https://www.facebook.com/314944075727927/

طب عدلی و اخلاق طبابت Forensic Medicine and Medical Ethics

Home
Afghanistan
Kabul
طب عدلی و اخلاق طبابت Forensic Medicine and Medical Ethics

Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from طب عدلی و اخلاق طبابت Forensic Medicine and Medical Ethics, Medical and health, KUMS, Kabul.

02/01/2025

.
هر ۵۷۳۰ سال نیمی از اتم‌های کربن۱۴ به نیتروژن تبدیل می‌شوند. به این پدیده نیمه عمر می‌گویند.

آیا تا به حال از خود پرسیده‌اید که باستان‌شناسان چگونه قدمت آثار باستانی، مثلا نقاشی‌ها و نگاره‌های غار لاسکو در فرانسه را که نوع بشر ۱۷٬۳۰۰ سال پیش ترسیم کرد، تعیین می‌کنند؟ یا قدمت «کفن تورین» در ایتالیا را، که به باور بسیاری کفن عیسی مسیح بوده‌ است؟ یا این که دانشمندان چگونه می‌توانند زمان و سال مرگ یک مومیایی را تعیین کنند؟

تعیین قدمت و عمر آثار و اجساد به جا مانده از هزاران سال پیش با اندازه گیری فعالیت یا تعیین عمر کربن۱۴ ممکن شده است.

یک ماده ارگانیک با منشا گیاهی یا حیوانی هم کربن-۱۴ دارد و هم کربن-۱۲. کربن-۱۴ نوعی رادیواکتیو است و میزان آن در هر ماده ارگانیک تا زمانی که زنده است به دلیل ارتباط با اتمسفر، ثابت می‌ماند.

وقتی یک ماده زنده می‌میرد دیگر کربن۱۴ جذب نمی‌کند، با سرعتی ثابت تجزیه می‌شود و رادیواکتیویته طبیعی آن به آرامی کاهش می‌یابد.

هر ۵۷۳۰ سال نیمی از اتم‌های کربن۱۴ به نیتروژن تبدیل می‌شوند. به این پدیده نیمه عمر می‌گویند.

«ویلارد لیبی» آمریکایی به خاطر کشف همین ماهیت «کرونومتری» کربن۱۴ بود که جایزه نوبل شیمی را در سال ۱۹۶۰ از آن خود کرد.

دانشمندان برای تعیین عمر یک ماده نمونه، کمیت کربن۱۴ آن را با اندازه‌گیری رادیواکتیوته، یا با شمارش اتم‌های کربن۱۴ آن ماده به روش طیف‌سنجی مشخص می‌کنند. به عبارت دیگر دانشمندان زمان مرگ یک ارگانیسم را با مقایسه میزان کربن۱۴ و.
هر ۵۷۳۰ سال نیمی از اتم‌های کربن۱۴ به نیتروژن تبدیل می‌شوند. به این پدیده نیمه عمر می‌گویند.

آیا تا به حال از خود پرسیده‌اید که باستان‌شناسان چگونه قدمت آثار باستانی، مثلا نقاشی‌ها و نگاره‌های غار لاسکو در فرانسه را که نوع بشر ۱۷٬۳۰۰ سال پیش ترسیم کرد، تعیین می‌کنند؟ یا قدمت «کفن تورین» در ایتالیا را، که به باور بسیاری کفن عیسی مسیح بوده‌ است؟ یا این که دانشمندان چگونه می‌توانند زمان و سال مرگ یک مومیایی را تعیین کنند؟

تعیین قدمت و عمر آثار و اجساد به جا مانده از هزاران سال پیش با اندازه گیری فعالیت یا تعیین عمر کربن۱۴ ممکن شده است.

یک ماده ارگانیک با منشا گیاهی یا حیوانی هم کربن-۱۴ دارد و هم کربن-۱۲. کربن-۱۴ نوعی رادیواکتیو است و میزان آن در هر ماده ارگانیک تا زمانی که زنده است به دلیل ارتباط با اتمسفر، ثابت می‌ماند.

وقتی یک ماده زنده می‌میرد دیگر کربن۱۴ جذب نمی‌کند، با سرعتی ثابت تجزیه می‌شود و رادیواکتیویته طبیعی آن به آرامی کاهش می‌یابد.

هر ۵۷۳۰ سال نیمی از اتم‌های کربن۱۴ به نیتروژن تبدیل می‌شوند. به این پدیده نیمه عمر می‌گویند.

«ویلارد لیبی» آمریکایی به خاطر کشف همین ماهیت «کرونومتری» کربن۱۴ بود که جایزه نوبل شیمی را در سال ۱۹۶۰ از آن خود کرد.

دانشمندان برای تعیین عمر یک ماده نمونه، کمیت کربن۱۴ آن را با اندازه‌گیری رادیواکتیوته، یا با شمارش اتم‌های کربن۱۴ آن ماده به روش طیف‌سنجی مشخص می‌کنند. به عبارت دیگر دانشمندان زمان مرگ یک ارگانیسم را با مقایسه میزان کربن۱۴ و کربن۱۲ که همیشه ثابت می‌ماند، معلوم می‌کنند.

این تکنیک، روشی بسیار دقیق در باستان‌شناسی، لرزه‌نگاری و آتشفشان شناسی، هواشناسی، کشاورزی و اقیانوس‌شناسی است، اما محدودیت‌های خود را هم دارد؛ عمر نمونه مورد مطالعه نباید بیشتر از ۵۰ هزار سال باشد چرا که مقدار کربن آن بسیار کم است و فقط در تخمین عمر ارگانیسم‌ زنده جواب می‌دهد نه به عنوان مثال سنگ.

10/02/2023

https://www.facebook.com/138939616159581/posts/5961563720563779/?sfnsn=mo&mibextid=6aamW6

23/09/2021

دانشمند بزرگ کشور،‌ پوهاند دوکتورغضنفر از ماندگاران تاریخ طبابت جهان است

دانشمند افغان یک زن فرانسوی را از مرگ نجات داد

افغانستان در میان 50 کشور جهان حایز مقام اول شد

استاد غضنفر از بزرگان طب در جهان است. این استاد گران ارج د رنخستین ساعات تحویلی سال نو ، در بهار ۱۳۹۲ جان را به جان آفرید داد و جاودان شد.
در۲۸ حوت ۱۳۹۲ ،‌ وزارت های تحصیلات عالی و صحت عامه کشور به ابتکارو اشتراک وزرای آنوقت ،‌ پوهاند دوکتور عبیدالله عبید و دوکتورس ثریا دلیل ، محفل با شکوهی را در تالار وزارت تحصیلات عالی راه اندازی کردند و از نخستین سالگرد وفات استاد غضنفر بزرگداشت به عمل آوردند.
من هم در آن مراسم با شکوه که دانشمندان و دوستداران استاد گردهم آمده بودند ،‌ زنده گینامه دانشمند گرانقدر و استاد ارزشمندم را که خود تهیه کرده بودم به خوانش گرفتم که اینک بدون کم وکاست خدمت رهروان راه دانش و پژوهش تقدیم می گردد :

به نام ذاتی که انسان را آفرید و آنرا کرامت بخشید

هرشب ستاره یی به زمین می کشند وباز
ایـن آسمــان غم زده غرق ســتاره اســت

ولی این بار، ستاره یی از آسمان کشور به زمین کشیده شد که دیګرجایش تا ابدیت خالیست.
رسم چنان بوده است که هر وقت نام آوری از جهان می رود، از باب تسلیت می ګویند رفتنش ضایعه جبران نا پذیر بود و جایش همیشه خالی .
این که ،این جمله در باب دیګران چقدر صادق بوده است به مشکل می توان به قضاوت نشست
اما حالا با درد وبا دریغ فراوان، وقتی که استاد توانا ، پژوهشگرسترگ و دانشمند موفق جهان ، پروفیسور غضنفر را ـــ در شبانگاه اول حمل ۱۳۹۲ـ از دست دادیم با گوشت و پوست وخون واستخوان خود احساس کردیم که این سفر بی بازگشت واقعاٌ بی بازگشت می ماند و واقعاٌ جبران ناپذیر می ماند و چه غم انگیز است این وداع .

استاد بزرګ ، پوهاند دوکتور سیدالفشاه غضنفر فرزند محمد سعید ، در۱۶ دلو ۱۳۰۶درولسوالی کلنګار ولایت لوګردرقریه سید محمود دیده به جهان گشود.
وقتی به سن 7 سالگی رسید دلش هوای مکتب کرد . ولی درد ناداری از یکسو و تعصب پدر ازجانبی مانع رفتنش به مکتب شد ؛ و او صبح های هر روز به جای راهی شدن سوی مکتب ، گوسفندانی را که پدر درخانه داشت می گرفت وبه چراگاه می برد . اوخود قصه میکرد .
(( درسال 1315 آنگاهی که صرف 9 سال داشتم گوسفندان را لب دریای که از نزدیکی قریه می گذشت برای چرانیدن برده بودم ، خودم کنار دریا نشسته سنجد می خوردم و خسته های آنرا در بین آب می انداختم ؛ یک وقتی متوجه شدم خسته را که به دریامی اندازم زیر آب رفته غرق می شود در حالی که در گوشه دیگر چوب های به مراتب بزرگتر از خسته سنجد بالای آب شنامی کند و غرق نمیشوند . حیران مانده به فکر فرو رفتم . با خود گفتم : هر چیزی که به مقایسه جسامت آن ، وزنش ازوزن آب سنگینتر باشد غرق میشود و روزها به همین مساله می اندیشیدم )) و این جرقه یی از درخشش یک استعداد نهانی بوده است که تابیدن آنرا حالا میبینیم و احساس می کنیم .
و آنگاهی که او10 ساله شد بارها به این فکر افتاد که اجزای آب چیست ؟ آیا آب اجزای آخری دارد ؟ وخودش جواب میداده اگرما آب را بشکنانیم بشکنانیم و بشکنانیم بالاخره به اجزای کوچکی تبدیل می شود که دیگر قابل تجزیه نیست . و پروفیسور روزی برایم یاد آورشده بود: (( ... و اما پس از گذشت سال های سال ، وقتی شامل صنف دهم شدم دانستم که کوچکترین اجزای مالیکول آب، هایدروجن و اوکسیجن است .))
اندیشیدن یک کودک 9 ساله مکتب نخوانده روی یک قانون فزیک و تصور یک قانون مهم کیمیای فزیکی در 10 سالگی آنهم از پی رمه گوسفندان درنگی می خواهد و تعجبی. درنگ و تعجب برای دقت دربلندای استعدادش .
پس از آن روزها ، واژه مکتب با زنده گی اش آمیخت و بارهای بار از پدر خواست تابه مکتبش ببرد و شاملش سازد . پدرکه نه دخلی داشت ونه خواستی ، ازرفتنش به مکتب گذشت و درعوض به مسجدش برد تا آنجا چشمش به خط آشنا شود . چند سال اودر خانه خدا ، کلام مقدس را ، حافظ را ، چار کتاب را و مثنوی را به تکرار خواند و این خوانش باردیگر رگه ها ی علاقه مندی اش را به مکتب بیشترساخت ، تا آن که اقبال بختش تابیدن گرفت و مسوولین مکتب ابتداییه کلنگار از موجودیت چنین طفلی درقریه سید محمود آگاهی یافتند . به کمک پولیس منطقه به مکتب بردندش و شامل صنف اولش ساختند ، دراین ایام او 14 سال داشت .
ماهی نگذشته بود که معلمانش متوجه استعدادش شدند وازش خواستند تا چند صنف را امتحان سویه بدهد . او حاضر شد و صنوف اول ، دوم ، سوم و چهارم رادر مدت یکسال امتحان داده شامل صنف پنجم گردید .
سال بعد در نیمه های صنف ششم ، باوجودی که اول نمره بود این شورپیشین از دلش بدر شد. اوشاید در اثر تلقین فامیل تصمیم گرفت مکتب را رهاکند و به دول اسلامی سفر نماید تا اساسات دین را فراگرفته ( عالم دین ) شود ، ولی قسمت یاری ندادش ، زیرا دو هفته به درس نرفتن اداره مکتب را واداشت تا توسط ( چپه راسی ) به مکتب بیاوردش. بعد از 15 روز غیر حاضری به درس رفت . در شروع ساعت ریاضی همین که چشم معلم مضمون به وی افتاد اورا سر صنف خواسته وبابسته ی 12 دانه چوب تر ، کف پایی جانانه دادش . پروفیسور در این زمینه گفت : (( برایم خاطره برانگیز است که بعد از آن لت مفصل همین که معلم مضمون درس را شروع کرد و یک سوال را روی تخته نوشت و پرسید : این سوال را کی حل می کند من باجرئت بدون آن که خمی به پیشانی بیارم برخاسته سوال را حل کردم. معلم مضمون که خوشحالی فراوانی تسخیرش کرده بود نزدم آمده رویم را بوسید و سیبی را که در دستش بود برایم داد. روبه همصنفی هایم کرده گفت : (( این بچه یک بچه پدرکرده است ، ببینید همین لحظه اورا لت کردم ، اما هیچ به روی خود نیاورد و دیگراین که بعد از 15 روز غیرحاضری بازهم توانست بدون غلطی سوال درس نوراحل کند . آفرین بچیم .)) پس از آن روز هرگز غیر حاضری نکرد ، بادرجه اول صنف ششم یعنی دوره مکتب ابتدایه کلنگار را به پایان رسانده از آنجا راهی کابل شد، علاقه داشت در لیسه استقلال شامل شود زیرا شنیده بود این لیسه شاگردان بسیار لایق دارد . ولی ضعف اقتصادی توانش نداد. به جای لیسه استقلال شامل مکتب پرستاری شد ، چونکه این مکتب برای شاگردانش لیلیه داشت و ماهوار 5 افغانی هم معاش.
در جریان صنف هشتم ، شاگردان مکتب پرستاری کارهای عملی شانرادر شفاخانه علی آباد انجام می دادند و اودر سرویس عقلی و عصبی توظیف بود. یکی از پرستاران فرانسوی که در علی آباد کارمی کرد از وی تقاضا نمود که پس از ختم مکتب ، جای دیگر نرود و بیاید در سرویس عقلی و عصبی شامل کار شود. پس از آن که در سال 1325 مکتب پرستاری را با درجه عالی به پایان رساند به اساس خواهش همان پرستارفرانسوی ، به کاردرسرویس صحت روانی علی آباد آغاز کرد. در سرویس تا نیمه های شب برای مریضان خدمت می کرد و آنقدر با صداقت کار می نمود که پس از رفتن سرپرستار فرانسوی به کشورش وظیفه سرپرستاری سرویس را به او دادند. روزانه 80 مریض عقلی و عصبی را شخصا کنترول کرده برای یک یک آن دواها را رسانده تطبیق می کرد و هرگزاز این کار یکنواخت خسته نشد. سروکارش با مریضان ازیکسو و دوکتوران از سوی دیگر علاقمند مسلک طبابتش ساخت و تصمیم گرفت داکتر طب شود. پس از دوسال کار پرستاری در علی آباد ، روزی از دوکتور عبدالرحمن محمودی که در سرویس عقلی و عصبی ایفای وظیفه می کرد پرسید چه وقت می توانم مریضان را معاینه نموده نسخه بدهم و داکتر محمودی گفته بود وقتی که فاکولته طب بخوانی.
اوکه مکتب را تا صنف 8 خوانده بود ، باید صنف 12 را ختم میکرد تا به طب گرفته میشد .
عریضه یی نوشت تا شامل شپی لیسه سید جمال الدین افغان شود . پس از طی مراحل ، شامل شپی شد و همزمان از طرف روزبه کارپرستاری در شفاخانه دوام میداد . وقتی در شپی ، صنف های شان تعین گردید ، همان سال به جزیک نفر هیچکس حاضر رشته ساینس نشد و صنف ساینس لغو گردید او مجبورشد صنف نهم را در بخش اجتماعیات بخواند ، ولی جالب این که ، در رشته اجتماعیات نیز اول نمره عمومی کامیاب گردید . سال آینده هم صنف دهم و یازدهم برای رشته ساینس وجود نداشت ، ولی او که تصمیمش را گرفته بود. به وزارت معارف عریضه داد که میخواهد صنف دهم ویازدهم ساینس را امتحان سویه بدهد و شامل صنف دوازدهم گردد . وزارت امرداد و او در مدت دوهفته ، هردو صنف را امتحان داد و باقی سال را در صنف 12 درس خواند . خودش یک خاطره اش را در جریان امتحان چنین بیان کرد : (( وقتی امتحانات مضامین دیگر را سپری کردم و نوبت مضمون فزیک رسید ، همه برایم گفتند که این معلم بسیار سختگیر است شاید ناکام شوی ، به این حرف ها توجه نکر ده به اساس امر اداره رفتم نزد استاد ، تا از من امتحان فزیک بگیرد . استاد که همان لحظه در صنف 12 درس داشت و آنجا مضمون مثلثات را تدریس میکرد ، مرا با خود به صنف 12 ساینس برده برایم پارچه امتحان و سوالات را داده خودش مصروف تدریس شاگردان شد . من که در گوشه یی از صنف مصروف نوشتن جواب سوالات فزیک بودم یکبار متوجه شدم که استاد درباره اندازه زاویه ها از شاگردان صنف 12 سوال میکند و استاد به تکرار میپرسید که در مثلثات اکثرأ زاویه را به چه اندازه می کنند ؟ همه شاگردان خاموش بودند. استاد باز سوال را طرح کرد اما کس جواب نداد .
من که نیمی از سوالهایم را حل کرده بودم قلم را گذاشته دستم را بلند کرده گفتم : من بگویم؟
استادمضمون که خیلی خنده اش گرفته بود گفت : بگو که به دلت ارمان نماند.
جواب دادم : در مثلثات اکثرأ زاویه را به رادیان اندازه میکنند . باشنیدن این جواب ، استاد واقعأ خوشحال شد. نزدم آمده پارچه ام را گرفته گفت : برو بچیم کامیاب شدی ، پارچه ات را بده )) وروزبعد آن شاگردان همصنفی هایش بودند .
ولی اوکه فکر کرد احتمال دارد از شپی لیسه به طب شاملش نکنند ، پس از چند روز درسش در صنف 12 شپی لیسه ، عنوانی وزارت معارف عریضه ی دیگر نوشت و تقاضا کرد در یکی از لیسه های عالی مثلأ ( لیسه حبیبیه ) شاملش سازند . شاگردان لیسه حبیبیه آنوقت توسط استادان افغانی و امریکایی تدریس میشدند و سطح آموزشی آن در سطح عالی قرارداشت . مدیر مکتب ( لارسن ) نپذیرفت که شاگرد شپی مستقیمأ به صنف 12 لیسه حبیبیه شامل شود . لذا تصمیم گرفتند که صنف 11 را از او امتحان بگیرند . او حاضر امتحان شد و با به دست آوردن نمرات عالی شامل صنف دوازدهم گردید . در صنف شان 36 نفر درس میخواندند و قرار چنین بود که هر کس به درجات اول الی سوم دست یابد به خارج فرستاده شود . در ختم سال از 36 نفر صرف 8 نفر کامیاب شده بودند واو در آن میان دوم نمره بود با دوتن دیگر به طب کاندید و به پوهنتون امریکایی بیروت به لبنان فرستاده شد .
در ختم سال اول ، نتایج امتحانات تمام محصلان که از کشور های مختلف آنجا آمده بودند ارزیابی گردید که در نتیجه در میان هزاران محصل از (50) کشور جهان ، افغانستان حایز مقام اول گردید . و بعد از آن هر سال که محصلان خارجی به این پوهنتون شامل می شدند از آنها امتحان ورودی گرفته میشد ، به جز شاگردان لیسه حبیبیه افغانستان
استاد بزرگوار پروفیسورغضنفریکی ازخاطرات جالبش را درجریان تحصیل در پوهنتون امریکایی بیروت چنین بیان کرد:
من با وجودی که محصل صنف سوم فاکولته طب بودم ، در گروپ معالجوی و تحقیقاتی پروفیسوران امریکاعضویت داشتم .
دریکی از روزها یک زن جوان فرانسوی را که باخوردن دواهای زیاد خواب آور می خواست خودکشی کند و دوکتوران شفاخانه فرانسوی ها در بیروت نظر داده بودند که این زن تلف شده و هیچ امکان تداوی آن نیست ، به حالت کوما به شفاخانه مربوط پوهنتون ما آوردند ، آنهم به خاطری که در سرد خانه شفاخانه نگهداری گردد تا جسد آن الی انتقال به فرانسه خراب نشود وقتی این زن را به شفاخانه آوردند پروفیسوران گروپ تحقیقاتی و معالجوی باهم مشوره کردند از آنجای که مریض به احتمال قوی تلف می شود بیایید ماهم آخرین تلاش های خود را برای نجاتش انجام بدهیم تا اگر کمکی بتوانیم. همه قبول کردیم . مریض را ساعت 7 شام به عملیاتخانه انتقال داده تداوی را آغاز کردیم . بعد از چندین ساعت تلاش و تکمیل معاینات لابراتواری یکبار پروفیسوری که رهبری گروپ را به عهده داشت ، با ابراز تاسف گفت که ما این مریض را نجات داده نمی توانیم ، زیرا تمام کمک ها اگر از دست ماساخته باشد ، اجرای دوکارمشکل از توان مانیست یکی آنکه PH خون این مریض را الی ختم عملیات هر لحظه بدون وقفه کنترول کرده نمیتوانیم و دوم دستگاهی را که خون را تصفیه میکند ، طوری که لازم است مراقبت نمی توانیم ، زیرا در هر ساعت باید 200 لیتر مایع تبادله کند. همه گروپ غمگین شدند اما من که قبلا در این زمینه تحقیقاتی را انجام داده بودم ، برای پروفیسور گفتم اجرای این دوکار را من به عهده میگیرم . پروفیسور وتمام اعضای گروپ بسیار خوشحال شدند . مجددا کار تداوی را که ساعت 7 شام آغاز نموده بودیم دوام دادیم . مریض که کاملا در حالت کومای عمیق قرار داشت ساعت 4 صبح چشمانش را باز کرد ، ساعت 11 قبل از ظهر توان گپ زدن یافت و ساعت 5 عصر روی بسترش نشسته باما صحبت میکرد. پس ازآن که او از شفاخانه رخصت شد واز عمل خوکشی اش هم سخت پیشیمان و از جانبی خبر شده بود که دشوارترین کارنجات اورامن انجام دادم هر هفته به دیدنم می آمد و دسته گلی تقدیم میگرد .

دوکتور غضنفر در سال 1340 پوهنتون امریکایی بیروت را به درجه اول نمره عمومی به پایان رساند و در همین سال عازم امریکا گردید و در پوهنتون (( هارورد )) امریکا به حیث معاون تحقیقات مقررشد.
دانشمند بزرگ کشور ، پروفیسور دوکتور سیدالفشاه غضنفر در جریان عمر پر بارش فعالیت های چشمگیر تحقیقی،علمی،تدریسی و اداری را به ثمر رسانده اند که به صورت بسیار فشرده چندتای آن ذیلا فهرست میشود:

الف:فعالیت های تحقیقی:

- تحقیق برای تعین ثابت (پلانک) با تطبیق معادله فوتو الکتریک انشتاین.
-تحقیق برای تعین ارسنیک درجگر در واقعات تسممات بااین ماده و دریافت تشابه تعاملاتی بسموت وفاسفور دراین نوع تسممات.
- تحقیق برای دریافت علت رسوب فوسفات در مغز.
- ساختنPH میتر ونصب آن در جریان خون مریضان در عملیات های بزرگ ، از ان جمله در عملیات های جراحی قلب.
- دریافت تاثیرPH بالای جذب آهن در معده وامعا.
- تعین اینولین در پلازما و ادرار.
- تحقیق در مورد تاثیر چارچ برقی در مالیکول بالای استحکام رابطه کاربن و هایدروجن درهمان مالیکول و چاپ آن در دو نشریه معتبر بین المللی درامریکا.
- تحقیق در مورد جداکردن انزایم ( کاربونیک انهایدراز) کریوات سرخ خون انسان و تعین مقدارحلزونی آن و ارایه کنفرانس دراین مورد به(۵۰۰۰ ) دانشمند خارجی
- تحقیق روی هیموگلوبین های غیر طبیعی خون انسان و دریافت جایزه نقدی ۲۰۰۰۰دالر از امریکا.

ب: فعالیت های وظیفوی :

- از سال ۱۳۴۲که از امریکا به وطن برگشت تا ۱۳۵۰ استاد شعبه بیوشیمی طب کابل به رتبه پوهندوی.
- در سال های ۱۳۴۶ ـ۱۳۵۰ همزمان با عضویت در کدر علمی پوهنتون کابل ، مدیر تدریسی فاکولته طب کابل.
- ازسال ۱۳۵۱ برای دوسال رییس موسسه صحت عامه وزارت صحت عامه وتاسیس ۴۶ لابراتوار در شفاخانه ها ومراکز صحی وولایات.
- ازسال ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۵ ایفای وظیفه به حیث ریس پلان وزارت صحت عامه.
-ازسال ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۹ ریس امور فارمسی وزارت صحت عامه.
- ازسال ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۰استاد دیپارتمنت بیوشیمی طب کابل.
- درسال ۱۳۷۱ رییس انستیتوت دولتی طب کابل (فعلاٌ پوهنتون طبی کابل)

استاد بزرگوار که جز فعالیتهای علمی هیچ مصروفیت سیاسی نداشت، دو بار به زندان رفت که اولی در ۱۱ اسد ۱۳۵۷ ومدت ۲۵ روز تحت شدید ترین شکنجه ها قرار داده شد و انگشت دست چپ شان شکستانده شد و دومی درسال ۱۳۵۹بود که مدت شش ماه طول کشید .

ج: سایر فعالیت ها ودستآوردهای استاد:

- تلاش برای تجهیز مطبعه طب کابل و به دست آوردن بودیجه ۲۵۰ هزار دالر از WHOبرای خریداری ماشین های چاپ دیجیتلی رنگه برای اولین بار درکشور و انتقال آن به طب کابل ، در سال ۱۳۶۵
- تنظیم وترتیب کتابخانه مرکزی طب کابل با نورم های بین المللی کتابداری که فعلاٌ این کتابخانه به نام خودشان مسمی میباشد .
- تاسیس مرکز تشخیص ایدس در ۱۷ ثور ۱۳۶۷ در بانک مرکزی خون در کابل.
- مسمی بودن انستیتوت علوم صحی وزارت صحت عامه به نام استاد.
- تجهیز ،تدریس واکمال لابراتوار های انستیتوت علوم صحی .
- همکاری علمی با ریاست طب عدلی
- توانایی تحریر و تکلم به ۷ زبان ملی و بین المللی ( دری ، پشتو ، عربی ، انگلیسی ، روسی ، فرانسوی و المانی ).
- به قیمت ۳۰ هزار دالر خریداری دستگاه سیروم سازی وتهیه واکسین برای شفاخانه علی آباد از پول شخصی شان که جایزه علمی گرفته بود و اهدای آن به وزارت صحت عامه.
- مهاجرت به پاکستان نسبت جنگ های داخلی در کابل درسال ۱۳۷۲.
- کار با سازمان صحی جهان به حیث مشاور علمی و تدریسی درسال های اخیر.
-تحریر و تالیف صدها مقاله وکتب علمی.
- و بالاخره دریافت مدال سید جمال الدین افغان از مقام ریاست جمهوری افغانستان درسال گذشته .

استاد بزرگوار پوهاند صاحب غضنفر سه سال قبل دید چشمانش را ازدست داد ودر خانه ماند وامروز ، با درد وبا دریغ ، یک سال از روزی گذشت که استاد عزیز برای همیشه مارا وجامعه علمی کشور و جهان را تنها گذاشت.

روحش شاد ، یادش گرامی وبهشت برین جایگاهش باد
کابل - حوت ۱۳۹۲دانشمند بزرگ کشور،‌ پوهاند دوکتورغضنفر از ماندگاران تاریخ طبابت جهان است

دانشمند افغان یک زن فرانسوی را از مرگ نجات داد

افغانستان در میان 50 کشور جهان حایز مقام اول شد

استاد غضنفر از بزرگان طب در جهان است. این استاد گران ارج د رنخستین ساعات تحویلی سال نو ، در بهار ۱۳۹۲ جان را به جان آفرید داد و جاودان شد.
در۲۸ حوت ۱۳۹۲ ،‌ وزارت های تحصیلات عالی و صحت عامه کشور به ابتکارو اشتراک وزرای آنوقت ،‌ پوهاند دوکتور عبیدالله عبید و دوکتورس ثریا دلیل ، محفل با شکوهی را در تالار وزارت تحصیلات عالی راه اندازی کردند و از نخستین سالگرد وفات استاد غضنفر بزرگداشت به عمل آوردند.
من هم در آن مراسم با شکوه که دانشمندان و دوستداران استاد گردهم آمده بودند ،‌ زنده گینامه دانشمند گرانقدر و استاد ارزشمندم را که خود تهیه کرده بودم به خوانش گرفتم که اینک بدون کم وکاست خدمت رهروان راه دانش و پژوهش تقدیم می گردد :

به نام ذاتی که انسان را آفرید و آنرا کرامت بخشید

هرشب ستاره یی به زمین می کشند وباز
ایـن آسمــان غم زده غرق ســتاره اســت

ولی این بار، ستاره یی از آسمان کشور به زمین کشیده شد که دیګرجایش تا ابدیت خالیست.
رسم چنان بوده است که هر وقت نام آوری از جهان می رود، از باب تسلیت می ګویند رفتنش ضایعه جبران نا پذیر بود و جایش همیشه خالی .
این که ،این جمله در باب دیګران چقدر صادق بوده است به مشکل می توان به قضاوت نشست
اما حالا با درد وبا دریغ فراوان، وقتی که استاد توانا ، پژوهشگرسترگ و دانشمند موفق جهان ، پروفیسور غضنفر را ـــ در شبانگاه اول حمل ۱۳۹۲ـ از دست دادیم با گوشت و پوست وخون واستخوان خود احساس کردیم که این سفر بی بازگشت واقعاٌ بی بازگشت می ماند و واقعاٌ جبران ناپذیر می ماند و چه غم انگیز است این وداع .

استاد بزرګ ، پوهاند دوکتور سیدالفشاه غضنفر فرزند محمد سعید ، در۱۶ دلو ۱۳۰۶درولسوالی کلنګار ولایت لوګردرقریه سید محمود دیده به جهان گشود.
وقتی به سن 7 سالگی رسید دلش هوای مکتب کرد . ولی درد ناداری از یکسو و تعصب پدر ازجانبی مانع رفتنش به مکتب شد ؛ و او صبح های هر روز به جای راهی شدن سوی مکتب ، گوسفندانی را که پدر درخانه داشت می گرفت وبه چراگاه می برد . اوخود قصه میکرد .
(( درسال 1315 آنگاهی که صرف 9 سال داشتم گوسفندان را لب دریای که از نزدیکی قریه می گذشت برای چرانیدن برده بودم ، خودم کنار دریا نشسته سنجد می خوردم و خسته های آنرا در بین آب می انداختم ؛ یک وقتی متوجه شدم خسته را که به دریامی اندازم زیر آب رفته غرق می شود در حالی که در گوشه دیگر چوب های به مراتب بزرگتر از خسته سنجد بالای آب شنامی کند و غرق نمیشوند . حیران مانده به فکر فرو رفتم . با خود گفتم : هر چیزی که به مقایسه جسامت آن ، وزنش ازوزن آب سنگینتر باشد غرق میشود و روزها به همین مساله می اندیشیدم )) و این جرقه یی از درخشش یک استعداد نهانی بوده است که تابیدن آنرا حالا میبینیم و احساس می کنیم .
و آنگاهی که او10 ساله شد بارها به این فکر افتاد که اجزای آب چیست ؟ آیا آب اجزای آخری دارد ؟ وخودش جواب میداده اگرما آب را بشکنانیم بشکنانیم و بشکنانیم بالاخره به اجزای کوچکی تبدیل می شود که دیگر قابل تجزیه نیست . و پروفیسور روزی برایم یاد آورشده بود: (( ... و اما پس از گذشت سال های سال ، وقتی شامل صنف دهم شدم دانستم که کوچکترین اجزای مالیکول آب، هایدروجن و اوکسیجن است .))
اندیشیدن یک کودک 9 ساله مکتب نخوانده روی یک قانون فزیک و تصور یک قانون مهم کیمیای فزیکی در 10 سالگی آنهم از پی رمه گوسفندان درنگی می خواهد و تعجبی. درنگ و تعجب برای دقت دربلندای استعدادش .
پس از آن روزها ، واژه مکتب با زنده گی اش آمیخت و بارهای بار از پدر خواست تابه مکتبش ببرد و شاملش سازد . پدرکه نه دخلی داشت ونه خواستی ، ازرفتنش به مکتب گذشت و درعوض به مسجدش برد تا آنجا چشمش به خط آشنا شود . چند سال اودر خانه خدا ، کلام مقدس را ، حافظ را ، چار کتاب را و مثنوی را به تکرار خواند و این خوانش باردیگر رگه ها ی علاقه مندی اش را به مکتب بیشترساخت ، تا آن که اقبال بختش تابیدن گرفت و مسوولین مکتب ابتداییه کلنگار از موجودیت چنین طفلی درقریه سید محمود آگاهی یافتند . به کمک پولیس منطقه به مکتب بردندش و شامل صنف اولش ساختند ، دراین ایام او 14 سال داشت .
ماهی نگذشته بود که معلمانش متوجه استعدادش شدند وازش خواستند تا چند صنف را امتحان سویه بدهد . او حاضر شد و صنوف اول ، دوم ، سوم و چهارم رادر مدت یکسال امتحان داده شامل صنف پنجم گردید .
سال بعد در نیمه های صنف ششم ، باوجودی که اول نمره بود این شورپیشین از دلش بدر شد. اوشاید در اثر تلقین فامیل تصمیم گرفت مکتب را رهاکند و به دول اسلامی سفر نماید تا اساسات دین را فراگرفته ( عالم دین ) شود ، ولی قسمت یاری ندادش ، زیرا دو هفته به درس نرفتن اداره مکتب را واداشت تا توسط ( چپه راسی ) به مکتب بیاوردش. بعد از 15 روز غیر حاضری به درس رفت . در شروع ساعت ریاضی همین که چشم معلم مضمون به وی افتاد اورا سر صنف خواسته وبابسته ی 12 دانه چوب تر ، کف پایی جانانه دادش . پروفیسور در این زمینه گفت : (( برایم خاطره برانگیز است که بعد از آن لت مفصل همین که معلم مضمون درس را شروع کرد و یک سوال را روی تخته نوشت و پرسید : این سوال را کی حل می کند من باجرئت بدون آن که خمی به پیشانی بیارم برخاسته سوال را حل کردم. معلم مضمون که خوشحالی فراوانی تسخیرش کرده بود نزدم آمده رویم را بوسید و سیبی را که در دستش بود برایم داد. روبه همصنفی هایم کرده گفت : (( این بچه یک بچه پدرکرده است ، ببینید همین لحظه اورا لت کردم ، اما هیچ به روی خود نیاورد و دیگراین که بعد از 15 روز غیرحاضری بازهم توانست بدون غلطی سوال درس نوراحل کند . آفرین بچیم .)) پس از آن روز هرگز غیر حاضری نکرد ، بادرجه اول صنف ششم یعنی دوره مکتب ابتدایه کلنگار را به پایان رسانده از آنجا راهی کابل شد، علاقه داشت در لیسه استقلال شامل شود زیرا شنیده بود این لیسه شاگردان بسیار لایق دارد . ولی ضعف اقتصادی توانش نداد. به جای لیسه استقلال شامل مکتب پرستاری شد ، چونکه این مکتب برای شاگردانش لیلیه داشت و ماهوار 5 افغانی هم معاش.
در جریان صنف هشتم ، شاگردان مکتب پرستاری کارهای عملی شانرادر شفاخانه علی آباد انجام می دادند و اودر سرویس عقلی و عصبی توظیف بود. یکی از پرستاران فرانسوی که در علی آباد کارمی کرد از وی تقاضا نمود که پس از ختم مکتب ، جای دیگر نرود و بیاید در سرویس عقلی و عصبی شامل کار شود. پس از آن که در سال 1325 مکتب پرستاری را با درجه عالی به پایان رساند به اساس خواهش همان پرستارفرانسوی ، به کاردرسرویس صحت روانی علی آباد آغاز کرد. در سرویس تا نیمه های شب برای مریضان خدمت می کرد و آنقدر با صداقت کار می نمود که پس از رفتن سرپرستار فرانسوی به کشورش وظیفه سرپرستاری سرویس را به او دادند. روزانه 80 مریض عقلی و عصبی را شخصا کنترول کرده برای یک یک آن دواها را رسانده تطبیق می کرد و هرگزاز این کار یکنواخت خسته نشد. سروکارش با مریضان ازیکسو و دوکتوران از سوی دیگر علاقمند مسلک طبابتش ساخت و تصمیم گرفت داکتر طب شود. پس از دوسال کار پرستاری در علی آباد ، روزی از دوکتور عبدالرحمن محمودی که در سرویس عقلی و عصبی ایفای وظیفه می کرد پرسید چه وقت می توانم مریضان را معاینه نموده نسخه بدهم و داکتر محمودی گفته بود وقتی که فاکولته طب بخوانی.
اوکه مکتب را تا صنف 8 خوانده بود ، باید صنف 12 را ختم میکرد تا به طب گرفته میشد .
عریضه یی نوشت تا شامل شپی لیسه سید جمال الدین افغان شود . پس از طی مراحل ، شامل شپی شد و همزمان از طرف روزبه کارپرستاری در شفاخانه دوام میداد . وقتی در شپی ، صنف های شان تعین گردید ، همان سال به جزیک نفر هیچکس حاضر رشته ساینس نشد و صنف ساینس لغو گردید او مجبورشد صنف نهم را در بخش اجتماعیات بخواند ، ولی جالب این که ، در رشته اجتماعیات نیز اول نمره عمومی کامیاب گردید . سال آینده هم صنف دهم و یازدهم برای رشته ساینس وجود نداشت ، ولی او که تصمیمش را گرفته بود. به وزارت معارف عریضه داد که میخواهد صنف دهم ویازدهم ساینس را امتحان سویه بدهد و شامل صنف دوازدهم گردد . وزارت امرداد و او در مدت دوهفته ، هردو صنف را امتحان داد و باقی سال را در صنف 12 درس خواند . خودش یک خاطره اش را در جریان امتحان چنین بیان کرد : (( وقتی امتحانات مضامین دیگر را سپری کردم و نوبت مضمون فزیک رسید ، همه برایم گفتند که این معلم بسیار سختگیر است شاید ناکام شوی ، به این حرف ها توجه نکر ده به اساس امر اداره رفتم نزد استاد ، تا از من امتحان فزیک بگیرد . استاد که همان لحظه در صنف 12 درس داشت و آنجا مضمون مثلثات را تدریس میکرد ، مرا با خود به صنف 12 ساینس برده برایم پارچه امتحان و سوالات را داده خودش مصروف تدریس شاگردان شد . من که در گوشه یی از صنف مصروف نوشتن جواب سوالات فزیک بودم یکبار متوجه شدم که استاد درباره اندازه زاویه ها از شاگردان صنف 12 سوال میکند و استاد به تکرار میپرسید که در مثلثات اکثرأ زاویه را به چه اندازه می کنند ؟ همه شاگردان خاموش بودند. استاد باز سوال را طرح کرد اما کس جواب نداد .
من که نیمی از سوالهایم را حل کرده بودم قلم را گذاشته دستم را بلند کرده گفتم : من بگویم؟
استادمضمون که خیلی خنده اش گرفته بود گفت : بگو که به دلت ارمان نماند.
جواب دادم : در مثلثات اکثرأ زاویه را به رادیان اندازه میکنند . باشنیدن این جواب ، استاد واقعأ خوشحال شد. نزدم آمده پارچه ام را گرفته گفت : برو بچیم کامیاب شدی ، پارچه ات را بده )) وروزبعد آن شاگردان همصنفی هایش بودند .
ولی اوکه فکر کرد احتمال دارد از شپی لیسه به طب شاملش نکنند ، پس از چند روز درسش در صنف 12 شپی لیسه ، عنوانی وزارت معارف عریضه ی دیگر نوشت و تقاضا کرد در یکی از لیسه های عالی مثلأ ( لیسه حبیبیه ) شاملش سازند . شاگردان لیسه حبیبیه آنوقت توسط استادان افغانی و امریکایی تدریس میشدند و سطح آموزشی آن در سطح عالی قرارداشت . مدیر مکتب ( لارسن ) نپذیرفت که شاگرد شپی مستقیمأ به صنف 12 لیسه حبیبیه شامل شود . لذا تصمیم گرفتند که صنف 11 را از او امتحان بگیرند . او حاضر امتحان شد و با به دست آوردن نمرات عالی شامل صنف دوازدهم گردید . در صنف شان 36 نفر درس میخواندند و قرار چنین بود که هر کس به درجات اول الی سوم دست یابد به خارج فرستاده شود . در ختم سال از 36 نفر صرف 8 نفر کامیاب شده بودند واو در آن میان دوم نمره بود با دوتن دیگر به طب کاندید و به پوهنتون امریکایی بیروت به لبنان فرستاده شد .
در ختم سال اول ، نتایج امتحانات تمام محصلان که از کشور های مختلف آنجا آمده بودند ارزیابی گردید که در نتیجه در میان هزاران محصل از (50) کشور جهان ، افغانستان حایز مقام اول گردید . و بعد از آن هر سال که محصلان خارجی به این پوهنتون شامل می شدند از آنها امتحان ورودی گرفته میشد ، به جز شاگردان لیسه حبیبیه افغانستان
استاد بزرگوار پروفیسورغضنفریکی ازخاطرات جالبش را درجریان تحصیل در پوهنتون امریکایی بیروت چنین بیان کرد:
من با وجودی که محصل صنف سوم فاکولته طب بودم ، در گروپ معالجوی و تحقیقاتی پروفیسوران امریکاعضویت داشتم .
دریکی از روزها یک زن جوان فرانسوی را که باخوردن دواهای زیاد خواب آور می خواست خودکشی کند و دوکتوران شفاخانه فرانسوی ها در بیروت نظر داده بودند که این زن تلف شده و هیچ امکان تداوی آن نیست ، به حالت کوما به شفاخانه مربوط پوهنتون ما آوردند ، آنهم به خاطری که در سرد خانه شفاخانه نگهداری گردد تا جسد آن الی انتقال به فرانسه خراب نشود وقتی این زن را به شفاخانه آوردند پروفیسوران گروپ تحقیقاتی و معالجوی باهم مشوره کردند از آنجای که مریض به احتمال قوی تلف می شود بیایید ماهم آخرین تلاش های خود را برای نجاتش انجام بدهیم تا اگر کمکی بتوانیم. همه قبول کردیم . مریض را ساعت 7 شام به عملیاتخانه انتقال داده تداوی را آغاز کردیم . بعد از چندین ساعت تلاش و تکمیل معاینات لابراتواری یکبار پروفیسوری که رهبری گروپ را به عهده داشت ، با ابراز تاسف گفت که ما این مریض را نجات داده نمی توانیم ، زیرا تمام کمک ها اگر از دست ماساخته باشد ، اجرای دوکارمشکل از توان مانیست یکی آنکه PH خون این مریض را الی ختم عملیات هر لحظه بدون وقفه کنترول کرده نمیتوانیم و دوم دستگاهی را که خون را تصفیه میکند ، طوری که لازم است مراقبت نمی توانیم ، زیرا در هر ساعت باید 200 لیتر مایع تبادله کند. همه گروپ غمگین شدند اما من که قبلا در این زمینه تحقیقاتی را انجام داده بودم ، برای پروفیسور گفتم اجرای این دوکار را من به عهده میگیرم . پروفیسور وتمام اعضای گروپ بسیار خوشحال شدند . مجددا کار تداوی را که ساعت 7 شام آغاز نموده بودیم دوام دادیم . مریض که کاملا در حالت کومای عمیق قرار داشت ساعت 4 صبح چشمانش را باز کرد ، ساعت 11 قبل از ظهر توان گپ زدن یافت و ساعت 5 عصر روی بسترش نشسته باما صحبت میکرد. پس ازآن که او از شفاخانه رخصت شد واز عمل خوکشی اش هم سخت پیشیمان و از جانبی خبر شده بود که دشوارترین کارنجات اورامن انجام دادم هر هفته به دیدنم می آمد و دسته گلی تقدیم میگرد .

دوکتور غضنفر در سال 1340 پوهنتون امریکایی بیروت را به درجه اول نمره عمومی به پایان رساند و در همین سال عازم امریکا گردید و در پوهنتون (( هارورد )) امریکا به حیث معاون تحقیقات مقررشد.
دانشمند بزرگ کشور ، پروفیسور دوکتور سیدالفشاه غضنفر در جریان عمر پر بارش فعالیت های چشمگیر تحقیقی،علمی،تدریسی و اداری را به ثمر رسانده اند که به صورت بسیار فشرده چندتای آن ذیلا فهرست میشود:

الف:فعالیت های تحقیقی:

- تحقیق برای تعین ثابت (پلانک) با تطبیق معادله فوتو الکتریک انشتاین.
-تحقیق برای تعین ارسنیک درجگر در واقعات تسممات بااین ماده و دریافت تشابه تعاملاتی بسموت وفاسفور دراین نوع تسممات.
- تحقیق برای دریافت علت رسوب فوسفات در مغز.
- ساختنPH میتر ونصب آن در جریان خون مریضان در عملیات های بزرگ ، از ان جمله در عملیات های جراحی قلب.
- دریافت تاثیرPH بالای جذب آهن در معده وامعا.
- تعین اینولین در پلازما و ادرار.
- تحقیق در مورد تاثیر چارچ برقی در مالیکول بالای استحکام رابطه کاربن و هایدروجن درهمان مالیکول و چاپ آن در دو نشریه معتبر بین المللی درامریکا.
- تحقیق در مورد جداکردن انزایم ( کاربونیک انهایدراز) کریوات سرخ خون انسان و تعین مقدارحلزونی آن و ارایه کنفرانس دراین مورد به(۵۰۰۰ ) دانشمند خارجی
- تحقیق روی هیموگلوبین های غیر طبیعی خون انسان و دریافت جایزه نقدی ۲۰۰۰۰دالر از امریکا.

ب: فعالیت های وظیفوی :

- از سال ۱۳۴۲که از امریکا به وطن برگشت تا ۱۳۵۰ استاد شعبه بیوشیمی طب کابل به رتبه پوهندوی.
- در سال های ۱۳۴۶ ـ۱۳۵۰ همزمان با عضویت در کدر علمی پوهنتون کابل ، مدیر تدریسی فاکولته طب کابل.
- ازسال ۱۳۵۱ برای دوسال رییس موسسه صحت عامه وزارت صحت عامه وتاسیس ۴۶ لابراتوار در شفاخانه ها ومراکز صحی وولایات.
- ازسال ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۵ ایفای وظیفه به حیث ریس پلان وزارت صحت عامه.
-ازسال ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۹ ریس امور فارمسی وزارت صحت عامه.
- ازسال ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۰استاد دیپارتمنت بیوشیمی طب کابل.
- درسال ۱۳۷۱ رییس انستیتوت دولتی طب کابل (فعلاٌ پوهنتون طبی کابل)

استاد بزرگوار که جز فعالیتهای علمی هیچ مصروفیت سیاسی نداشت، دو بار به زندان رفت که اولی در ۱۱ اسد ۱۳۵۷ ومدت ۲۵ روز تحت شدید ترین شکنجه ها قرار داده شد و انگشت دست چپ شان شکستانده شد و دومی درسال ۱۳۵۹بود که مدت شش ماه طول کشید .

ج: سایر فعالیت ها ودستآوردهای استاد:

- تلاش برای تجهیز مطبعه طب کابل و به دست آوردن بودیجه ۲۵۰ هزار دالر از WHOبرای خریداری ماشین های چاپ دیجیتلی رنگه برای اولین بار درکشور و انتقال آن به طب کابل ، در سال ۱۳۶۵
- تنظیم وترتیب کتابخانه مرکزی طب کابل با نورم های بین المللی کتابداری که فعلاٌ این کتابخانه به نام خودشان مسمی میباشد .
- تاسیس مرکز تشخیص ایدس در ۱۷ ثور ۱۳۶۷ در بانک مرکزی خون در کابل.
- مسمی بودن انستیتوت علوم صحی وزارت صحت عامه به نام استاد.
- تجهیز ،تدریس واکمال لابراتوار های انستیتوت علوم صحی .
- همکاری علمی با ریاست طب عدلی
- توانایی تحریر و تکلم به ۷ زبان ملی و بین المللی ( دری ، پشتو ، عربی ، انگلیسی ، روسی ، فرانسوی و المانی ).
- به قیمت ۳۰ هزار دالر خریداری دستگاه سیروم سازی وتهیه واکسین برای شفاخانه علی آباد از پول شخصی شان که جایزه علمی گرفته بود و اهدای آن به وزارت صحت عامه.
- مهاجرت به پاکستان نسبت جنگ های داخلی در کابل درسال ۱۳۷۲.
- کار با سازمان صحی جهان به حیث مشاور علمی و تدریسی درسال های اخیر.
-تحریر و تالیف صدها مقاله وکتب علمی.
- و بالاخره دریافت مدال سید جمال الدین افغان از مقام ریاست جمهوری افغانستان درسال گذشته .

استاد بزرگوار پوهاند صاحب غضنفر سه سال قبل دید چشمانش را ازدست داد ودر خانه ماند وامروز ، با درد وبا دریغ ، یک سال از روزی گذشت که استاد عزیز برای همیشه مارا وجامعه علمی کشور و جهان را تنها گذاشت.

روحش شاد ، یادش گرامی وبهشت برین جایگاهش باد
کابل - حوت ۱۳۹۲

Address

KUMS
Kabul
0093

Telephone

+93700212154

Website

facebook.com

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when طب عدلی و اخلاق طبابت Forensic Medicine and Medical Ethics posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Want your practice to be the top-listed Clinic in Kabul?