Zeir health for people

17/07/2024

12/03/2024

ضرور یی واوری

27/06/2022

تاسوڅنګه همداسی خلک لری ؟

14/03/2022

راتلونکي جمعې شپه د برات شپه ده: (چانس دلاسه مه ورکوئ)

د شعبان ۱۵مه (برات) هغه شپه ده کومه چې په دې شپه کې الله ﷻ ته د انسانانو د تیرکال اعمال وړاندې کیږي.

امام حسن بصري رحمة الله علیه به پدې شپه کي په لړزه وو، او وارخطا به وو ویل به یې د برات شپه ده زما اعمال الله ﷻ ته وړاندې کیږي ، الله ﷻ خبر پایله به یې څه وي! په دې شپه انسان ته روزي ، روغتیا ، ناروغي ، تندرستي او ټول شیان د انسان د راتلونکي کال لپاره تعین کیږي.

حضرت علي رضی الله تعالی عنه به په دې شپه د باندې راووت او په ژړا یې، اسمان ته کتل او ویل به یې اې الله ﷻ نن تاته اعمال وړاندې کیږي، چې د علي اعمال به الله ﷻ خبر څنګه وي؟

صحابه راغلل له رسول الله ﷺ څخه یې و پوښتل، چې
اې د الله تعالی رسوله کله چې د شعبان ۱۵ شپه شي نو ته هغه په عبادت او ویښه تیروې او د شعبان ۱۵ ورځ روژه نیسې دا د څه لپاره ده؟
د اللهﷻ رسول ورته وفرمایل: زه د شعبان د میاشتې په ۱۵ ورځ د دې لپاره روژه نیسم چې په دې ورځ د انسان عملنامه سپینه وي او دا مې خوښیږي چې زما د عبادت شروع په عملنامه کې په روژه باندې وشي، د شعبان د میاشتې ۱۵مه شپه کې ددې لپاره عبادت کووم او په ویښه یې تېروم چې دا مې خوښیږي چې کله مې الله ﷻ ته د کال په اخیر کې اعمال وړاندې کېږي نو هغه مې هم په عبادت کې تیره شي او په عملنامه کې مې اخیر عمل عبادت وي

د رسول الله ﷺ سنت دا وو چې کله به د برات (شعبان ۱۵) شپه را رسیدله نو دوی به جنت البقیع ته تلو او شپه به یې هلته په عبادت تیر وله.

عایشه(رض) وایې پدې شپه به چې کله رسول الله ﷺ عبادت کوو او کله به یې چې سر په سجده کیښود دومره به یې اوږدوله چې ما به ویل چې اللهﷻ مه کړه د هغه روح قبض شوی دی، لاس مې د رسول الله ﷺ پښې ته ور وړاندې کړ چې کتل مې د مبارک پښې ټکان وخوړ وروسته پوه شوم چې هغه ﷺ ژوندی دی او بیا مې خپل غوږ د هغه خواته ور نیږدې کړ چې په سجده کې ژاړي او دا دعا کوي (یا الله ﷻ پنا غواړم ستا د عذاب څخه، خدایه پنا غواړم ستا د قهر او عذاب څخه، خدایه پنا غواړم ستا په طرف او حرکت کوم ستا طرف ته، خدایه ستا شان چې لایق د عبادت دی مونږ هغه قسم عبادت ندی، کړی.

ياده شپه د خلاصون شپه هم ياديږي يعنې د ګناه نه د خلاصون شپه، ددې شپې خاص عبادت د احاديثو مبارکو په رڼا کې په لاندې ډول دي :

1:- دوه رکعته نفل بيا سورت يس لوستل او د ايمان لپاره دعا کول.

2:- دوه رکعته نفل بيا سورت يس بيا د حلال رزق لپاره دعا کول.

3:- دوه رکعته نفل بيا سورت يس او بيا د لوى عمر لپاره دعا کول.

(د برات په شپه د راتلونکي کال تقدير هم ليکل کيږي)

24/01/2021

هغه دی صحت عامی وزیر څنګه شو
عثمانی یی په غلاګیرکړ بل لاتراوسه ټرینیګ سنټر کی ده ترڅو غلازده کړی
همداسی به وی نو .

08/09/2020

اطلاعیه ریاست اکمال تخصص در مورد امتحان انترنس 1399
‌‌‌‌‌
1. تاریخ اخذ امتحان انترنس 2 عقرب 1399 تعین گردیده است.
2. امتحان انترنس توسط اداره ملی امتحانات اخذ می‌گردد.
3. ثبت نام شمولیت از تاریخ 20 سنبله سال 1399 آغاز و الی 20 میزان سال 1399 ادامه دارد.
4. جهت ثبت نام فورم های مقدماتی ثبت نام را از طریق ریاست اکمال تخصص، ریاست های صحت عامه ولایات به شکل هارد بدست آورده و هم کاندیدان امتحان میتوانند از سایت وزارت فورم متذکره را داونلود و مطابق رهنمودی‌ که در فورم متذکره وضاحت دارد خانه پری، تکمیل و در ولایات به ریاست های صحت عامه ولایت مربوطه و در مرکز به ریاست اکمال تخصص تسلیم نمایند، ریاست های محترم صحت عامه ولایات فورم های متذکره را جمع آوری و به‌ شکل محفوظ به ریاست اکمال تخصص در اخیر هر هفته ارسال بفرمایند.
5. فورم ها بدون اخذ پول توزیع میگردد، هیچ کس حق اخاذی را در برابر توزیع فورم ندارد.
6. مطابق طرزالعمل اداره ملی امتحانات حین بایومتریک مقدار پول تعین شده از طریق آن اداره محترم از مشمولین امتحان جمع آوری خواهد شد.
7. پروسه بایومتریک قبل از امتحان توسط اداره محترم ملی امتحانات صورت می‌گیرد که بعداً روز های تعین شده برای بایومتریک از طریق وسایل اطلاعات جمعی به سمع مشمولین امتحان رسانیده خواهد شد.
8. مشمولین امتحان که تابع امتحان Exit اند، بدون سپری نمودن موفقانه Exit exam میدیکل کانسل حق شمولیت به امتحان انترنس را ندارند.
9. بست های کمبود در جدول جداگانه به اعلان سپرده شده مشمولین امتحان میتوانند بملاحظه شد آن یک رشته و مرکز تخصصی را مطابق خواست خود شان انتخاب نمایند.
10. اشخاصی که دو مرتبه ثبت نام نمایند، ثبت نام شان باطل می‌باشد.
‌‌‌‌‌‌
#یادداشت: داوطلبان می‌توانند لیست بست های کمبود، ریفرنس های رشته معالجوی و ریفرنس های رشته ستوماتولوژی را از لینک پایین وزارت صحت عامه بدست آورند.
‌‌‌ ‌‌‌
#یادداشت: فورم شمولیت امتحان بعد از تاریخ 20 سنبله به دسترس داوطالبان قرار خواهد گرفت.

25/08/2020

دپکتیا ولایت نه شمیم لاړ بل فدایی راغی خونن نه فدای وه اونه هم قربانی دایی هغه سم والی

25/07/2020

روغیتا دژوند سرمایه

18/06/2020

#محرقه / وچکۍ (Typhoid)
د محرقې مکروب چې دسلمونیلا ټایفي(salmonella typhi) په نامه هم یادیږي یو ‌‌‌‌‌‌ډول بکټریاوي ناروغي ده چې د او له لارې ځان د انسان هاضمي سیسټم ته رسوي،دغه مکروب په لمړیو کې ځان د په کې ځای پرځای کوي او له همدې ځایه د یوې هفتې تر یوې میاشت په ترڅ کې ځان ته رسوي او بلاخره د ته ننوځي او د وینې له جریانه بیا د بدن بله هره سیمه او هر ارګان ګواښلی شي.

د @ دغې ناروغۍ مهمې

۱-د
۲- د ، د ستوني درد، د بندونو درد.
۳-د #شپې لخوا د
۴-د #سر #دوامداره #دردونه
۵-د #ګیډې #دردونه او بادونه
۶- #دوامداره #قبضیت او ځینې وخت اسهالات
۷- ‌‌‌‌‌‌د ډکو متیازو تور رنګ
۸-د #معدې #دردونه او د #خوړو #بد #هضمي
۹- #کمزوري او د
۱۰- د بدن #ساړه (یخ) کیدل او پر بدن د #لړزې راتګ
۱۱- او په ځینو ناروغانو کې د صفرا کیسه یا #تریخې #دردونه چې معولا د ښې اوږې په سر کې احساس کیږي.
۱۲- د ستوني درد.
۱۳ - د بندونو درد.

@محرقې مهم زیانونه:

کله چې د محرقې مکروب په کولمو کې وي نو لاندې زیانونه حتماً منځ ته راوستلی شي.

۱- د کولمو زخم
۲-له کولمو د وینې بهیدل
۳- د کولمو سوري کیدل
۴-کم خوني
۵-د لمفاوي غدو التهاب د بدن دفاعي ځواک کمزوری کوي او همدغه کمزوري د دوامدارې نرۍ تبې سبب ګرځي.
۶-د ځیګر او تورې غټیدل او پړسیدل
۷-د هډوکو کمزوري.
۸-د مغزو د پردو مکروبي کیدل یا مننجیت.
۹-د غوږ،ستوني او پوزې مکروبي کیدل
۱۰-د بدن د مایعاتو کمښت
۱۱-دوامداره ټیټ فشار
۱۲-د تریخې مکروبي کیدل
۱۳- کله کله شاک او بلاخره مرګ

@ تشخیص
د محرقې ناروغۍ د تشخیص لپاره لاندې معاینات اړین دي.

Typhoid antibodies (IgM+IgG)

Stool culture for typhoid

Bone marrow culture for typhoid

Vidal test

@ درملنه
د متخصص ډاکټر تر بشپړ تشخیص او پیژندنې وروسته د محرقې مکروب ضد درمل کوم چې د ډاکټر لخوا ورکړل شوې دوا ده باید د لسو تر پنځلسو ورځو لپاره باید د لارښونو سر سم وکارول شي. او د ډاکټر سره وخت پر وخت مشورې کول.

@ پرهیز:

غوړ (روغني) خواړه.
ترخه او ترشه خواړه.
نا تصفیه شوې اوبه او ناپاکه خواړه لکه ناپاکه سبزي او ترکاري...
د نظافت کلک مراعت کول.
خام شیان نه خوړل.
د هغو خوړو څخه ځان ساتل چې مچان پرې کیناستلی وي.

@ کوم خواړه باید ‌‌‌‌‌‌ډیر وخوړل شي

د میوو جوس او اوبه.
پاکې اوبه
د وریجو سرسر
د ترکارۍ سوپ.

@ محرقې له تبې څنګه ځانونه وژغورو؟

يوازې له دوه شيانو ځان ساتل انسان له وچکۍ یا محرقې ژغوري.

@ اول: د بې باوره، ناپاک خوراک، څښاک او بازاري شيانو څخه پرهېز کول.

او دوهم دا چې د وچکۍ «محرقې» واکسين کول.

– بايد تل وېشېدلې اوبه وڅښل شي؛ ځکه چې عامې اوبه د وچکۍ د ميکروب لامل ګرځي.

– هغه خوراکونه وخورئ، چې ښه پاخه شوي وي او په دسترخوان هم ګرم وي او تپ ترې پورته کيږي.

– هغه سابه او ميوه مه وخورئ، چې نه سپينيږي. لکه د کاو او ګندنۍ پاڼې؛ ځکه دا شيان ډېر په اسانۍ خيرنيږي او سم پاکول يې ستونزمن وي.

– کومه سبزي او مېوه چې سپينيږي، په خپل لاس يې سپينه کړئ او له سپينولو مخکې بايد خپل لاسونه په صابون پاک ستره ومينځئ.

– په لارو او بازارنو کې خوارکي مواد مه اخلئ، ځکه چې د لارې د سر خوراکي توکي له خيرنېدو نه ژغورل کيږي.

ایا محرقې یا وچکۍ واکسين لري؟

هو بلکل، د وچکۍ واکسين ډېر ګټور او ژوغورونکي دي. چې کولای شئ، د نورو ناروغیو په څیر ددې ناروغۍ د مخنیوی لپاره هم واکسین وکړئ.

د وچکۍ واکسين بايد څوک وکړي؟

– هغه ماشومان او ځوانان چې ښوونځيو ته ځي.

– هغه خلک بايد دا واکسين وکړي، چې داسې سيمو کې ژوند کوي، چې د وچکۍ لاملونه پکې ډېر وي.

– چېرته چې انټي بايوټيک ډېر کارول کيږي او سلمونيلا ټايفي ميکروبونه پکې ډېر وي.

– څوک چې ډېر سفرونه کوي، هغه خلک هم بايد دغه واکسينونه وکړي. د مثال په ډول که څوک اسيا، جنوبي امريکا او افريقايي هېوادونو ته سفرونه کوي، نو هغو دې دا واکسين خامخا ولګوي، ځکه چې دغو هېوادونو کې وچکۍ، يا محرقه ډېره زياته ده.

د وچکۍ واکسين بايد څوک ونه لګوي؟

– هغه څوک بايد دا واکسين ونه لګوي، چې يو ځل مخکې يې د واکسين لګولو له امله خطرناک حساسيت پيدا کړی وي، چې ان ژوند يې له خطر سره مخ شوی وي.

د محرقي واکسين څه ګټه لري؟

– زموږ لپاره د وچکۍ يا محرقه، د واکیسن ګټه دا ده دا یوه ساري ناروغي د انساني ژوند لپاره تر ټولو خطرناکه ده.

– د وچکۍ تبې نښې هم چې له بدنه ورکې شي، خو خطر يې بيا هم پاتې وي.

– کيدای شي، ځينې مريضان به موږ ته روغ جوړ ښکاري، مګر د سلمونيلا ټايفي ميکروبونه يې بدن کې لا هم پاتې وي او دغه ميکروبه له تاسې نورو کسانو ته هم نقل کيدای شي، د واکسین په کولو سره له دې ناروغۍ سر د مبارزې توان پیدا کولای شو.

د محرقي لپاره کورني وقایه:

-په لومړي قدم کې واکسین څخه استفاده کول

– د ډوډۍ څخه مخکې او تشناب څخه وروسته د لاسونو مینځل.

– د خپل ځان او محیط د حفظ الصحه مراعات کول

– د پاکو اوبو څخه کار اخیستل

– د سبزیجاتو او ترکاریو مینځل په کلور یا مالګی سره

– د غذا پخول په مکمل ډول

– د غذا ساتل په یخچالونو کې په معقول شکل

– ناروغو کسانو ته اجازه نه ورکول چې په خوړو باندی

30/05/2020

-19 و

معمولترین اعراض کوید-19 که در اثر مطالعات نزد مریضان دیده شده عبارت از تب(83 – 98 فیصد) به شکل بسیار خفیف (Axillary tempreture > 37.5 oC)، متناوب و دوامدار تا 14 روز، خستگی (70%) و سرفه خشک (59%)، اعراض سیستم هضمی که نسبتا غیر معمول است مانند دلبدی و استفراغ (5%)، و اسهالات (3.8%) می باشد.
مرض با تب، سرفه خشک، خستگی و دردهای عضلی (35%) شروع شده و در 6 – 8 روز باعث نفس تنگی (31%)، و تولید بلغم (27%) و ARDS می گردد. البته مرض در 81 فیصد موارد خفیف بوده که معمولا در ظرف دو هفته بهبود میابد، در 14 فیصد مریضان شدید (عسرت تنفس، هایپوکسی یا بالاتر از 50 فیصد مصابیت ریه در X-Ray در 24 – 48 ساعت) که در سه الی شش هفته بهبود میابد و در 5% شکل وخیم (ARDS، Sepsis، Septic shock یا MODS) را می پیماید.
معاینات فزیکی غیر وصفی و غیر قابل ملاحظه بوده، کمتر از 2 فیصد Pharyngitis یا بزرگ شدن تانسل دارند.
#تشخیص کلینیکی Covid-19:
به اساس اعراض و علایم کلینیکی با کمک معاینات روتین لابراتواری و تایید بیشتر به وسیله RT-PCR سواب انفی بلعومی و یا فمی بلعومی صورت می گیرد.
#دریافت های عمده لابراتواری شامل Lymphopaenia, Leukopenia، بلند بودن ترانس امینازها و D-Dimer میباشد. لوکوپنی شدید، بلند بودن CRP, D-Dimer(>1Microgram/Liter), IL-6, ALT, Serum ferritin, Lactate dehydrogenase, creatinine kinase, high-sensitivity cardiac troponin-I, creatinine, Prothrombine time, Procalcitonin، توام با مرگ و میر بلند است.
با سایر Pneumonia های ویروسی و باکتریایی که بیشتر نزد جوانان صحتمند معمول است تشخیص تفریقی شود.
(Enteric fever)
اعراض و علایم محرقه شامل ناراحتی، دردهای عضلی، سردردی، سرفه و گلو دردی، معمولا درد بطنی و قبضیت، تب که سیر صعودی دارد مشخص می شود. بعد از تقریبا 7 – 10 روز، شخص بیشتر احساس مریضی می نماید. در مرحله اول قبضیت قابل ملاحظه و یا اسهالات.
اگر اختلاطی نشود حالت مریض به تدریج در مدت 7 – 10 روز بهبود میابد. دریافت های کلینیکی در ابتدا کم و بعدا شامل بزرگ شدن طحال، توسع و حساسیت بطنی، برادی کاردی، معمولا در هفته دوم تظاهر رش های (Rose spot) در بدن که بعد از 3 – 4 روز ناپدید می شود. اگر تداوی نشود در ختم هفته دوم Delirium، کوما و مرگ واقع شده میتواند.
#معاینات لابراتواری
لوکوپنی وصفی است.
بهترین تشخیص با کلچر خون صورت می گیرد
منابع:
1) Current Medical Diagnosis and Treatment 2020
2) Davidson 22
3)

Novel Coronavirus Disease (COVID-19) has become a rapidly growing pandemic involving several nations. It is of serious concern and extreme challenge not only to the health personnel but also to the countries for containment. The causative organism is ...

23/05/2020

دکوچنی اختر درارسیدوپه مناسبت دافغانستان غیورملت ته مبارکی وایم
الله دی داختردافغان خاوری لپاره دسولی اونیکبختی پیلامه وګرزوی
په درنشت داکترځیر