22/03/2021
NGỘ NHẬN CHĂM CON & HẬU QUẢ CÓ THỂ ĐẾN
100 mẹ thì 99 mẹ có con hay ốm vặt kèm mắc thêm các vấn đề TIÊU HÓA.
Các mẹ hiểu thế này, ở trẻ nhỏ, có 2 thứ quan trọng nhất, đó là hệ hô hấp và hệ tiêu hóa.
Hệ hô hấp khỏe, con mới ăn ngoan.
Hệ tiêu hóa khỏe, con mới có sức đề kháng, từ đó mới không ốm vặt.
Nhiều mẹ chưa có hiểu đúng về hệ tiêu hoá, nên có những ngộ nhận sai lầm dẫn tới việc con rối loạn tiêu hoá thậm chí nhiễm khuẩn, rồi con đột nhiên biếng ăn mà không biết tại sao, đôi khi chính vì mẹ có những ngộ nhận nghiêm trọng về tiêu hoá khiến con hay ốm vặt, hoặc mắc những bệnh đã biết thì quá muộn.
Ở bài viết này, mình sẽ tổng hợp một số các ngộ nhận của các mẹ ở đây để giải đáp. Bài này sẽ mang tính chuyên môn, các mẹ sẽ thấy khó đọc hơn các bài trước. Nhưng nếu các mẹ dành thời gian để tìm hiểu thì đây sẽ là nền tảng cơ bản giúp các mẹ biết cách chăm sóc con tốt từ bên trong, tốt thuận tự nhiên.
Ngộ nhận 1: Hệ tiêu hoá chỉ dể tiêu hoá thức ăn
Không sai, đây là chức năng cơ bản nhất của hệ tiêu hoá, tuy nhiên nó không phải là chức năng duy nhất. Ngoài chức năng này ra, hệ tiêu hoá còn giữ vai trò MIỄN DỊCH và THẢI ĐỘC TỰ NHIÊN của cơ thể.
Khoa học đã khẳng định trẻ có hệ tiêu hoá yếu sẽ rất dễ bị ốm vặt, các các bệnh vê hô hấp, đường ruột, tiết niệu ….
Hệ tiêu hoá yếu đồng nghĩa với các độc tố từ thuốc, thực phẩm … dễ đi vào máu, gây bệnh từ đường ruột đến ung thư, rồi vô vàn bệnh khác. Khi mắc bệnh dùng nhiều loại thuốc lại ảnh hưởng đến tiêu hoá tạo thành một vòng luẩn quẩn.
Bài học: Nhiều bà mẹ muốn con hạn chế ốm vặt, không mắc các bệnh đường ruột, hô hấp, hay tai mũi họng, tiết niệu... trước khi tìm đến các loại thần dược giúp con tăng cường sức đề kháng thì hãy giúp bé có một hệ tiêu hoá khoẻ trước. Miễn dịch tự nhiên mới là miễn dịch quyết định sự sống sót của loài người.
85% đáp ứng Miễn dịch của cơ thể nằm tại hệ tiêu hóa, 95% các vi khuẩn, virus và tác nhân gây bệnh xâm nhập qua đường tiêu hóa, 5% qua đường hô hấp và đường hậu môn.
Có thể nói Miễn dịch đường ruột là pháo đài quan trọng nhất ngăn tác nhân gây bệnh.
2. Ngộ nhận 2: Bé không muốn ăn cháo thì không cần ăn cháo, cứ uống sữa cân nặng vẫn đủ là được rồi
Khi bé ngoài 6 tháng mà chỉ uống sữa không ăn sẽ dẫn đến thừa hoặc thiếu một số dưỡng chất. Chủ yếu trẻ uống quá nhiều sữa dễ thừa chất đạm, chất béo, nhưng thiếu chất xơ và một số loại vitamin khoáng chất khác.
Nguy hiểm nhất là, nếu chỉ uống sữa trẻ sẽ không cần nhai, hệ răng và các cơ nhai không cần làm việc, không kích thích các enzym, dịch vị tiêu hoá tiết ra đầy đủ để giúp thức ăn được tiêu hoá và hấp thụ tốt nhất và thuận theo tự nhiên.
Bài học: Là mẹ các giai đoạn trẻ bắt đầu ăn dặm, trẻ chuyển từ cháo sang cơm … cha mẹ cần chú ý cho ăn đúng độ đặc đúng thời điểm để kích thích các dịch vị enzym tiết ra đủ, giúp bé không bị biếng ăn. Nếu qua thời điểm ăn thức ăn đặc trong khi trẻ chưa có thói quen nhai thì cần kiên trì giúp trẻ học nhai không nên tặc lưỡi “thế nào cũng được”.
3. Ngộ nhận 3: Men tiêu hoá là men vi sinh, men vi sinh là men tiêu hoá
Mẹ nào mà đang nghĩ thế này thì cần đọc ngay phần này nhé vì nhầm lẫn giữa hai khái niệm này có thể khiến con bạn ăn không bao giờ ngon miệng.
Khi con chẳng may biếng ăn, rối loạn tiêu hoá … thì các mẹ đều nghĩ ngay đến “men tiêu hoá". Ở hiệu thuốc lúc gọi đó là “men tiêu hoá", lúc gọi là “men vi sinh", nhiều bài viết trên các báo mạng, các bài quảng cáo sản phẩm … người viết cũng không có dùng đúng thuật ngữ/ hoặc hiểu không đúng khiến người dân càng loạn.
Vậy hai men này có khác nhau không? Và dùng sai thì có vấn đề gì?
Men tiêu hoá là bổ sung các enzym tiêu hoá như enzym amylaza tiêu hoá tinh bột, enzym proteaza tiêu hoá protein, enzym lactaza tiêu hoá đường lactose … Mẹ cứ nhìn vào thành phần sẽ tự thấy ngay và hãy tự mình nhận biết enzym tiêu hoá này. Men tiêu hoá thường chỉ sử dụng khi trẻ gặp vấn đề về rối loạn tiết enzym,, chậm tiêu, đầy bụng, sống phân …và cần có chỉ định của bác sỹ. Vì khi sử dụng lâu dài gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng như các tuyến tiêu hóa sẽ bị ức chế, giảm chức năng bài tiết, phụ thuộc vào việc bổ sung enzym tiêu hoá từ bên ngoài. Chắc không ít mẹ khóc dở vì con uống thuốc ăn ngon, ngừng lại đâu vào đó.
Men vi sinh bản chất bổ sung vi sinh vật có lợi. Một số chủng lợi khuẩn thường có là họ Lactobacillus, hoặc Bacillus … Nếu các mẹ không nhớ được thì chỉ cần xem phần hàm lượng ở bảng thành phần có các số như 10^6 - 10^8 hoặc 1 tỷ … tức là đó là sản phẩm bổ sung vi sinh. Men vi sinh thường được sử dụng để giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, điều trị rối loạn tiêu hoá, cải thiện chức năng tiêu hoá … có thể sử dụng dài ngày.
4. Ngộ nhận 4: Dinh dưỡng được hấp thụ tại dạ dày
Đây lại là một sai lầm nữa của nhiều bậc phụ huynh. Chất dinh dưỡng được hấp thu tại “ruột non" chứ không phải “tại dạ dày". Tại ruột non, dưới tác dụng của dịch Tụy, dịch ruột và muối mật, các chất dinh dưỡng như Protein, Lipid (chất béo) và Glucid (tinh bột/đường) được tiêu hóa hoàn toàn và được hấp thu qua thành ruột vào máu đi nuôi cơ thể.
Việc trẻ hấp thụ tốt hay không sẽ phụ thuộc vào hệ nhung mao của trẻ khoẻ hay không. Mẹ tưởng tượng trên bề mặt của ruột sẽ có lớp lông và trên mỗi lông lại có sợi lông nhỏ hơn, được gọi là hệ nhung mao. Hệ nhung mao đóng vai trò vận chuyển dinh dưỡng qua thành ruột đi vào máu. Khi hệ này dày, khoẻ mạnh, thì trẻ hấp thụ tốt. Hệ nhung mao được bảo vệ bởi hệ vi sinh đường ruột, vì thế hệ vi sinh ruột tốt tự khắc bé hấp thụ tốt.
5. Ngộ nhận 5: Hệ tiêu hoá chỉ quyết định đến sức khoẻ đường tiêu hoá không ảnh hưởng tới bộ phận khác
Một bé trai rất kháu khỉnh và đáng yêu. Được cái mẹ tốt sữa nên bé bú mẹ hoàn toàn từ khi sinh. Khi bé mới chào đời được hơn 2 tuần, bé bắt đầu bị đi ngoài 7 – 9 lần/ngày, phân nhiều bọt, nước và mùi tanh, chua. Gia đình xót ruột, đứng ngồi không yên vì đây là cháu nội đầu lòng, cho đi khám tại các cơ sở Y tế, bé được chẩn đoán Nhiễm khuẩn tiêu hóa và được kê Kháng sinh phổ rộng và men vi sinh. Bé uống kháng sinh 5 ngày, rồi 7 ngày vẫn không thấy thuyên giảm, bé đi tiêu chảy kéo dài hơn 1 tháng, thấy bé khò khè cho đi khám lại được chẩn đoán Viêm Phế Quản Phổi và lại phải truyền kháng sinh 5 ngày nội trú, kết quả cải thiện nhưng tiêu chảy năng thêm đi ngoài phân toàn nước mùi rất tanh, xuất viện được 2 tuần lại thấy bé khò khè lại cho nhập viện, lại được chẩn đoán Viêm Phổi…1 tháng 2 – 3 lần vào viện, tình trạng bé hết bệnh này đến bệnh kia, trong 5 – 6 tháng Bệnh Viện là nhà trẻ của Bé, lần gần nhất bé xét nghiệm nước tiểu được chẩn đoán có PROTEIN TRONG NƯỚC TIỂU và lại nhập viện điều trị do Viêm thận cấp.
Qua trường hợp thực tế trên, các bạn cũng hình dung được hệ lụy từ một hệ tiêu hóa không khỏe mạnh, các tác nhân gây bệnh sẽ xâm nhập cơ thể qua đường tiêu hóa và có thể gây bệnh ở bất cứ đâu, bất cứ cơ quan/bộ phận nào.
Tham khảo: Bách khoa thư Bệnh Học, Bài giảng Nhi Khoa - Khoa Nhi DDH Y Hà Nội
Các bạn có thể Share về tường để tiện nghiên cứu và cũng đừng quên Share các bạn bè, anh chị em có con nhỏ để có kiến thức chăm con khoa học hơn nhé.
