https://www.facebook.com/106046788358459/

Dr Aziz Urahman Gulabzai, Kabul (2026)

14/01/2026

د تبی په وخت اختلاج(جټکه)

د تبې اختلاج هغه حالت ته ویل کېږي چې ماشوم د تبې پر مهال ناڅاپه تشنج وکړي، پرته له دې چې د دماغ انتان،میرگی یا بله عصبي ناروغي ولري. دا حالت زیاتره د شپږو میاشتو څخه تر پنځو کلونو عمر ماشومانو کې لیدل کېږي. د ماشوم دماغ د تودوخې د ناڅاپي لوړېدو په وړاندې حساس وي، نو کله چې تبه په ناڅاپی ډول چټکه لوړه شي، اختلاج یا جټکه رامنځته کېدای شي. دا تبه اکثر د ویروسي ناروغیو، زکام، نیمونیا یا د ځینو واکسینونو وروسته پیدا کېږي.
اکثره د تبی اختلاج ساده وي او د ماشوم دماغ ته دایمي زیان نه رسوي، خو د کورنۍ لپاره ډېر وېرونکی حالت وي. که اختلاج اوږد دوام وکړي یا بیا بیا تکرار شي، نو جدي ارزونې ته اړتیا پیدا کېږي. د اختلاج پر مهال باید لاندئ کړنی ترسره شی
ماشوم په چپ اړخ واچول شي،
تنګ کالي یې خلاص کړل شي
او په خوله کې ورته هېڅ شی وانه چول شي لکه شربت،اوبه،خواږه مشروبات، ماشوم باید ونه ښورول شي
او هڅه وشي چې د اختلاج وخت په یاد وساتل شي د اختلاج له ختمېدو وروسته که ماشوم هوش ته راشي، د تبې د کنټرول لپاره د وزن له مخې پاراسټامول ورکول کېږي او بیا باید روغتیايي مرکز ته مراجعه وشي.
د دې حالت د مخنیوي لپاره د تبې په وخت کې د ماشوم تودوخه په منظم ډول کنټرول شئ، ماشوم ته باید کافي مایعات ورکړل شي او د تبې اصلي لامل باید په وخت تشخیص او درملنه شي. که څه هم تبی اختلاج اکثر بې‌ضرره وي، خو هر ماشوم چې اختلاج لرئ، باید حتماً د
ډاکټر له خوا معاینه شي تر څو جدي ناروغۍ رد شي.

#صحتمند #ماشوم #صحتمنده #ټولنه
ډاکتر عزیزالرحمن ګلابزئ
د نوئ زیږیدلو او ماشومانو د داخله ناروغیو متخصص

08/01/2026

د ماشومانو واکسین او د هغه اهمیت
واکسین د ماشومانو د روغتیا مهمه وقایوي وسیله ده. د واکسین له لارې د ماشوم په بدن کې معافیت جوړېږي او بدن د خطرناکو ساري ناروغیو پر وړاندې چمتو کېږي. ډېرې هغه ناروغۍ چې پخوا د ماشومانو د مړینې او معلولیت لامل وې، نن د واکسین په برکت کنټرول شوې دي.
واکسین کوم وخت ورکول کېږي؟
واکسین باید د ماشوم د زیږون له وخته تر پنځه کلنۍ پورې، د ټاکلي مهالوېش له مخې ورکړل شي. د هر واکسین وخت په واکسین کارت کې لیکل شوی وي او والدین باید واکسین په هماغه ټاکلي وخت ترسره کړي.
که د واکسین وروسته تبه پیدا شي؟
د واکسین وروسته لږه تبه، درد یا پړسوب عادي او لنډمهاله وي. په دې حالت کې ماشوم ته:
کافي شیدې او مایعات ورکړل شي
د اړتیا په صورت کې د ماشوم د وزن مطابق پاراسټامول ورکړل شي
ماشوم ته یخ مایعات او کورنئ درمل مه ورکوي
که تبه لوړه شي، دوام وکړي، یا ماشوم بې‌حاله شي، نو باید ژر ډاکټر ته مراجعه وشي.
واکسین نه کول ماشوم د جدي ناروغیو او دایمي زیان له خطر سره مخ کوي. له همدې امله واکسین خطر نه، بلکې د
ماشوم د ژوند ساتونکی دی.
زموږ په ټولنه کی اکثرا خلک د مختلفو علتونو له کبله خپلو ماشومانو ته واکسین نه ورکوی چی دا خلک د واکسین په هکله مختلف نظرونه لری چی دا ټول غلط دی او هیڅ تاوان نه لری.
کله چی واکسین جوړیږی د متخلفو مرحلو نه تیریږی او بیا تطبیق لپاره وړاندی کیږی.
نو هیله ده پر وخت خپلو ماشومانو ته واکسین تطبیق کړی.

#صحتمند #ماشوم #صحتمنده #ټولنه

ډاکتر عزیزالرحمن ګلابزی
د نوی زیږیدلو او کوچنیانو د داخله ناروغیو متخصص

06/01/2026

ولې ماشوم ته موبایل مناسب نه دی د طب له نظره؟

ماشومتوب د انسان د ژوند تر ټولو مهم پړاو دی. په همدې وخت کې د ماشوم مغز، ژبه، احساسات او ټولنیز چلند وده کوي. د ماشوم مغز د زیږون له وخته تر پنځو کلونو پورې تر ټولو ډېر انعطاف او وده لري، او هر هغه څه چې ماشوم یې تجربه کوي، د مغزي اړیکو (Neural connections) په جوړېدو مستقیم اغېز لري.
کله چې ماشوم ته موبایل ورکړل شي، هغه ظاهراً ارام وی، خو د طب له نظره د ماشوم مغز غیر فعاله پاتې کېږي. ماشوم نه خبرې کوي، نه فکر کوي او نه له چاپېریاله سره متقابل عمل کوي. د ماشوم د وینا مرکز، توجه او ټولنیز مهارتونه هغه وخت ښه وده کوي چې ماشوم له انسان سره اړیکه ولري، نه له سکرین سره.
طبي څېړنو ښودلې چې د موبایل او سکرین ډېر استعمال په ماشومانو کې د وینا ځنډ، د توجه کموالی (Attention problems)، د خوب اختلال او د چلند ستونزې زیاتوي. همدارنګه، د اوږدې مودې لپاره سکرین ته کتل د سترګو ستړیا او د خوب د هورمون (Melatonin) په ګډوډېدو کې رول لري.
طبی څیړنو ثابته کړی ده چې د دوه کلنۍ څخه کم عمر ماشوم په هېڅ صورت د سکرین یا موبایل استعمال ته پرینښودل شي. له دوو تر پنځو کلونو پورې هم د موبایل استعمال باید ډېر محدود، لنډ مهاله او د والدینو تر څارنې لاندې وي. موبایل باید د ماشوم د چوپولو وسیله ونه ګرځي.
د ډاکټر مشوره:
که ماشوم مو ناوخته خبرې کوي، ډېر بې‌قراره دی، ښه خوب نه کوي، یا له خلکو سره اړیکه نه نیسي، نو تر ټولو لومړی یې د موبایل استعمال بند کړئ. له ماشوم سره مخامخ خبرې وکړئ، لوبې ورسره وکړئ او وخت ورکړئ. که ستونزه دوام وکړي، د ماشوم د ډاکټر سره مشوره وکړئ، ځکه چې د وختي پاملرنې په وسیله د ډېرو ستونزو مخنیوی کېدای شي.
په پای کې باید وویل شي چې د طب له نظره موبایل د ماشوم لپاره اړتیا نه، بلکې خطر دی.
ماشوم د مور او پلار په غږ، لمس او مینه روزل کېږي، نه په موبایل سکرین

#صحتمند #ماشوم #صحتمنده #ټولنه
ډاکتر عزیزالرحمن ګلابزی
د نوی زیږیدلو او کوچنیانو د داخله ناروغیو متخصص

27/12/2025

د ماشومانو له خوا د تیزابو څکل

تیزابونه لکه د تشناب پاکولو مایعات،جامو وینځلو او یا د بیټرۍ تیزاب که ماشوم وڅکي، د خولې، ستوني او معدې شدید تخریب رامنځته کوي او دا یو بېړنی طبی حالت دی.

اعراض پکې د خولې او ستوني سوځشت، زیاتی لاړی یا د خولی افرازات، د تیرولو ستونزه، استفراق، د نس یا سینې درد او کله ناکله د ساه اخیستلو مشکل شامل پیدا کیږی. په شدیدو حالاتو کې وینه لرونکی استفراق او د غږ بدلون هم لیدل کېږي.

که ماشوم تیزاب وڅکي، باید سمدستي روغتون ته یوړل شي. که ماشوم بیدار وي او یا کانګې نه کوي، خوله یې باید په پاکو اوبو ووینځل شي او لږ مقدار اوبه یا شیدې ورکول کېدای شي. ماشوم باید ناست یا نیم ناست وضیعت کی وساتل شي. ماشوم ته کانګې راوستل چی په خوله کی د ګوتئ ورکولو یا د ځینی کورنی درملو په واسطه کیږی او یا کورني درمل ورکول منع دي.
ماشوم باید په روغتون کید ډاکتر تر نظارت لاندی وساتل شی.
د معدی وینځل او یا معدی ته د خولی د لاری پایپ تیرول منع دی او د ضرورت پر وخت لاندی دواګانی استعمالیدای شی

د درد لپاره: Paracetamol یا Morphine (که شدید درد وي)

د معدې ساتنې لپاره:

Proton Pump Inhibitors لکه Omeprazole / Pantoprazole

یا H2 blockers لکه Ranitidine / Famotidine

IV مایعات: Normal Saline یا Ringer Lactate

انټي‌بیوتیک: یوازې که انفکشن، تبه یا شدید سوځېدنه موجوده وي

انټي‌امیتیک: Ondansetron که کانګې وي

اکسیجن: که د ساه په اخیستلو کی ستونزه موجوده وي

سټیرویډونه او انټي‌بیوتیکونه په روتین ډول نه ورکول کېږي، یوازې د ډاکټر په پرېکړه سره ورکول کیږی.

د مخنیوي لپاره، تیزابي مواد باید د ماشومانو له لاسرسي څخه
لرې وساتل شی او په اصلي بوتلونو کی په واضح نښو سره
وساتل شي.

#صحتمند #ماشوم #صحتمنده #ټولنه

ډکتر عزیزالرحمن ګلابزی
د نوی زیږیدلو او ماشومانو د داخله ناروغیو متخصص

23/12/2025

د نوی زیږیدلو ماشومانو زیړی

زیړی د نوی زیږیدلو ماشومانو یو عام حالت دی چې پکې د ماشوم د پوستکی او د سترګو سپین رنګ ژیړ ښکاري. دا حالت د وینې د بیلیروبین د زیاتوالي له امله پیدا کېږي. په ډېرو ماشومانو کې دا حالت عادي وي او پخپله ښه کېږي، خو ځینې وختونه خطرناک کېدای شي او جدي پاملرنې ته اړتیا لري.
زیړی زیاتره هغه وخت پیدا کېږي چې د ماشوم ځیګر لا پوره وده نه وي کړې او نشي کولای اضافي بیلیروبین له بدن څخه وباسي. همدارنګه د مور او ماشوم د وینې د ګروپ توپیر، مخکې له وخته زیږون، د مور د شیدو کموالی، انتاني ناروغۍ او د وینې زیات تخریب هم د زیړي سبب ګرزی. زیړی عموماً له مخ څخه پیلېږي او ورو ورو ټول بدن ته خپرېږي
زیړی هغه وخت خطرناک ګڼل کېږي چې د زیږون په لومړیو ۲۴ ساعتونو کې ښکاره شي، هره ورځ زیاتېږي، ماشوم شیدی نه خوری او ډېر سست شي، غیرمعمولي ژړا، تشنج، تبه یا بې‌هوشي پیدا شي او یا دا زیړی تر دوو اونیو زیات دوام وکړي. په داسې حالاتو کې باید بغیر له ځنډه روغتیايي مرکز ته مراجعه وشي.
د زیړي په مخنیوي او کنټرول کې تر ټولو مهمه خبره دا ده چې ماشوم ته پر وخت او په دوامدار ډول د مور شیدې ورکړل شي او ماشوم هره ورځ وڅارل شي. د زیړي د زیاتېدو په صورت کې باید ډاکټر ته مراجعه وشی تر څو لازم معاینات ترسره شي. په ټولنه کې ځینې ناسم رواجونه لکه ماشوم لمر ته ایښودل، د کورنیو دواګانو او بوټو استعمال، د مور شیدې بندول او د غیر مسلکي کسانو مشورو ته غوږ نیول،ماشوم ته شات یا غوړی ورکول باید ترسره نه شی، ځکه دا کارونه نه یواځی دا چی زیړی نور هم زیاتوی ددی تر څنک ماشوم ته نور هم زیات ضررونه لری .
که زیړی ډېر زیات وي، په لومړیو ورځو کې پیل شوی وي، ماشوم مخکې له وخته زیږیدلی وي یا عصبي نښې موجودې وي، ماشوم ژر تر ژره روغتون ته یوسی تر څو ډاکتر لازمه تداوی تر سره کړی. د زیړي درملنه د زیړی د اندازی او د ماشوم حالت ته په کتلو سره ټاکل کېږي چې پکې زیاتې د مور شیدې، د ځانګړي څراغ لاندې درملنه چې فوتوتراپي بلل کېږي، د اصلي سبب درملنه او په ډېرو سختو حالاتو کې د وینې بدلول شامل دي.
په پای کې باید وویل شي چې زیړی که پر وخت وپېژندل شي او سمه پاملرنه ورته وشي، ماشوم روغ پاتې کېږي، خو بې‌ پامي کولی شي د ماشوم دماغ ته دایمي زیان ورسوي. له همدې امله د نوی زیږیدلي ماشوم د ژېړی د پیدا کېدو په صورت کی هېڅکله بې‌غوري ونه شي
یوه مهمه خبره چی د ژیړی په شدیدو حالاتو کی باید ماشوم ته وینه تبدیله شی چی د ماشوم د ژوند په ژغورلو کی ډیر زیات رول لری او همدارنکه د دماغ د دایمی زیان څخه ژغوری چی په دی هکله زموږ په ټولنه کی ډیر غلط نظریات موجود دی نو هیڅکله ماشوم ته د وینی تبدیلول تاوان نه لری او ګټی یی زیاتی دی

#صحتمند #ماشوم #صحتمنده #ټولنه
#مور #ماشوم
ډاکتر عزیزالرحمن ګلابزی
د نوی زیږیدلو او کوچنیانو د داخله ناروغیو متخصص @

21/12/2025

🍼 روغ ماشوم چې د شپې ناڅاپي مړ شي – حقیقت څه دی؟

زموږ په ټولنه کې یوه مشهوره خبره ده چې کله ماشوم د شپې مړ شي نو وایي:
❌ « مور لاندی کړی ده یا مور پرې ویده شوې ده»

👉 خو په طبابت کې دې حالت ته یو ځانګړی نوم شته:

🔴 Sudden Infant Death Syndrome (SIDS)
🔴 د شیدی خوړونکی ماشوم ناڅاپي مړینه

📌 SIDS څه شی دی؟
هغه حالت چې: ▪️ ماشوم تر یو کال کم عمر ولري
▪️ ظاهراً روغ وي
▪️ اکثره د خوب پر مهال ناڅاپي مړ شي
▪️ د معایناتو وروسته هم روښانه علت ونه موندل شي

⚠️ دا مهمه ده چې پوه شو: 👉 په ډېرو مواردو کې دا د مور ګناه نه وي
👉 ماشوم واقعاً د مور لاندې شوی نه وي
👉 دا یو پېژندل شوی طبي حالت دی، نه د مور سستي او نه بې‌پروایي

🛑 د خطر عوامل
▪️ ماشوم پر نس(پړمخی) ویده کول
▪️ ماشوم په نرم بالښت، کمپلې او توشک ویده کول
▪️ د سګرټ لوګی
▪️ ګډ خوب (یو بستر کې مور او ماشوم)
▪️ مخکې له وخته زیږون

✅ د مخنیوي لارې
✔️ ماشوم تل پر شا (ستونی ستاخ)ویده کړئ
✔️ نرم بالښت او کمپلې مه کاروئ
✔️ جلا بستر خو د مور ترڅنګ
✔️ د مور شیدې ورکړئ
✔️ له سګرټه ځان وساتئ

🌿 پیغام:
کله چې داسې پېښه وشي، مور ته د ګناه احساس مه ورکوئ.
ځکه چی په دی حالت کی مور هیڅ ګنهکاره نه وی ،په ځینو سیمو کی د مور سره په دی وخت کی ډیر بد چلند کیږی ، وهل کیږی حتا د مرګ کواښونه ورته کیږی نو په دی برخه کی عامه پوهاوئ ډیر ضرور دی
پوهاوی د ژوند ژغورلو وسیله ده.

ډاکتر عزیزالزحمن ګلابزی
د نوی زیږیدلو او کوچنیانو د داخله ناروغیو متخصص

19/12/2025

په افغانستان کې د ماشومانو د روغتیا لومړیتوبونه

په افغانستان کې د ماشومانو د مړینې ډېری لاملونه هغه ناروغۍ دي چې په وخت مخنیوی او درملنه یې ممکنه ده. د ماشومانو د روغتیا د ښه والي لپاره لاندې ټکي تر ټولو مهم لومړیتوبونه دي:

🔹 ۱. واکسین (معافیت):
د شري، پولیو، توبرکلوز، ډیفټیریا، ټیټانوس او هیپاتایټس واکسینونه د ماشومانو د ژوند ژغورنې اساسي برخه ده او باید پر وخت تطبیق شي.

🔹 ۲. مناسب تغذیه او د مور شیدې:
تر ۶ میاشتو پورې یوازې د مور شیدې، او وروسته متوازنه تکمیلي تغذیه د ماشوم د ودې او معافیت لپاره حیاتي ارزښت لري.

🔹 ۳. د نمونیا او اسهال مخنیوی او درملنه:
نمونیا او اسهال لا هم د ماشومانو د مړینې مهم لاملونه دي. چټک تنفس، د سینې ننوتل او دوامدار اسهال بېړنۍ نښې دي.

🔹 ۴. پاکې اوبه او حفظ‌الصحه:
د ککړو اوبو استعمال د کولمو ناروغۍ زیاتوي. د لاسونو منظم مینځل یو ساده خو اغېزمن وقایوي اقدام دی.

🔹 ۵. د ناسم دودیز درملو مخنیوی:
کوکنار، نسوار، ناپېژندل شوې شربتونه او د ځان له خوښې دوا ورکول د ماشوم روغتیا ته جدي زیان رسوي.

🔹 ۶. د مور روغتیا ته پاملرنه:
د امیندوارۍ پر مهال منظم چک اپ، مناسب تغذیه او د ولادت خوندي خدمات د روغ ماشوم د زیږون بنسټ جوړوي.

🔹 ۷. د والدینو روغتیايي پوهاوی:
د ناروغۍ د خطرناکو نښو پېژندنه او پر وخت روغتیايي مرکز ته مراجعه د ماشوم د ژوند د ژغورلو کلیدي فکتور دی.

ډاکتر عزیزالرحمن ګلابزئ
د نوی زیږیدلو او کوچنیانو داخله ناروغیو متخصص

14/12/2025

🫁 Breath holding speel (ژړا په وخت کی د ماشوم شین کیدل )
دا هغه حالت دی چې ماشوم د ژړا، وېرې یا غوسې وروسته لنډ وخت لپاره ساه بندوي او کله ناکله بې‌هوښه کېږي. دا حالت اکثره د ۶ میاشتو نه تر ۵ کلونو ماشومانو کې لیدل کېږي او عموماً خطرناک نه وي.
ډولونه:

1. Cyanotic type – ماشوم ژاړي، ساه بندوي، شین رنګ اخلي

2. Pallid type – د ناڅاپي وېرې یا درد وروسته سپین کېږي
👶 نښې نښانې:
د ژړا وروسته د ساه بندېدل، د مخ یا شونډو شین کېدل، لنډه بې‌هوښي.
مهم ټکي:

دا حالت خطرناک نه دی

د دماغ تشنج (epilepsy) نه دی

عموماً د عمر په زیاتېدو سره ختمېږي

🩺 درملنه:
اکثره ځانګړې تداوي ته اړتیا نه لري، خو که د وینې کموالی وي درملنه مهمه ده. د تکرار په صورت کې د ماشوم ډاکټر سره مشوره وشي.

ډاکتر عزیزالرحمن ګلابزی
د نوی زیږیدلی او کوچنیانو د داخله ناروغیو متخصص

13/12/2025

❄️ د ژمي په موسم کې د ماشومانو ساتنه – مهمې سپارښتنې او خبرداری
ژمی موسم دی، هوا یخه ده او ماشومان ډېر ژر زکام، او سینه بغل کېږي. د ماشومانو د روغتیا لپاره لاندې ټکو ته جدي پاملرنه وکړئ:

✔️ ماشوم ګرم وساتئ، په ځانګړي ډول سر، غاړه او پښې
✔️ ماشوم یخې هوا ته بې ضرورته مه باسئ
✔️ مور شیدې ماشوم ته منظم ورکړئ، دا د ناروغیو پر وړاندې تر ټولو قوي ساتنه ده
✔️ ګرم، پاک او مغذي خوړو ته پام وکړئ
✔️ د ټوخې، بی حالی، ژر ژر تنفس یا ساه لنډۍ په صورت کې ژر ډاکټر ته ورشئ
✔️ ماشوم د لوګي، سګرټو او ګازي بخارۍ له مستقیمې هوا لرې وساتئ

⚠️ مهم خبرداری – خطرناک او غلط دودونه مه کاروئ

په ډېرو اطرافي سیمو کې لا هم ماشومانو ته د ناروغۍ پر مهال ځینې خطرناک شیان ورکول کېږي، چې جدي عواقب لري:

❌ د کوکنارو غوزی
❌ تریاک، افیون او ورته نشه یي مواد
❌ د ټوخې لپاره کورني نشه دار شربتونه
❌ د بې‌نسخې قوي درمل
❌ د ماشوم بې ضرورته کلک پوښل او د ساه بندول
❌ ګرم لوګی، بخار او دودونه د ماشوم مخې ته نیول

🚫 دا شیان ناروغي نه تداوي کوي
🚫 د ماشوم تنفس کموي، بې‌هوشي راولي او حتی د مړینې سبب کېدای شي

✔️ سینه بغل او ورته نوری ناروغۍ یوازې د ډاکټر په مشوره او تداوي ښه کېږي
نو هیله ده د خپلو ماشومانو خیال وساتۍ او د خپل سری درملو او غلطو دودونو د استعمال څخه ډډه وکړۍ تر څو مو ماشومان سالم پاتی شی

ډاکټر عزیزالرحمن ګلابزئ
د نوی زیږیدلو او کوچنیانو د داخله ناروغیو متخصص

06/12/2025

د ماشوم تغذیه او د هغی لاری چاری

۱️⃣ د زیږون نه تر ۶ میاشتو – یوازې د مور شیدې

په دې موده کې ماشوم ته هېڅ شی مه ورکوئ، حتی اوبه هم نه.
ګټې:
۱– د انتاناتو مخنیوی (نس ناستی، سینه بغل، کانګې)
۲– د ماشوم قوي معافیت
۳– د دماغ او بدن سالمه وده
۴– د مور رحم ژر عادي حالت ته ستنېږي او رحم سرطان خطر کمېږي

---

۲️⃣ د ۶–۸ میاشتو وروسته – د تکمیلي غذا پیل

ماشوم نور یوازې شیدو ته نه پوره کېږي، نرم خواړه پیل کړئ.
مناسب خواړه:
۱– نرم شوله
۲– نرم میده شوې میوې: کېله، مڼه
۳– نرم سبزیجات: کچالو، گازر
۴– نرم شوروا
طریقه: ورځ کې ۱–۲ ځله، لږ مقدار، ورو ورو زیاتول.

---

۳️⃣ د ۹ میاشتو وروسته – نرم کورنی خواړه

شوی خواړه ماشوم له کور خوراکه هم خوړلی شي، خو نرم او میده.
۱– نرم کورنی خواړه (بریانی، سبزی، دال)
۲– هګۍ
۳– چرګ، ماهي، جگر
۴– مستې او کم مالګه پنیر

---

۴️⃣ غلط دودونه (د اطرافو عام غلط عادتونه) او بشپړ تاوانونه یې

۱– د ۶ میاشتو مخکې اوبه، چای، جوس یا خوراک ورکول

تاوانونه:
۱– د نس ناستي، کانګو او انتاناتو خطر ډېر زیاتوي
۲– ماشوم د مور له شیدو زړه باسي
۳– د تغذی کمښت او کمزوري

---

۲– د ۱ کال نه مخکې عسل یعنی شاتو ورکول

تاوان:
→ د “botulism” خطر لري، سخت خطرناک ناروغي ده.

---

۳– د ماشوم په خوله کې د چا ژوول شوی خوراک اچول

تاوانونه:
۱– خطرناک مکروبونه ماشوم ته انتقالېږي
۲– د غاښونو خرابېدل
۳– د خولې انتانات

---

۴– د مور شیدې پرېښودل او ماشوم ته دودیز خوراکونه ورکول

تاوانونه:
۱– د ماشوم د وینې کمي (Iron deficiency)
۲– د معدې انتانات
۳– د وزن کمېدل او کمزوري
۴– د ودې شاته پاتې کېدل

---

۵️⃣ د یوه کال نه مخکې د غوا او بزو شیدو تاوانونه

۱– د وینې کمي (د اوسپنې کمښت)
۲– حساسیتونه او د بدن د دفاع کمزوري
۳– د پښتورګو بار زیاتول
۴– د ماشوم لپاره ضروري ویټامینونه او مواد په کې کم وي
۵– نس ناستي او د معدې خرابوالی

---

۶️⃣ که مور شیدې کمې وي – د زیاتولو بشپړې سپارښتنې

۱– ماشوم ته ډېر ځله سینه ورکول

تر ټولو مهمه او قوي طریقه.

۲– د مور او ماشوم نږدې تماس (Skin-to-skin)

شیدې ډېرې زیاتوي.

۳– د مور ښه غذا

پروټین لرونکي خواړه: هګۍ، چرګ، شیدې، مغزات، سوبه، دال.

۴– ډېر مایعات

اوبه، سوپ، شیدې، جوسونه.

۵– سترېس کمول او ارام

سټرس د شیدو تولید کموي.

۶– د شیدو پمپ په منظم ډول استعمالول

په هر ۳–۴ ساعتونو کې.

۷– که بیا هم شیدې کمې وي

→ د ډاکټر په مشوره معیاري فارمولا استعمال کړئ، خو مور شیدې هر وخت غوره دي.

---
لنډه مشوره:

✔ تر ۶ میاشتو یوازې مور شیدې
✔ له ۶ میاشتو وروسته سالم تکمیلي غذا
✔ له ۹ میاشتو وروسته د کور نرم خواړه
✔ د یو کال نه مخکې غوا یا بزو شیدې مه ورکوئ
✔ غلط دودونه پرېږدئ، ماشوم ته ضرر رسوي
✔ د مور شیدې زیاتېدل د تکرار سینه ورکولو سره ده

ډاکتر عزیزالرحمن ګلابزی
د نوی زیږیدلو او کوچنیانو د داخله ناروغیو متخصص

27/11/2024

ننګرهار پوهنتون تدریسی روغتون اطفالو څانګی ته يوه ناروع چی شبیراحمد نومیده په داسی حال کی رواړل شوی و. چی ناروع شعور مختل ،شدید تنفسی ډسټرس ، لوړه درجه تبه ،ټوخی ، د خولی څخه د افرزاتو راتګ ،جټکه یاد ناروغ دوه ورځی وړاندی په لغمان ولایتی روغتون کی د بستر تاريخچه هم لرله چی ناروغ د دماغی ملاریا په لوحه بستر و نوموړی ناروغ د لاندی ناروغیو لپاره په اطفالو عمومی وارډ کی بستر شو .
convalsive Disorder
sever pnuemonia
p/o ABMـ
sepsis
cerebral malaria
خوشبختانه د قدرمندو استادانو ټرينی ډاکټر صاحبانو د ښه تسمیم په پيله کی په دوهمه ورځ ناروغ شعور بیرته اعاده شو او د څو ورځو تداوی وروسته ناروغ په ډاډمن روغتیایی حالات کورته رخصت شو .

Dr Aziz Urahman Gulabzai

14/01/2026

08/01/2026

06/01/2026

27/12/2025

23/12/2025

21/12/2025

19/12/2025

14/12/2025

13/12/2025

06/12/2025

27/11/2024

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Share

Category