13/06/2024
Liên tục tiếp nhận 2 ca vết thương bụng do đả thương!
Ê kíp Phẫu thuật viên Ngoại Tổng Quát và Gây mê hồi sức phối hợp chuyên nghiệp xử trí cấp cứu cho BN. Hiện tại cả 2 BN sức khoẻ đã ổn định.
❌Những xử trí cần thiết khi bị dao đâm❌
1️⃣.Đeo găng tay dùng một lần nếu có.
Hoặc bạn có thể bọc hai bàn tay trong túi nhựa, mặc dù bước này không bắt buộc thực hiện trước khi chăm sóc vết thương, nhưng nó sẽ bảo vệ bạn và nạn nhân khỏi nguy cơ nhiễm trùng.[6]
Nếu có thì bạn nên dùng găng tay làm từ cao su nitrile hoặc một loại khác không phải từ cao su thiên nhiên. Các loại găng tay này giảm thiểu khả năng dị ứng với cao su thiên nhiên và khiến việc điều trị thêm phức tạp. Găng tay làm từ cao su nitrile hay chất liệu khác không phải cao su thiên nhiên thường có màu xanh da trời hay tím, và hiện tại đang nhanh chóng thay thế cho găng tay trắng từ cao su thiên nhiên vốn là loại sản phẩm chuẩn mực trước đây.[7]
Nếu không có sẵn găng tay, bạn nên cố gắng rửa tay hoặc thậm chí sử dụng dung dịch rửa tay. Nếu không có bất kì thứ gì thì bạn nên sử dụng một số lớp vải để cách li giữa bạn và máu nạn nhân.[8]
Nên nhớ, bạn không nhất thiết phải đụng vào nạn nhân nếu nghi ngờ mình có thể bị nhiễm trùng hay cảm thấy không an tâm. Chờ nhân viên y tế đến nếu bạn nghi ngờ. Nếu chọn cách tự mình đối phó với vết thương, bạn phải cố gắng hạn chế tiếp xúc với máu nạn nhân.
2️⃣.Kiểm tra đường thở, nhịp thở và tuần hoàn máu của nạn nhân.[9]
Đảm bảo đường thở của họ thông thoáng.
Lắng nghe âm thanh hơi thở và quan sát chuyển động lồng ngực.
Kiểm tra mạch để chắc chắn tim vẫn đập.
Nếu nạn nhân ngừng thở thì tiến hành hô hấp nhân tạo.
Nếu họ còn tỉnh, bạn bắt đầu chăm sóc vết thương và đồng thời nói chuyện để giúp họ giữ bình tĩnh và giảm nhịp tim. Nếu được, bạn nên hướng ánh mắt của họ sang chỗ khác sao cho họ không nhìn thấy vết thương.
3️⃣.Cởi quần áo nạn nhân xung quanh chỗ bị đâm.
Như vậy bạn có thể xác định chính xác vị trí vết đâm để điều trị. Vết thương đôi khi bị cản trở bởi quần áo dính máu hay các chất dịch khác, thậm chí dính bụi hay bùn, tùy vào vị trí bạn tìm thấy nạn nhân.[10]
Cẩn thận khi cởi quần áo vì có thể họ đang rất đau.
4️⃣.Không rút vật đâm nếu nó bị cắm sâu.
Để nguyên vật đâm trong vết thương và cẩn thận không làm dịch chuyển nó, vì việc lấy ra có thể khiến tổn thương nặng hơn. Vật đâm thật ra đang giúp cầm máu nên máu sẽ mất nhiều hơn nếu bạn rút nó ra, ngược lại nếu bị đẩy vào trong thì vật đâm có thể gây tổn thương nội tạng.[11]
Bạn cần phải quấn chặt vết thương xung quanh vật đâm, càng sát vào vật đâm càng tốt. Chuyên gia y khoa có thể rút vật đâm mà không gây tổn thương cho nội tạng, đồng thời tránh mất máu ồ ạt trong quá trình rút.[12]
5️⃣.Cầm máu.
Quấn vết thương bằng vật liệu sạch có khả năng thấm hút (như vải áo hay khăn tắm), hoặc tốt hơn hết là bằng gạc sạch vô trùng. Nếu vật đâm còn trong vết thương thì quấn chặt quanh nó. Tạo lực quấn vào vết thương để hạn chế dòng chảy của máu.[13]
Một số kỹ thuật sơ cấp cứu đề nghị sử dụng mép thẻ tín dụng để "đóng kín" vết thương, vì đó là vật mọi người thường sẵn mang theo. Cách này không chỉ giúp cầm máu mà còn ngăn chặn xẹp phổi (vì cho phép không khí thoát ra qua vết thương) nếu vết thương nằm ở ngực.[14]
Nếu vết thương chảy máu xối xả, đè tay lên động mạch chính dẫn đến vết thương, trong khi đó tiếp tục ấn tay còn lại lên vết thương. Các vị trí này gọi là "huyệt điểm".[15] Ví dụ, để hạn chế chảy máu ở cánh tay, bạn sẽ ấn vào mặt trong cánh tay ngay bên trên khủy tay, hay ngay bên dưới nách. Nếu vết thương nằm ở chân thì ấn ngay phía sau đầu gối hoặc ấn vào bẹn.[16]
6️⃣.Đặt nạn nhân nằm ở tư thế sao cho vết thương cao hơn tim để hạn chế mất máu.
Nếu nạn nhân có thể ngồi thì bạn để họ ngồi thẳng lưng, ngược lại bạn nên giúp họ ngồi nếu được.[17]
7️⃣.Băng cố định gạc.
Nếu có sẵn dụng cụ sơ cấp cứu, bạn cần quấn chặt gạc bằng băng keo. Không nâng hay tháo gạc để tránh làm gián đoạn quá trình đông máu và khiến máu chảy trở lại. Nếu gạc thấm quá nhiều máu, bạn nên đắp thêm vải lên trên.[18]
Nếu không có bất kì thứ gì để cố định gạc, bạn hãy tiếp tục dùng tay ép nhẹ để giúp máu đông.
Cẩn thận với vết thương ở ngực. Băng vết thương bằng vật liệu như giấy bạc gói thức ăn, túi nhựa hay màng bọc thực phẩm, nhưng chỉ băng ba phía của vết thương và để hở phía còn lại. Không khí cần phải thoát ra được qua một phía của chỗ băng để ngăn nó không xâm nhập vào khoang màng phổi trong ngực. Nếu không khí xâm nhập vào khoang màng phổi, phổi có thể xẹp.
Không bao giờ sử dụng garô trừ khi đó là giải pháp cuối cùng để cứu sống nạn nhân.[19] Biết cách sử dụng và khi nào nên sử dụng garô. Việc sử dụng garô không đúng cách có thể gây ra chấn thương nghiêm trọng đáng tiếc, hoặc phải cắt bỏ chi bị tổn thương.
8️⃣.Liên tục ép vào vết thương cho đến khi nhân viên y tế đến.
Trong khi chờ nhân viên cấp cứu đến, bạn phải liên tục giám sát đường thở, hơi thở và tuần hoàn máu của nạn nhân.[20]
Tìm và điều trị triệu chứng sốc. Triệu chứng sốc bao gồm da lạnh và ẩm ướt, xanh xao, mạch hay hơi thở nhanh, buồn nôn hay nôn, chóng mặt hay ngất xỉu, và bồn chồn hay kích động quá mức. Nếu nghi ngờ nạn nhân bị sốc, bạn phải nới lỏng quần áo bó sát và đắp chăn để giữ ấm cơ thể. Cố gắng yêu cầu nạn nhân nằm yên. Xem Cách để Xử lý trường hợp sốc để biết thêm thông tin.[21]
9️⃣.Kiểm tra sự tỉnh táo của nạn nhân
Nếu nạn nhân bất tỉnh, bạn cần phải hành động nhanh. Đặt họ nằm ở tư thế hồi sức, nghĩa là nằm lên một bên hông với đầu ngửa ra sau, bàn tay trên đặt dưới đầu và cánh tay sát đất gập vào hoặc duỗi thẳng. Chân bên trên nên gập vào để giữ ổn định tư thế và ngăn không cho cơ thể lăn về trước. Không đặt nạn nhân nằm ở tư thế hồi sức nếu bạn nghi ngờ họ bị chấn thương cột sống hay cổ, và nhớ giám sát nhịp thở.[22]
Nếu nạn nhân bất tỉnh và không còn thở, đặt họ nằm thẳng trên lưng và bắt đầu hô hấp nhân tạo.
1️⃣0️⃣.Giữ ấm và giúp nạn nhân cảm thấy dễ chịu.
Sốc hoặc mất máu sẽ khiến thân nhiệt nạn nhân giảm thấp, khi đó bạn nên đắp chăn, khoác áo hoặc bất kì vật gì có thể giữ ấm cho họ.[23]
Giữ nạn nhân nằm yên. Cho dù nạn nhân nằm hay ngồi thì bạn cũng cần giúp họ giữ yên cơ thể và bình tĩnh, và quan trọng là phải luôn có người túc trực bên nạn nhân để trấn an và giám sát tình trạng sức khỏe của họ.[24]
