Công Ty TNHH Thiết Bị Y Tế Thành Thái

21/07/2015

BÀI TẬP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ BẠI NÃO
Để giúp cho trẻ gia tăng kỹ năng giao tiếp và phát triển ngôn ngữ , phụ huynh nên thực hiện 1 số phương pháp khuyến khích lời nói cho trẻ, các phương pháp này nên được xây dựng thành thói quen hàng ngày & được thực hiện khi mặc quần áo cho trẻ, ăn uống, vui chơi, đi tắm,trước khi đi ngủ… Sau đây là một số phương pháp do các chuyên viên Âm ngữ trị liệu cung cấp cho phụ huynh nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ :

1. LÀM MẪU : đây là phương pháp đầu tiên và quan trọng nhứt, đây là mẫu lời nói rất tốt cho trẻ.Trẻ cần nghe rồi bắt chước lời nói của bạn, vì vậy bạn cần nói với trẻ những gì bạn làm trong khi bạn chơi với trẻ hay trong những sinh hoạt hàng ngày . Ví dụ: " Con đang chải đầu “,Mẹ đang nấu cơm cho con ". Hầu hết trẻ chưa thể phát âm chính xác nhiều từ cùng lúc vì vậy trẻ cố gắng nói được 1 từ nào đó cũng là rất tốt. Bạn nên nói chính xác để trẻ bắt chước đúng & bạn không nên nói giọng trẻ con, giọng nũng nịu với trẻ

2. MỞ RỘNG – Khi trẻ gọi tên hay nói 1 từ đơn, bạn nên mở rộng từ đó thành một câu. Ví dụ : trẻ nói “chó” thì bạn nói “ chó đang chạy “ , trẻ nói “ đi “ thì bạn nói “ con muốn đi chơi “

3. BẮT TRƯỚC - Trẻ nhỏ rất thích bắt chước , bạn nên bắt đầu bằng cách bắt chước cái gì mà trẻ đã làm được, nhất là điều gì vui nhộn, ví dụ như bắt chước mặt hề hay một âm thanh khác thường.Bạn nên kết hợp cử chỉ bắt chước trong các bài hát . Ví dụ : bài hát “ một con vịt xòe ra 2 cái cánh ..” hoặc bắt chước tiếng kêu thú vật ( mèo kêu “ meo.meo..”, chó sủa “ gâu, gâu..” )

4. SỰ LỰA CHỌN – Bạn nên cho trẻ sự lựa chọn trong bữa ăn &trong khi chơi để khuyên khích trẻ sử dụng cử chỉ hay phát âm để thể hiện nhu cầu hay mong muốn của trẻ . Ví dụ nếu trẻ em chỉ tay về phía tủ lạnh khi trẻ đói, bạn nên cho trẻ sự lựa chọn bằng cách bạn cầm ly của trẻ lên, rồi chỉ vào sữa & nước cam , bạn hỏi “ con đói à ?” “ con muốn sữa hay nước cam “

5. NHẮC NHỞ - Bạn có thể nhắc nhở bằng cách sử dụng âm thanh, cử chỉ hoặc lựa chọn. Ví dụ, nếu bạn muốn trẻ nói “ nữa “, đầu tiên bạn nên hướng dẫn cho trẻ dấu hiệu để nói về từ “ nữa “ như một lời nhắc nhở ,bạn cũng có thể nhắc nhở bằng cách nói một âm thanh ban đầu của một từ để nhắc nhở trẻ, ví dụ nếu bạn đã nghe trẻ nói "sữa",bạn có thể nói "Ssssss" như một lời nhắc.

6. NÓI SONG SONG - Khi bạn đang chơi với trẻ hoặc trẻ đang ăn, tắm rửa… , bạn nên nói chuyện với trẻ về những gì trẻ làm. Ví dụ, "Con đang xây tào lâu đài lớn . Con chồng 5 khối lên nhau “ hay “ Con đang ăn chuối.Chuối ngon quá! “

7. CHỜ ĐỢI - GIỮ LẠI – Phương pháp này tốt nhứt khi bạn biết trẻ đã biết 1 từ nào đó nhưng không chịu nói ra . Trước tiên , bạn cho trẻ có thời gian để trả lời trước khi bạn đưa trẻ đồ chơi hay thức ăn trẻ muốn ,có thể trẻ chỉ cần thêm thời gian để trả lời hoặc bạn có thể giữ vật lại, không đưa cho trẻ vật trẻ thich & chờ đến khi trẻ trả lời bằng lời nói hay cử chỉ

8. NGÔN NGỮ KÝ HIỆU – khi nói trẻ có thể kết hợp với cử chỉ để diễn tả , các dấu hiệu có thể giúp giảm bớt sự thất vọng của trẻ và cho trẻ một cách để đạt được điều trẻ mong muốn .

9. GIAO TIẾP BẰNG HÌNH ẢNH - Bạn có thể sử dụng hình ảnh của đồ vật và các hoạt động để trẻ có thể chỉ vào những điều trẻ muốn . Ví dụ: bạn có thể làm một quyển sổ giao tiếp, trong đó là những hình chụp các hoạt động hàng ngày ( hình đánh răng, rửa mặt,đi học …)hoặc các hình ảnh thực phẩm được cắt từ tạp chí… , bạn dán băng dính phía sau hình ảnh vào trong sổ giao tiếp.Khi trẻ có nhu cầu gì , trẻ sẽ lấy hình ảnh từ trong sổ giao tiếp trao cho bạn .

10. ĐẶT CÂU HỎI – Bạn nên hỏi những câu hỏi mở, không nên hỏi câu hỏi dạng “ Có/không “ . Câu hỏi mở được sử dụng để bắt đầu một cuộc trò chuyện với trẻ. Ví dụ " Ba ở đâu?" hay "Trưa nay con muốn ăn ?" ... Nếu trẻ không trả lời, bạn có thể trả lời cho trẻ "Ba đi làm “ hoặc "Trưa nay con ăn thịt bò “ .

11. TÍNH MỚI LẠ - Bạn làm cái gì đó lạ , bất ngờ trong trò chơi hay trong thói quen hàng ngày của trẻ để trẻ phản ứng ,trả lời . Ví dụ: khi đánh răng, bạn trao cho trẻ cái lược & chờ xem trẻ phản ứng ra sao, nếu trẻ không phản ứng, bạn sẽ nói với trẻ :” chúng ta không dùng lược để đánh răng, chúng ta dùng bàn chải đánh răng để đánh răng “ .

12.TÍNH HAY QUÊN – Bạn giả bộ không nhớ điều gì đó nhằm tạo cơ hội cho trẻ nhớ điều đó & bày tỏ ý kiến . Ví dụ, nếu con bạn muốn uống sữa, bạn đặt ly của trẻ trên bàn và đặt sữa trong tầm tay, nhưng bạn không đổ sữa. Hoặc khi bạn hát một bài hát "ba thương con vì con giống….." và bạn quên nói từ "mẹ" , trẻ sẽ cố gắng để nói điền vào từ “ mẹ” mà bạn quên .

13. NÓI MỘT MÌNH - bạn nên thường xuyên thực hiện phương pháp này , bạn nói về mọi việc bạn đang làm .Ví dụ : “ Mẹ đang giặt quần áo cho con “, “ Mẹ đang rửa rau, mẹ đang làm rau trộn cho con “ .

14. DIỄN GIẢI – Bạn nên sử dụng ngôn ngữ đơn giản để yêu cầu với trẻ nhỏ , không nên giải thích dài dòng, khó hiểu . Ví dụ : bạn chỉ nói đơn giản” con mặc áo lạnh vào “ thay vì nói "Con mặc áo lạnh vào vì ngoài đường rất lạnh và chúng sẽ đi đến nhà bà ngoại” .

25/06/2015

Cách tập luyện sau phẫu thuật khớp gối
Sau phẫu thuật khớp gối nếu hạn chế duỗi ở mức độ lớn thì cũng là một phiền toái dễ nhận thấy nhưng hạn chế ở mức độ ít, khoảng dưới 10 độ thì đôi khi không dễ nhận ra. Hạn chế ở mức độ này sẽ có những tác động không tốt đến chức năng gối sau phẫu thuật và đôi khi làm cho tiến triển điều trị chậm lại hoặc kém đi. Nếu để quá muộn đôi khi làm cho kết quả phẫu thuật không được như mong muốn.

W 300 H 247 Faq Stretching A42b9

Tại sao sau mổ gối duỗi không thẳng?

Với các can thiệp vào khớp gối như nội soi hay thay khớp, sự đau đớn là yếu tố phiền toái nhất sau mổ. Phản xạ tự nhiên của con người khi bị đau là co gối lại, nếu không phát hiện và điều trị sớm thì sẽ dẫn đến tình trạng mất duỗi gối. Vì vậy, sau một số phẫu thuật như nội soi hoặc thay khớp, bác sĩ điều trị có thể yêu cầu bệnh nhân đeo thêm nẹp để duy trì tình trạng duỗi gối sau mổ. Yếu tố thứ hai ảnh hưởng đến việc gối duỗi không thẳng là do đau, khả năng vận động của bệnh nhân bị hạn chế, do đó làm cơ tứ đầu đùi của bệnh nhân yếu nên khi co cơ không đảm bảo gối duỗi thẳng được.

Cần luyện tập duỗi khớp gối sau phẫu thuật.

Nếu gối duỗi không thẳng, khi đứng và chịu lực, cơ tứ đầu đùi và các khối cơ khác của đùi sẽ phải ở trạng thái co cơ để giữ cho gối ở trạng thái duỗi nhất có thể. Quá trình này kéo dài sẽ làm mỏi cơ, đồng thời các điểm bám của các cơ vào quanh khớp gối có thể phát sinh hiện tượng đau. Sự co cơ kéo dài có thể kích thích và làm xuất hiện tình trạng tràn dịch khớp gối. Cùng với đó là sự phân phối lực truyền từ lồi cầu đùi xuống mâm chày không đạt được mức độ tốt nhất có nguy cơ gây ảnh hưởng đến sụn khớp, sụn chêm và làm thay đổi lực tác động lên các dây chằng, dễ có nguy cơ giãn dây chằng sau tái tạo. Sự đau do tình trạng gối duỗi không thẳng sau phẫu thuật thay khớp gối có thể làm kéo dài tình trạng hồi phục sau phẫu thuật, một số trường hợp có thể là yếu tố khởi phát hội chứng CRPS (complex regional pain syndrome) gây rất nhiều khó khăn cho điều trị. Đối với một số phẫu thuật như thay khớp gối, tạo hình dây chằng, việc tì chân chỉ nên thực hiện khi gối duỗi thẳng, do đó, nếu gối bạn duỗi không thẳng thì thời gian đeo nẹp hoặc đi nạng của bạn có thể kéo dài hơn.

Cách phát hiện gối duỗi không thẳng

Với những trường hợp hạn chế duỗi nhiều thì rất dễ dàng phát hiện được, một số trường hợp mất duỗi nhiều có thể còn làm cho bệnh nhân không thể đi lại được. Với những trường hợp mất duỗi ít hơn, đôi khi rất khó để phát hiện nếu không biết cách. Với những tình trạng như vậy, nếu bệnh nhân đi lại có thể vẫn đau, khó chịu dai dẳng đồng thời ảnh hưởng không tốt đến kết quả như gối bị tràn dịch, dây chằng bị căng giãn. Để đánh giá tình trạng duỗi gối sau mổ, có nhiều cách, tuy nhiên, đơn giản, bạn có thể làm theo cách sau: Bạn ngồi trên giường hoặc trên bàn hay trên 1 mặt phẳng cứng nào đó, không phải trên đệm mềm. Hai chân bạn duỗi thẳng song song với nhau. Bạn so sánh độ cao của 2 đầu gối, nếu bên mổ cao hơn thì khả năng gối của bạn duỗi chưa thẳng. Trường hợp này có thể khó khăn nếu khớp gối có dịch (thường gặp sau phẫu thuật) nên gối duỗi thẳng rồi nhưng vẫn có thể cao hơn bên đối diện. Bạn có thể đánh giá bằng cách thứ hai: bạn luồn bàn tay dưới khoeo bên lành (giữa gối và mặt bàn) sau đó làm tương tự với bên gối phẫu thuật. Nếu bàn tay bạn đưa vào bên gối phẫu thuật dễ dàng hơn bên lành là khả năng gối bạn duỗi chưa hết.

Tại sao phải tập gối duỗi thẳng?

Gối duỗi thẳng có vai trò khá quan trọng. Khi đứng thẳng, ở tư thế gối duỗi thẳng cho phép các nhóm cơ đùi và cẳng chân có thể thả lỏng, không cần phải co cơ, do đó, có thể coi là ở trạng thái nghỉ. Gối duỗi thẳng giúp cho trọng lượng cơ thể phân phối lên hai khớp gối có thể truyền xuống cẳng chân và xuống đất thông qua 1 diện tiếp xúc sinh lý nhất, vì vậy, lực tác động lên các thành phần bên trong khớp gối như dây chằng, sụn chêm, sụn khớp... hợp lý và không có tình trạng căng giãn bất thường. Vì vậy, ở tư thế đứng với gối duỗi thẳng là tư thế nghỉ hợp lý nhất của khớp gối.

Về cơ bản, gối duỗi thẳng là khi góc giữa trục của thân xương đùi và cẳng chân là 180 độ (trong y học được gọi là 0 độ theo tư thế xuất phát 0). Tuy nhiên, có những trường hợp gối của một số người có thể ưỡn ra sau, tức là hơn 180 độ, thường gặp ở những người chơi thể thao. Tình trạng gối duỗi thẳng ở hai chân của bệnh nhân thường là tương tự nhau.

Đề phòng gối duỗi không thẳng sau mổ

Sau mổ vùng khớp gối, bên cạnh việc tập gấp gối thì tập duỗi gối rất quan trọng. Bạn cần biết là khả năng gối của bạn sẽ bị hạn chế duỗi do đau nên có thể bác sĩ sẽ yêu cầu bạn đeo thêm nẹp, đặc biệt khi ngủ. Việc kê gối dưới khoeo sau mổ có thể sử dụng để đỡ đau nhưng không được lạm dụng, tốt nhất là duỗi thẳng chân và kê gối dưới gót chân. Kết hợp một số bài tập mà các kỹ thuật viên hướng dẫn sẽ giúp bạn duỗi thẳng gối.
http://memart.vn/dung-cu-tap-co-chan-khop-goi

23/06/2015

Điều trị thoái hóa cột sống cổ bằng vật lý trị liệu

Đa số các trường hợp bị đau cột sống cổ thường không đi thăm khám hoặc chỉ đến bác sĩ khám và uống thuốc thấy bớt đau và nghĩ rằng như thế là hết bệnh. Thực ra đó chỉ là giai đoạn đầu của bệnh lý, nếu người bệnh biết giữ tư thế tốt trong sinh hoạt hằng ngày và tập luyện đều đặn thì bệnh sẽ không nặng thêm và có thể sẽ tránh được phẫu thuật. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn một số thông tin về cách điều trị thoái hóa cột sống cổ bằng vật lý trị liệu.

Điều trị thoái hóa cột sống cổ bằng vật lý trị liệu

dieu-tri-thoai-hoa-cot-song-co-bang-vat-ly-tri-lieu

Điều trị thoái hóa cột sống cổ ở mức độ nhẹ, cần nghỉ ngơi, thư giãn, kết hợp liệu pháp điều trị vật lý trị liệu an toàn, tránh vật lý trị liệu thô bạo làm hư xương sụn cột sống cổ khiến bệnh thêm nặng. Ngoài ra có thể dùng thuốc giãn cơ, tăng cường thần kinh hoặc vitamin…

Điều trị vật lý trị liệu có thể tập cột sống cổ bằng vận động nhẹ nhàng từ cúi ngửa nghiêng xoay với nguyên tắcvận động làm sao không được đau thêm, không gây chóng mặt… Xoay cột sống cổ nhẹ nhàng ở góc vừa phải, xoay không làm đau thêm. Sau mỗi lần vận động cột sống cổ nên nằm nghỉ khoảng 30 phút. Người bệnh cũng có thể xoa bóp nhẹ nhàng hoặc chườm nóng, chiếu đèn hồng ngoại ở khu vực đốt sống cổ.

Các chuyên gia hướng dẫn về cách tập luyện để điều trị thoái hóa đốt sống cổ:

Bài tập 1: kéo giãn, người bệnh có thể nhờ người nhà trợ giúp: người bệnh nằm ngửa sát cạnh giường, người trợ giúp ngồi phía trên đầu giường, hai tay đặt dưới xương chẩm (phía sau gáy) nâng đỡ đầu người bệnh, đồng thời dùng một lực kéo để giãn cột sống cổ, lực kéo vuông góc với trục đứng và hướng về phía người trợ giúp, kéo ra giữ lại đến lúc nào mỏi thì giảm lực từ từ, lúc nào hết mỏi thì thực hiện tiếp 15 lần.

Lưu ý: trong lúc kéo nếu bệnh nhân than đau hay khó chịu thì dừng lại ngay.

* Bài tập 2: người bệnh nằm ngửa, gập hông gập gối hai chân, hai bàn chân vẫn còn chạm đất, hai khuỷu tay chống xuống nệm. Người bệnh ưỡn ngực và ưỡn cổ ra sau, giữ lại, lúc nào thấy hơi khó chịu thì nghỉ. Lặp lại 15 lần.

* Bài tập 3: người bệnh nằm ngửa, hai tay buông xuôi theo thân người, gập cổ về phía chân rồi giữ lại, thấy mỏi thì nghỉ. Lặp lại 15 lần.

* Bài tập 4: người bệnh nằm ngửa, tay phải đặt phía đầu bên phải, đầu người bệnh cố gắng nghiêng qua bên phải, đồng thời tay phải dùng một lực đề kháng giữ đầu ở vị thế trung tính (đầu thẳng), thấy mỏi thì nghỉ. Lặp lại 15 lần.

* Bài tập 5: người bệnh nằm ngửa, tay trái đặt phía đầu bên trái, đầu người bệnh cố gắng nghiêng qua bên trái, đồng thời tay trái dùng một lực đề kháng giữ đầu ở vị thế trung tính (đầu thẳng), lúc nào thấy mỏi thì nghỉ. Lặp lại 15 lần.

* Bài tập 6: người bệnh ngồi dựa lưng vào ghế, tay phải hoặc tay trái đặt trên trán, người bệnh cố gắng gập cổ về phía trước, đồng thời tay phải hoặc tay trái dùng một lực đề kháng giữ đầu ở vị thế trung tính (đầu thẳng), thấy mỏi thì nghỉ. Lặp lại 15 lần.

* Bài tập 7: người bệnh ngồi dựa lưng vào ghế, tay phải đặt phía đầu bên phải, cố gắng nghiêng đầu qua bên phải, đồng thời tay phải dùng một lực đề kháng giữ đầu ở vị thế trung tính (đầu thẳng), thấy mỏi thì nghỉ. Lặp lại 15 lần.

* Bài tập 8: người bệnh ngồi dựa lưng vào ghế, tay trái đặt phía đầu bên trái, cố gắng nghiêng đầu qua bên trái đồng thời tay trái dùng một lực đề kháng giữ đầu ở vị thế trung tính (đầu thẳng), thấy mỏi thì nghỉ. Lặp lại 15 lần.

Làm 10 động tác thì được tính một đợt. Mỗi ngày người bệnh có thể làm 2- 3 đợt tùy tình trạng sức khỏe. Nếu động tác nào gây đau hay khó chịu thì ngưng động tác đó và báo chuyên viên vật lý trị liệu. Sau khi hết tê hay đau, người bệnh nên tiếp tục duy trì các bài tập để giúp cột sống cổ vững chắc hơn.
CÁC BẠN CÓ THỂ THAM KHẢO CÁC DỤNG CỤ TẬP TRÊN MEMART.VN ĐỂ THỰC HIỆN BÀI TẬP TỐT HƠN

19/06/2015

Những ngộ nhận về bệnh MERS
Nhiều người Hàn Quốc trẻ tuổi cho rằng virus MERS chỉ tấn công người cao niên có tiền sử các bệnh mãn tính.

Ca nhiễm MERS đầu tiên tại Thái Lan / Dịch MERS làm đảo lộn cuộc sống người Hàn Quốc

Dịch MERS đang hoành hành tại Hàn Quốc dường như chưa tác động đáng kể tới nhịp sống tại thủ đô Seoul. Tàu điện ngầm trong giờ cao điểm vẫn đông đúc nhưng lại có không ít người chủ quan bỏ qua khẩu trang y tế, một biện pháp phòng dịch được giới chức liên tục khuyến cáo trong thời gian này. Đa phần trong số này là những người trẻ tuổi.
Nhiều người Hàn Quốc vẫn còn tỏ ra chủ quan trước dịch MERS nguy hiểm. Ảnh: Straitstimes

Nhiều người Hàn Quốc vẫn còn tỏ ra chủ quan trước dịch MERS nguy hiểm. Ảnh: Straitstimes

Nỗi sợ dịch MERS cũng không ngăn được các đám đông tại một khu phố mua sắm nổi tiếng ở thủ đô Seoul. “Tôi nghe nói rằng những người có hệ miễn dịch tốt sẽ không nhiễm bệnh. Những ai trong độ tuổi 20-30 không cần sợ căn bệnh này”, Kim Hae-Deun, một cô gái trẻ đi dạo qua khu phố mua sắm trong giờ ăn trưa, giải thích lý do không mang khẩu trang phòng dịch.
http://suckhoe.vnexpress.net/tin-tuc/suc-khoe/nhung-ngo-nhan-ve-benh-mers-3236029.html

Nhiều người Hàn Quốc trẻ tuổi cho rằng virus MERS chỉ tấn công người cao niên có tiền sử các bệnh mãn tính. - VnExpress Sức Khỏe

08/06/2015

CHIA SẺ VỚI CÁC BẠN BÀI TỎNG QUAN VỀ Y học phục hồi và vật lý trị liệu của Giáo sư Đỗ Đình Hồ - Nguyên trưởng khoa điều dưỡng & KTYH-ĐHYD TP.HCM
Y học phục hồi & vật lý trị liệu
SKĐS - Y học phục hồi và (YHPH) và vật lý trị liệu (VLTL) có mục tiêu chung là phục hồi hình thể và chức năng nhằm khôi phục khả năng hoạt động vốn có của người khuyết tật mắc phải

Đây là hai ngành thống nhất nhưng không đồng nhất, vì tuy chúng có mục tiêu chung song chức năng nhiệm vụ khác nhau.

Y học phục hồi và (YHPH) và vật lý trị liệu (VLTL) có mục tiêu chung là phục hồi hình thể và chức năng nhằm khôi phục khả năng hoạt động vốn có của người khuyết tật mắc phải (do chấn thương hoặc tai nạn) và giúp người khuyết tật bẩm sinh có những hoạt động gần như người bình thường, nhưng có chức năng và nhiệm vụ cụ thể khác nhau. Hai mục tiêu này liên quan chặt chẽ với nhau, phục hồi hình thể cốt để phục hồi chức năng (PHCN), thí dụ điều chỉnh chân bị tật và biến dạng cốt để bệnh nhân đi lại được. Tuy nhiên, có khi phục hồi được hình thể nhưng chức năng không hồi phục được, thí dụ: phục hồi hình thể vú bị phẫu thuật loại bỏ do ung thư, nhưng chức năng tiết sữa không còn.

Những sự khác biệt

Y học phục hồi - còn gọi là phục hồi chức năng - một chuyên khoa của bác sĩ với chức năng tự mình hoặc phối hợp các chuyên khoa khác thực hiện các biện pháp điều trị nội khoa dùng thuốc, ngoại khoa - phẫu thuật và nhiều kỹ thuật khác, trong đó có kỹ thuật vật lý. Có Hội Quốc tế về YHPH (International Rehabilitation) chủ yếu gồm những bác sĩ YHPH từ gần 90 quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam.
Xoa bóp là một hình thái của vật lý trị liệu

Xoa bóp là một hình thái của vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu là một chuyên khoa về kỹ thuật y học thuộc các khoa học sức khỏe hỗ trợ, chuyên thực hiện những kỹ thuật vật lý không dùng thuốc trực tiếp tác động lên người khuyết tật để điều trị như nhiệt trị liệu, điện trị liệu, thủy trị liệu, laser trị liệu, xoa bóp…

Những người thực hiện các kỹ thuật này là điều trị viên vật lý mà ở ta gọi là kỹ thuật viên VLTL. Có hội quốc tế về vật lý trị liệu gồm hơn 50 hội quốc gia thành viên. Ở Việt Nam chưa có hội toàn quốc, nhưng có hội VLTL của TP.HCM. Về đào tạo thì vật lý trị liệu có đủ các cấp: trung cấp, cao đẳng, cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ; ở những nước tiên tiến như Mỹ, Úc… có phó giáo sư và giáo sư (nhiều người đã sang VN); ở ta cấp đào tạo cao nhất là cử nhân.

Ở bệnh viện của ta có khoa PHCN (tức là khoa YHPH), trong đó bác sĩ YHPH phụ trách và những điều dưỡng viên cùng những điều trị viên vật lý. Bác sĩ YHPH đóng vai trò chủ đạo trực tiếp thực hiện các biện pháp chẩn đoán và điều trị nội - ngoại khoa, điều dưỡng viên thực hiện y lệnh và chủ động kế hoạch chăm sóc bệnh nhân, điều trị viên vật lý (hay kỹ thuật viên VLTL) thực hiện các kỹ thuật điều trị theo phương pháp vật lý. Cũng có bệnh viện có khoa vật lý trị liệu tiếp nhận các bệnh nhân từ khoa PHCN hay các khoa phòng khác cần điều trị bổ sung bằng các kỹ thuật vật lý. Có nơi tổ chức khoa VLTL-PHCN. Dù làm việc ở những khoa riêng hay ở cùng một khoa thì bác sĩ YHPH làm việc theo chức năng chuyên nghiệp của mình và điều trị viên VLTL cũng vậy và phối hợp chặt chẽ với nhau. Trong quá trình điều trị, bác sĩ PHCN có thể cần sự phối hợp của các chuyên khoa khác như: hoạt động trị liệu chuyên huấn luyện bệnh nhân các hoạt động hàng ngày (đi lại, nặn tượng, vẽ, làm thủ công…), ngôn ngữ trị liệu chuyên huấn luyện bệnh nhân tập nói (chữa tật nói lắp, nói ngọng…), tập nói chuyện - giao tiếp… Cũng có người chuyên về phục hồi hoạt động của các cơ quan, thí dụ phục hồi phổi chuyên điều chỉnh hơi thở, phục hồi tim chuyên phục hồi hoạt động của tim; phục hồi khi mắc một trạng thái bệnh lý như phục hồi khi bị đột quỵ...

Đối tượng điều trị

Những đối tượng của YHPH và VLTL rất nhiều, đó là những người khuyết tật do những khiếm khuyết về cấu trúc cơ thể (không có chân tay, dị dạng, tăng trưởng kém - lùn…) và chức năng (câm, điếc, mù, cận thị, nói ngọng, đi lại khó khăn…) cùng với những hạn chế hoặc rối loạn tâm thần (rối loạn tâm lý, thiểu năng trí tuệ…). Như vậy, người khuyết tật bị suy giảm về thể chất và tinh thần, khiến chất lượng sống giảm và kém hòa nhập với cộng đồng. Những khiếm khuyết của người khuyết tật có thể do bẩm sinh hoặc do mắc phải trong quá trình sống (bị tai nạn, phẫu thuật, chấn thương thể thao…). Khoa YHPH hoặc VLTL có thể nhận bệnh nhân từ phòng khám hoặc từ các khoa khác (nội, ngoại, nhi…).

Mục đích cuối cùng của YHPH và VLTL là giúp người khuyết tật trở lại hoạt động bình thường hoặc gần như bình thường và hòa nhập cộng đồng. Vì vậy, YHPH dựa vào cộng đồng - ở ta gọi là PHCN dựa vào cộng đồng - đóng vai trò quan trọng trong vấn đề này. YHPH dựa vào cộng đồng có sự tham gia hầu như của cả xã hội, của chính quyền và y tế địa phương, các đoàn thể (đảng, công đoàn, phụ nữ, thanh niên…), các hội (phụ nữ, thanh niên, y học, xã hội nhân văn…), các tôn giáo, các tổ chức và cá nhân từ thiện, những tình nguyện viên, đặc biệt của bản thân người khuyết tật cùng gia đình-họ hàng - bạn bè… Người ta tổ chức cho người khuyết tật việc khám chữa bệnh tại cộng đồng, mở các lớp huấn luyện tự chữa các khiếm khuyết với sự tham gia của gia đình, tổ chức lớp tập luyện các hoạt động thông thường của mỗi người trong cộng đồng, hướng nghiệp, mở các lớp học nghề và tìm việc làm, tạo những điều kiện thích hợp cho người khuyết tật (lên xuống xe ô tô, chỗ ngồi trên các phương tiện giao thông…) sao cho người khuyết tật hòa nhập với cộng đồng tốt nhất có thể.

Như vậy, nhìn tổng thể mà nói thì kỹ thuật YHPH rất phong phú (các loại kỹ thuật y học - trong đó có kỹ thuật VLTL - và cả các biện pháp xã hội). Còn kỹ thuật VLTL chủ yếu chỉ gồm những kỹ thuật vật lý.

Những nước tiến tiến như: Mỹ, Úc Hà Lan có sự phát triển mạnh về VLTL cùng với YHPH. Ở các nước châu Á thì Nhật Bản cũng có sự phát triển khá về hai chuyên khoa này. Họ không đồng nhất hai chuyên khoa này (bởi vì nếu như thế thì cũng như đồng nhất bác sĩ với điều dưỡng!) và luôn tôn trọng tính chuyên nghiệp của bác sĩ YHPH và điều trị viên vật lý, đồng thời tạo điều kiện cho sự hợp tác chặt chẽ và có hiệu quả giữa những người này. Các nước Đông Nam Á như: Singapore, Thái Lan… cũng phát triển YHPH và VLTL theo hướng này. Nước ta đang ở trong quá trình hội nhập quốc tế và khu vực thì cũng nên theo hướng chung của thế giới và khu vực mà phát triển YHPH và VLTL.

05/06/2015

Phục hồi vận động sau gãy xương
Trong sinh hoạt, lao động hằng ngày chỉ vì sơ suất nào đó chúng ta có thể bị chấn thương, mà gãy xương là tai nạn rất hay gặp nhất là tình hình tai nạn giao thông hiện nay.

Trong sinh hoạt, lao động hằng ngày chỉ vì sơ suất nào đó chúng ta có thể bị chấn thương, mà gãy xương là tai nạn rất hay gặp nhất là tình hình tai nạn giao thông hiện nay. Sau một thời gian bó bột, nẹp đinh người bệnh có thể ít nhiều mất những cảm giác vận động. Vậy phải làm thế nào để cơ thể sớm có được sự vận động bình thường và tránh được sự biến dạng về hình dáng sau tai nạn?

Hậu quả do gãy xương

Khi xương tay, chân bị gãy, có những trường hợp bị giập, như vậy không chỉ xương bị tổn thương mà các cơ, gân, dây chằng cũng bị tổn thương theo. Tùy theo từng mức độ thương tổn, bệnh nhân được bó bột hay phải mổ nẹp đinh trong xương và khâu lại phần mềm bị rách, giập. Sau một thời gian bị cố định, người bệnh hầu như không có sự vận động ở chỗ bị tổn thương cho nên dễ bị mất cảm giác và có biểu hiện teo ở những nơi này. Thậm chí có những trường hợp do đau đớn không chịu vận động đã dẫn đến loét do tỳ đè lâu ngày, thậm chí nhiễm khuẩn hô hấp, tắc mạch chi, giảm phản xạ đại tiểu tiện... đây là biểu hiện hay gặp ở người già. Vì vậy sau mổ, phải bó bột người bệnh phải tự giác, kiên trì, chịu đau, phục hồi cử động khớp, duy trì sức cơ, tỷ lệ liền xương sẽ tăng nhờ vận động.

Những biện pháp phục hồi bao gồm

Cử động khớp: Khớp bất động lâu sẽ bị cứng do cơ co ngắn lại, bao khớp bị co rúm, bao hoạt dịch tăng sản mỡ, sụn bị mỏng. Do vậy cử động khớp là cách tốt để bơm cho dịch khớp ra vào, khớp được nuôi dưỡng và trở nên mềm mại, tốc độ cho một lần co duỗi là 45 giây, mỗi lần tập10 - 15 phút, ngày 4 - 6 lần. Có thể tập từ ngày thứ 3 sau mổ hoặc sau bó bột.

Tập duy trì sức cơ: Tập tăng sức căng của cơ (độ dài bó cơ không thay đổi, khớp không cử động), tập co cơ (sao cho khớp cử động, co cơ ngắn lại). Khi khớp cử động còn đau nhiều thì tập căng cơ, khi khớp đỡ đau thì tập co cơ.

Bệnh nhân gãy xương cần kiên trì phục hồi vận động.
Tập đi: Dùng nạng gỗ tập đi khi xương chưa liền. Thanh ngang đầu trên nạng không được tỳ vào nách mà để tựa bên lồng ngực. Dáng đi thẳng, mắt nhìn thẳng ra phía trước, không cúi nhìn xuống chân. Hai vai phải ngang bằng không được lệch cao thấp. Tập bước đi có 3 điểm tựa, không tỳ hoặc chỉ tỳ nhẹ tăng dần lên chân đau. Hai tay chống nạng ngay ngắn, hai mũi nạng và bàn chân lành tạo nên tam giác đế. Đưa 2 nạng ra trước 10 - 30cm một cách tăng dần, lấy thăng bằng trên đôi tay cầm, rồi bước chân lành ra trước, tiếp tục bước khác. Giai đoạn tiếp theo, dùng gậy chống lúc xương đã gần liền vững. Nhiều người thích dùng gậy chống bên chân đau nên đã làm dáng đi bị xấu đi. Phải tập cho quen chống gậy bên chân lành và khi bước chân lành ra trước thì sức nặng trên chân đau và gậy chống sẽ cùng chịu một lúc. Không nên dùng nạng kẹp nách vì như thế dáng đi sau này trông sẽ tàn phế. Thời kỳ xương liền vững tỳ không đau ở ổ gãy xương thì bỏ gậy và tập đi như bình thường.

Dùng nhiệt: Tác dụng của dùng nhiệt là giảm đau, đỡ khó chịu, có lợi ích khi tập cử động chủ động. Dùng túi chườm nước nóng, chườm lên chỗ đau để luyện tập. Chú ý không được dùng nhiệt sóng ngắn cho toàn chi có đinh, nẹp vít vòng thép kim loại nóng lên có thể làm hỏng tổ chức, dễ gây viêm rò.

Tập sinh hoạt thông thường: Cần tập làm động tác trong sinh hoạt bằng lên xuống cầu thang, bậc thềm nhà, tập ngồi xổm đứng lên. Đối với tổn thương xương tay thì tập nắm, mở bàn tay (dùng hòn đá hình quả trứng để nắm), tập cầm bút, đũa, tránh không để tay bị cong, khoèo. Khi nào không còn đau nữa, không bị hạn chế thì quá trình tập luyện này mới đạt kết quả tốt. Thời gian tập thường từ 6 tháng đến 2 năm, tùy theo mức độ thương tổn.

Biện pháp xoa nắn: Nên xoa nắn thường xuyên ổ gãy xương liền khớp. Chỉ xoa nắn nhẹ nhàng bằng tay mà không được dùng các loại dầu cao, cồn, thuốc xoa bóp nào để xoa vào các khớp, vì như vậy rất có thể làm cho xơ cứng khớp, vôi hóa cạnh khớp.

Khi bị chấn thương, để chóng lành, người bệnh cần kiên trì tập luyện, cần kết hợp các biện pháp tập luyện khác nhau để trở lại hình dáng ban đầu.

BS. Phan Ngọc Minh

04/06/2015

Hội chứng viêm đường hô hấp do vi rút Corona: Cần tuyên truyền mạnh giúp người dân nhận biết, phòng ngừa

YBĐT - Thời gian qua, Hội chứng viêm đường hô hấp ở Trung Đông do vi rút Corona (MERS-COV) là một bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nguy hiểm, tỷ lệ tử vong cao và đang có diễn biến phức tạp. Đến nay, tại Việt Nam chưa phát hiện trường hợp nào nhiễm MERS-COV nhưng đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ có thể tạo điều kiện cho dịch bệnh xâm nhập.

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh xảy ra lần đầu tiên tại Ả Rập Xê Út từ năm 2012, tới nay đã lây lan ra 26 quốc gia với 1.148 trường hợp mắc, 431 trường hợp tử vong, 26 quốc gia đã ghi nhận bệnh nhân MERS-COV. Tại khu vực Trung Đông có 9 quốc gia: Ả Rập Xê Út, Quata, Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, Oman, Yemen, Cô-oét, Li-băng, Gióc-đan và Iran; khu vực châu Âu có 9 quốc gia: Anh, Pháp, Đức, Hy Lạp, Tây Ban Nha, Hà Lan, Italy, Áo, Thổ Nhĩ Kỳ; châu Mỹ có 1 quốc gia là Mỹ; châu Phi có 3 quốc gia: Ai Cập, Tunisia và Algeria; châu Á có 4 quốc gia: Malaysia, Philippines, Hàn Quốc và Trung Quốc. Đặc biệt, hai nước lân cận với Việt Nam là Hàn Quốc, Trung Quốc đã xuất hiện có trường hợp mắc bệnh.

Trong 2 tuần nay, Hàn Quốc đã ghi nhận 12 người nhiễm MERS-COV, lây truyền từ người đầu tiên nhiễm bệnh sau khi trở về từ khu vực Trung Đông và đã lập danh sách theo dõi, giám sát chặt chẽ tình hình sức khỏe của 120 người trực tiếp hoặc gián tiếp đã tiếp xúc với những người nhiễm MERS-COV. Đối với Trung Quốc, ngày 29/5/2015, Ủy ban Kế hoạch hóa Gia đình và Y tế quốc gia (NHFPC) thông báo đã ghi nhận người đầu tiên nhiễm MERS-COV là công dân Hàn Quốc đến Trung Quốc ngày 26/5/2015.

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh MERS-COV trên thế giới, ngày 3/6/2014, Bộ Y tế ban hành Quyết định số 1944/KH-BYT về việc ban hành Kế hoạch Hành động phòng chống Hội chứng viêm đường hô hấp vùng Trung Đông do vi rút Corona (MERS-COV) tại Việt Nam. Ngay lập tức, ngành y tế tỉnh Yên Bái đã có Kế hoạch số 106/KH-SYT phòng chống dịch bệnh này theo ba tình huống: khi chưa ghi nhận ca bệnh tại tỉnh; khi xuất hiện các ca bệnh xâm nhập vào Yên Bái; khi dịch bệnh lây lan tại cộng đồng. Theo đó, với mỗi tình huống có các biện pháp phòng chống dịch như: giám sát ca bệnh, phòng lây lan, điều trị cách ly, tuyên tuyền phát hiện sớm được chú trọng ở từng giai đoạn khác nhau để phù hợp với tình hình.

Đặc biệt, tình huống khi chưa ghi nhận ca bệnh nào tại Việt Nam nói chung, tại Yên Bái nói riêng thì các hoạt động được chú trọng đẩy mạnh là phải giám sát tại các cơ sở điều trị để phát hiện sớm những trường hợp viêm hô hấp cấp tính nặng; giám sát cộng đồng được tăng cường ở khu vực có biến động dân cư cao, nhằm thu thập thông tin sức khỏe của những người từ nước ngoài trở về; tăng cường truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng, truyền thông trực tiếp tại cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức của người dân, để người dân chủ động khai báo khi có các dấu hiệu nghi ngờ. Mặt khác, liên tục cập nhật kiến thức chuyên môn, phổ biến kịp thời các hướng dẫn của Bộ Y tế cho cán bộ y tế các tuyến; sẵn sàng các trang thiết bị, nhân lực để có thể đáp ứng tốt với những tình huống dịch bệnh có thể xảy ra.

Về mức độ nguy hiểm của hội chứng này, thạc sỹ Lê Thị Hồng Vân - Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Yên Bái cho biết: “Đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi rút và được xếp vào bệnh nhóm A tại Việt Nam, thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất, bệnh có khả năng lây từ người sang người. Tổ chức Y tế thế giới đánh giá nguy cơ lây lan vi rút Coronacao, khả năng di chuyển ra khắp thế giới. Người nhiễm bệnh nhanh chóng dẫn đến suy hô hấp cấp và tử vong, song hiện nay, chưa có vắc xin phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Về triệu chứng khởi phát thường gặp là, sốt, ho, ớn lạnh, đau họng, đau cơ, đau khớp, sau đó xuất hiện khó thở và biến chuyển nhanh thành viêm phổi. Ngoài ra, còn có các biểu hiện khác về tiêu hóa như: nôn, tiêu chảy. Một số bệnh nhân có triệu chứng suy hô hấp cấp tiến triển, khó thở tăng dần, chụp X.quang có hình ảnh viêm phổi lan tỏa rồi nhanh chóng dẫn đến tử vong nếu không có những biện pháp điều trị tích cực”.

Để chủ động phòng chống dịch bệnh này, người dân nên thực hiện tốt những khuyến cáo của Bộ Y tế: hạn chế đi tới các quốc gia đang có dịch bệnh tại khu vực Trung Đông khi không cần thiết; trước khi đi du lịch, cần tìm hiểu các thông tin tình hình dịch bệnh tại nơi đến để chủ động có các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm cho bản thân; giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, súc miệng bằng nước sát khuẩn miệng; cần che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, tốt nhất bằng khăn vải hoặc khăn tay để làm giảm phát tán các dịch tiết đường hô hấp. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bị bệnh viêm đường hô hấp cấp tính; khi cần thiết phải tiếp xúc với người bệnh, phải đeo khẩu trang y tế đúng cách và giữ khoảng cách khi tiếp xúc; tránh tiếp xúc với động vật, vật nuôi, nếu đã tiếp xúc phải rửa tay bằng xà phòng. Những người trở về từ khu vực Trung Đông, trong vòng 14 ngày, nếu có dấu hiệu của viêm đường hô hấp cấp như: sốt trên 38 độ C, ho, khó thở hoặc có tiếp xúc gần với người có dấu hiệu như trên, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, kiểm tra, xét nghiệm MERS-COV.