10/03/2026
🎀🎀🎀 5 NGUYÊN TẮC VÀNG TRONG QUẢN LÝ NHIỄM CANDIDA XÂM LẤN TẠI ICU
📩📩 Xin chia sẻ với quý đồng nghiệp bài viết “5 nguyên tắc vàng trong quản lý nhiễm Candida xâm lấn tại ICU” được đăng tải trên tạp chí Critical Care Science ngày 28/01/2026, với 5 điểm chính như sau:
✅ Sự gia tăng các chủng Candida kháng thuốc:
+ Căn nguyên gây bệnh có xu hướng chuyển dịch sang các loài non-albican làm tăng nguy cơ kháng thuốc bên cạnh tình trạng kháng thuốc sẵn có, vì các loài này thường có tính kháng nội tại: C. lusitaniae kháng amphotericin B, C. krusei kháng fluconazol, C. glabrata phụ thuộc liều echinocandin và C. parapsilosis giảm nhạy cảm với echinocandin.
+ Cần phải cảnh giác với C. auris: có tỉ lệ kháng thuốc cao và thường tái phát sau 60 ngày, nên việc cấy máu lặp lại và xác định MIC là vô cùng cần thiết.
✅ Chẩn đoán đầy đủ là nền tảng để điều trị phù hợp:
+ Cấy máu là tiêu chuẩn vàng nhưng tỷ lệ âm tính cao (~50%) và mất nhiều ngày.
+ Không nên khởi trị thuốc kháng nấm chỉ dựa vào β-D-Glucan dương tính vì có nhiều nguyên nhân gây dương tính giả.
+ Ưu tiên Real-time PCR: độ nhạy cao, chẩn đoán nhanh < 3 giờ, là công cụ loại trừ tốt với nhiễm nấm máu nhờ giá trị tiên đoán âm cao.
+ Việc kết hợp định danh và AST nhanh (xét nghiệm độ nhạy kháng nấm) trong vòng 2 giờ là hướng tiếp cận đầy hứa hẹn để hạn chế dùng thuốc theo kinh nghiệm và giảm sử dụng thuốc kháng nấm không cần thiết.
✅ Cá thể hóa điều trị dựa trên PK/PD của thuốc kháng nấm: biến thiên dược động học ở bệnh nhân nặng là rất lớn, cần giám sát nồng thuốc trong máu, đặc biệt với voriconazol (tương tác thuốc, độc tính...)...
✅ Triển khai chương trình quản lý kháng nấm tại ICU để tối ưu hiệu quả, tối thiểu độc tính và thúc đẩy xuống thang, bao gồm: thảo luận trực tiếp tại giường bệnh, sử dụng các gói chăm sóc tiêu chuẩn (bundles of care), nắm rõ mô hình kháng thuốc của đơn vị,...
✅ Điều trị sớm, kiểm soát ổ nhiễm khuẩn và cá thể hóa quản lý giúp cải thiện kết cục:
+ Điều trị kinh nghiệm sớm dựa trên 3 yếu tố: người bệnh - thuốc kháng nấm - tính nhạy cảm tại địa phương.
+ Bắt buộc rút catheter tĩnh mạch trung tâm.
+ Thời gian điều trị tiêu chuẩn: 14 ngày kể từ ngày đầu tiên có cấy máu âm tính (ba mẫu âm tính liên tiếp) và khi triệu chứng đã cải thiện. Tuy nhiên có thể cần kéo dài điều trị ở bệnh nhân nhiễm Candida sâu hoặc kiểm soát ổ nhiễm chưa đầy đủ; ngược lại, liệu trình ngắn hơn có thể phù hợp ở bệnh nhân miễn dịch bình thường, cấy máu âm tính sớm và không có ổ di bệnh. Việc kết hợp biomarker và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh nâng cao giúp theo dõi đáp ứng và quyết định thời điểm ngừng điều trị.
+ Xuống thang bằng azol nếu kháng sinh đồ còn nhạy cảm và bệnh nhân ổn định.
🔗🔗 Chi tiết bài viết xem tại: https://criticalcarescience.org/article/five-things-the-intensivist-cannot-forget-in-the-management-of-invasive-candidiasis/
