04/04/2026
Bệnh viêm khớp: Nguyên nhân, triệu chứng
Viêm khớp là gì?
Viêm khớp là tình trạng một hoặc nhiều khớp xương bị kích ứng gây viêm gây đau nhức, sưng tấy, nếu không được điều trị bệnh có thể ảnh hưởng tới khả năng vận động, biến dạng khớp. Có hơn 100 loại viêm khớp với những nguyên nhân và phương pháp điều trị khác nhau, trong đó 2 dạng phổ biến nhất là viêm xương khớp (OA-Osteoarthritis) và viêm khớp dạng thấp (RA-Rheumatoid Arthritis). (1)
Triệu chứng và dấu hiệu của mỗi loại có thể giống hoặc không giống nhau tùy vào mức độ nặng-nhẹ và từng giai đoạn của bệnh lý nhưng thường gặp nhất ở người lớn tuổi (trên 65 tuổi) và tỷ lệ mắc bệnh ở phụ nữ cao hơn nam giới.
Tuy nhiên, những năm gần đây, viêm khớp ở người trẻ tuổi đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt là viêm khớp dạng thấp… Theo Dữ liệu toàn cầu về điều trị viêm khớp dạng thấp, có đến 8/100.000 người trong độ tuổi từ 18 đến 34 bị viêm khớp dạng thấp.
Các dạng viêm khớp phổ biến
Mặc dù có đến 100 loại viêm khớp khác nhau, thế nhưng mức độ phổ biến chỉ bao gồm những bệnh lý dưới đây (2):
1. Viêm xương khớp
Là hậu quả của quá trình thoái hóa sụn và xương dưới sụn khiến – Viêm xương khớp không chỉ gây đau nhức mà còn tiềm ẩn nguy cơ tàn tật vĩnh viễn nếu không được chữa trị kịp thời.
2. Viêm khớp dạng thấp
Cùng với Lupus, thấp khớp cấp… viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý về khớp liên quan đến hệ miễn dịch của cơ thể, là bệnh mãn tính và có thể làm suy giảm chức năng của các cơ quan bộ phận khác như mắt, phổi, tim, mạch máu…
3. Viêm cột sống dính khớp
Viêm cột sống dính khớp là hiện tượng một số xương nhỏ trong cột sống của chúng ta bị dính chồng lên nhau (hợp nhất thành một). Tình trạng này khiến cột sống kém linh hoạt và có thể dẫn đến tư thế gập người về phía trước do cột sống bị rút ngắn lại.
4. Gout
Thuộc nhóm bệnh khớp do rối loạn chuyển hóa gây ra, gout có thể xảy đến bất cứ ai. Đặc trưng của bệnh này là các cơn đau đột ngột, dữ dội kèm sưng đỏ và nóng ở khớp.
5. Viêm khớp tự phát thiếu niên
Gọi là viêm khớp tự phát thiếu niên là bởi bệnh xuất hiện phổ biến nhất ở trẻ em dưới 16 tuổi và thường không xác định được nguyên nhân chính xác. Bệnh lý này có thể hết trong vài tháng nhưng cũng có khi theo trẻ đến lúc trưởng thành, thậm chí suốt phần đời còn lại.
Viêm khớp tự phát thiếu niên không chỉ gây sưng đau khớp mà còn gây ra những biến chứng nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển hệ vận động của trẻ em. Vậy nên, chuyên gia JEX lưu ý các bậc phụ huynh: Nếu nhận thấy xương khớp của con em mình có những biểu hiện khác thường, hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được kiểm soát và phòng ngừa tổn thương xương khớp do viêm xương khớp tự phát gây ra nhé!
6. Viêm khớp vảy nến
Khi phát hiện các mảng da bị đỏ ửng lên và lởm chởm vảy màu trắng bạc kèm theo cảm giác đau nhức, cứng ở khớp có thể bạn đã bị viêm khớp vảy nến. Bệnh lý này khởi phát phần lớn ở những người đang bị vảy nến, nhưng một số trường hợp sẽ bị viêm khớp trước rồi mới phát sinh triệu chứng bệnh vảy nến.
7. Viêm khớp phản ứng
Nguyên nhân khiến bạn mắc bệnh viêm khớp phản ứng là do một bộ phận nào đó của cơ thể (thường là ruột, đường tiết niệu, bộ phận sinh dục) bị nhiễm trùng.
Đây không phải là bệnh lý nguy hiểm và thường biến mất trong khoảng 12 tháng kể từ khi xuất hiện. Bệnh lý này thường gây đau và sưng ở khớp gối, khớp mắt cá chân và bàn chân.
8. Viêm khớp nhiễm khuẩn
Khi vi khuẩn hoặc virus từ một cơ quan khác trong cơ thể hoặc từ những vết thương sâu bên ngoài xâm nhập vào máu rồi lan đến khớp, chúng có thể gây ra tình trạng viêm được gọi là viêm khớp do nhiễm khuẩn. Đây là bệnh lý tiến triển nhanh, dễ gây tổn thương nghiêm trọng cho sụn khớp và xương dưới sụn. Vì vậy, việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách là rất quan trọng để bảo vệ chức năng vận động của khớp.
9. Viêm khớp ngón tay cái
Viêm khớp ngón tay cái gây đau dữ dội và sưng làm giảm sức mạnh cũng như phạm vi chuyển động của ngón tay gây khó khăn cho việc thực hiện các động tác cơ bản hàng ngày. Bệnh xảy ra do quá trình lão hóa và nếu nghiêm trọng có thể phải phẫu thuật để điều chỉnh lại khớp ngón tay cái.
10. Viêm khớp háng
Viêm khớp háng là 1 vấn đề thường gặp ở rất nhiều người, gây ra tình trạng viêm sưng, đau nhức từ nhẹ tới nặng vùng khớp háng. Từ đó, gây ra các trở ngại trong quá trình chuyển động để thực hiện các động tác cơ bản.
Tất cả các bệnh khớp dù phổ biến hay không phổ biến, dù cấp tính hay mãn tính đều tác động tiêu cực đến hệ xương khớp và cản trở chức năng vận động của cơ thể. Do đó, các bạn cần phải đến ngay bệnh viện chuyên khoa xương khớp để thăm khám và điều trị nếu cảm thấy đầu gối, cổ tay, vai gáy, thắt lưng… đau nhức hoặc sưng tấy bất thường nhé!
Triệu chứng đặc trưng của bệnh viêm khớp
Tất cả những bệnh lý liên quan đến xương khớp đều có các dấu hiệu và triệu chứng đặc trưng rất dễ nhận biết đó là:
1. Đau sưng
Đau không đều: Có những ngày bạn cảm thấy đau nhức liên tục, không thể tìm được tư thế nào thoải mái. Nhưng cũng có những lúc cơn đau như “biến mất” một cách bí ẩn, khiến bạn tưởng rằng mình đã khỏi bệnh, rồi lại tái phát mạnh mẽ hơn.
Đau lan tỏa hoặc tập trung: Đôi khi cơn đau chỉ tập trung ở một khớp cụ thể như đầu gối, cổ tay hay ngón tay. Nhưng với một số bệnh nhân, đau có thể lan rộng đến nhiều vùng khớp cùng lúc, tạo cảm giác như toàn bộ cơ thể đang “kêu cứu”.
Sưng khớp đi kèm: Vùng khớp bị viêm thường sưng lên rõ rệt, có thể thấy bằng mắt thường. Da xung quanh khớp căng phồng, khi ấn nhẹ sẽ có cảm giác mềm hoặc đàn hồi như có dịch tích tụ bên trong.
2. Căng cứng
Cứng khớp buổi sáng: Nhiều bệnh nhân mô tả cảm giác như thể các khớp của họ đã “rỉ sét” sau một đêm dài. Khi thức dậy, việc cử động các ngón tay, cổ tay, hoặc đầu gối trở nên vô cùng khó khăn. Bạn cần phải “khởi động” từ từ, như động cơ xe cũ vào mùa đông. Tình trạng này có thể kéo dài từ 30 phút đến vài giờ.
Cứng khớp sau thời gian nghỉ ngơi: Không chỉ buổi sáng, hiện tượng cứng khớp còn xảy ra sau khi bạn ngồi làm việc lâu, xem phim, hoặc đi xe đường dài. Đây được gọi là “hiện tượng gel hóa” – khớp như bị đông cứng khi không hoạt động.
Mức độ cứng khớp thay đổi: Với một số loại viêm khớp, tình trạng cứng có thể xuất hiện sau khi vận động mạnh, hoặc kéo dài suốt cả ngày không thuyên giảm. Điều này phụ thuộc vào từng loại bệnh và mức độ tiến triển của bệnh.
3. Đỏ, nóng
Trong một số loại viêm khớp, da trên khớp bị ảnh hưởng trở nên đỏ tấy. Khi chạm vào bạn sẽ cảm thấy ấm nóng.
4. Khả năng chuyển động giảm sút
Nếu di chuyển hoặc đứng dậy khỏi ghế gây khó khăn hoặc đau đớn thì điều này có thể là dấu hiệu viêm khớp hoặc một vấn đề khớp khác.
Tùy thuộc vào loại viêm khớp, các dấu hiệu và triệu chứng này có thể biểu hiện đồng thời một cách rõ rệt hoặc chỉ thoáng qua chốc lát. Chính vì lẽ đó, nhiều người đã để “tuột mất” thời điểm vàng chữa bệnh khớp bởi không hay biết mình đang mắc các vấn đề về xương khớp.
Nguyên nhân gây bệnh viêm khớp
Triệu chứng có thể giống nhau nhưng nguyên nhân bệnh viêm khớp thì không? Mỗi loại bệnh sẽ liên quan đến các yếu tố gây bệnh khác nhau và chúng ta gần như không thể đoán trước hay kiểm soát được. Dưới đây là những nguyên nhân chính yếu dẫn đến các bệnh lý về cơ xương khớp mà bạn nên chú ý (3):
1. Chấn thương
Những tổn thương tại khớp do tai nạn, va chạm khi chơi thể thao, lao động nặng hoặc tai nạn giao thông có thể làm hỏng sụn, dây chằng hoặc xương quanh khớp. Ngay cả khi vết thương đã lành, tổn thương ban đầu có thể làm khớp yếu đi và dễ phát triển thành viêm khớp sau này, đặc biệt là viêm xương khớp.
2. Di truyền
Một số dạng viêm khớp, như RA hoặc viêm cột sống dính khớp, có tính di truyền cao. Nếu trong gia đình có người mắc bệnh, đặc biệt là cha mẹ hoặc anh chị em ruột, bạn sẽ có nguy cơ cao hơn so với người bình thường. Các yếu tố di truyền ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng miễn dịch hoặc cấu trúc sụn khớp.
3. Nhiễm khuẩn
Viêm khớp do nhiễm khuẩn (viêm khớp nhiễm khuẩn hoặc nhiễm trùng) xảy ra khi vi khuẩn, virus hoặc nấm xâm nhập vào khớp thông qua máu hoặc từ vết thương hở gần khớp. Các tác nhân này gây phản ứng viêm mạnh, làm khớp sưng đau và tổn thương nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.
4. Tuổi tác
Tuổi càng cao, khả năng phục hồi và tái tạo sụn khớp càng suy giảm. Quá trình lão hóa tự nhiên làm hao mòn sụn khớp, giảm chất nhờn bôi trơn và tăng nguy cơ viêm khớp, đặc biệt là thoái hóa khớp. Ngoài ra, người lớn tuổi cũng dễ mắc các bệnh liên quan đến rối loạn miễn dịch, làm gia tăng nguy cơ mắc viêm khớp dạng thấp hoặc gout.