắc phải!
Khi thấy con cựa mình, ọ ẹ, nhăn mặt, hoặc khóc ngắn, ba mẹ thường vội vàng vỗ về, bế lên ru, cho bú.. Vấn đề là: con vẫn đang ngủ! Việc can thiệp lúc này có thể đánh thức con hoàn toàn, trong khi nếu được để yên, con sẽ tự chuyển sang giai đoạn ngủ tiếp theo một cách tự nhiên.
Hãy nhớ: giống như khi bạn đang mơ màng và ai đó chọt chọt, vỗ vỗ bên cạnh, bạn sẽ tỉnh giấc ngay. Con cũng vậy!
BA MẸ NÊN LÀM GÌ?
1. Dùng "Nút Chờ"
Khi thấy con có dấu hiệu cựa quậy, hãy DỪNG LẠI và QUAN SÁT 1-2 phút trước khi can thiệp:
Mắt con có mở to không? (Nếu mắt vẫn nhắm hoặc chỉ hé mở rồi nhắm lại, con vẫn đang ngủ)
Tiếng khóc có leo thang không? (Khóc ngắn rồi im là ngủ động; khóc ngày càng to là con thức thật)
2. Phân biệt ngủ động và thức giấc thật
- Ngủ động:
+ Mắt nhắm hoặc chỉ hé mở rồi nhắm lại
+ Cử động ngẫu nhiên không có mục đích
+ Khóc ngắn, ngắt quãng rồi tự dịu lại sau vài phút.
+ Ngủ lại sau thời gian ọ ẹ mà không cần ba mẹ hỗ trợ
Thức giấc thật:
+ Mắt mở to và nhìn xung quanh
+ Cử động có chủ đích
+ Khóc to dần và kéo dài
+ Cần được ba mẹ hỗ trợ để chuyển tiếp giấc ngủ
TÓM TẮT
✅ Ngủ động là giai đoạn ngủ bình thường và quan trọng ở trẻ sơ sinh
✅ Trong ngủ động, con có thể cử động, ọ ẹ, khóc ngắn... nhưng vẫn đang ngủ
✅ Trẻ sơ sinh dành khoảng 50% thời gian ngủ trong trạng thái ngủ động
✅ Ngủ động đóng vai trò quan trọng cho sự phát triển não bộ
✅ Khi thấy con "động đậy", hãy CHỜ và QUAN SÁT trước khi can thiệp
Nguồn tham khảo.