Kabul city hospital

29/01/2026

نیپا ویروس (Nipah virus) یو خطرناکه ويروس ده او (له حیوانه انسان ته انتقالېږي) چې لومړی ځل په ۱۹۹۸–۱۹۹۹ کې په مالیزیا کې پېژندل شوی.

🦠 سرچینه او انتقال

طبیعي کوربه: مېوه‌خوړونکي چمچيان (Fruit bats – Pteropus)

انتقال لارې:

د چمچیو له ککړو مېوو یا شېدو/خرما شربت څخه

له ککړو حیواناتو (په ځانګړي ډول خوګان)

له انسان څخه انسان ته (په روغتونونو او کورنۍ تماس کې)

⏱ د پټې دورې موده (Incubation)

عموماً ۴–۱۴ ورځې

کله ناکله تر ۴۵ ورځو پورې هم رسېږي

🤒 نښې نښانې

لومړنۍ نښې:

تبه

سر درد

ستړیا، کمزوري، عضلاتي درد

کانګې، ټوخی، د ستوني درد

شدید حالت کې:

د ساه ستونزه ( نفس تنګي )

ګډوډ شعور

تشنج

دماغي التهاب (Encephalitis)

کوما

⚠️ د مړینې کچه

ډېره لوړه ده: شاوخوا ۴۰٪ تر ۷۵٪

د روغتیایي امکاناتو او ژر تشخیص پورې تړاو لري

💉 درملنه او واکسین

ځانګړې درملنه یا واکسین نشته

درملنه یوازې Supportive care ده:

اکسیجن

د تبی او درد کنټرول

تشنج ضد درمل

د ICU پاملرنه

🛡 مخنیوی

خام خرما شربت مه څښئ

له چمچیو سره تماس محدود کړئ

مشکوکو ناروغانو ته ماسک او جلا والی

روغتیایي کارکوونکي دې PPE وکاروي

د ناروغ له افرازاتو ځان وساتئ

🌍 کوم هېوادونه ډېر اغېزمن شوي؟

بنګله دېش

هند

مالیزیا

سنګاپور

---
---
---

داکتر احمد قیس ``هوتک``

20/05/2025

تب محرقه (Typhoid Fever) چیست؟

تب محرقه که در طب به آن تب تیفوئیدی نیز می‌گویند، یک بیماری ساری (انتقال‌پذیر) است که توسط یک نوع باکتری به‌نام Salmonella Typhi ایجاد می‌شود. این باکتری از طریق آب یا غذای آلوده وارد بدن می‌شود و معمولاً سیستم هضمي را هدف قرار می‌دهد.
---

راه‌های انتقال تب محرقه :-

1. نوشیدن آب آلوده.

2. خوردن غذاهای آماده‌شده با دست‌های نشسته یا ناپاک.

3. تماس نزدیک با فرد آلوده.

4. استفاده از لبنیات یا سبزیجات شسته‌نشده یا آب آلوده

---

علایم و نشانه‌ها:-

علایم معمولاً ۷ تا ۱۴ روز بعد از ورود باکتری ظاهر می‌شوند.

تب دوامدار و بلند (تا ۴۰ درجه سانتی‌گراد).

سردرد.

خستگی و ضعف عمومی.

بی‌اشتهائی.

درد شکم و نفخ.

اسهال یا قبضیت (در اطفال بیشتر اسهال و در کلان‌سالان قبضیت دیده می‌شود).

لکه‌های سرخ کوچک روی جلد (rose spots).

سرفه خشک و گاه‌گاهی گلودرد.
---

تشخیص

برای تشخیص تب محرقه از روش‌های زیر استفاده می‌شود:

کلتور خون (Blood Culture): بهترین روش تشخیص در هفته اول بیماری

کلتور مدفوع و ادرار

تست ویدال (Widal Test): تست قدیمی و کم‌دقیق، اما هنوز در برخی مناطق استفاده می‌شود، استفاده از کيت.
---

درمان:-

درمان اصلی تب محرقه استفاده از انتی‌بیوتیک‌ها است. داروهایی که معمولاً استفاده می‌شوند:

Ciprofloxacin

Azithromycin

Ceftriaxone

مدت درمان معمولاً بین ۷ تا ۱۴ روز می‌باشد( در بعضی مريضان فرق ميکند مدت درملن). در موارد شدید ممکن است نیاز به بسترشدن در شفاخانه باشد.

---

پیشگیری از تب محرقه:-

نوشیدن آب پاک و صحی.

شستن دست‌ها با صابون، به‌ویژه قبل از غذا و بعد از استفاده تشناب.

پرهیز از خوردن میوه‌ها و سبزیجات ناپخته و ناشسته‌.

تطبیق واکسیناسیون (در کشورهای با شیوع بلند).

جلوگيري از گرفتن پان، نصوار و مواد نشه يي.

---

غذاهای مفید برای تب محرقه:-

1. آب کافی و مایعات:

آب جوشیده، آب نارگیل، شوربا (آبگوشت رقیق)، سوپ سبزیجات

2. غذاهای نرم و سبک:

برنج نرم پخته‌شده (چلای ساده)

سوپ عدس یا سبزیجات

کچری ساده با کمی نمک

3. سبزیجات پخته‌شده:

کدو، بادنجان رومی، کاهو، شلغم

4. میوه‌های نرم و مفید:

کيله، سیب پخته‌شده یا رنده‌شده، خربوزه، انار (با احتیاط)

5. ماست و دوغ رقیق:

برای حفظ باکتری‌های مفید روده

6. نانی که آسان هضم می‌شود:

نان سفید خشک‌شده (تُست)، نان جو نرم

نکات مهم:

از غذاهای چرب، تند، سرخ‌شده پرهیز شود.

وعده‌های غذایی باید کم‌کم و به تعداد زیاد در روز داده شود.

نظافت غذا و آب حتماً رعایت شود.


داکتر احمد قیس ``هوتک``

براي معلومات و مشوره های صحي به شماره واتسپ ذیل به تماس شويد :
+۹۳۷۸۵۵۲۷۷۴۳

12/05/2025

Each Day is a new chance.

29/04/2025

نواقص ( نصوار و پان ) و راه های مؤثر برای ترک ( نصوار و پان ) :-

نواقص نصوار و پان:-
۱. سرطان:
نصوار و پان با سرطان دهان، گلو، فک و معده ارتباط مستقیم دارند.
این مواد حاوی مواد سرطان‌ زا مانند نیتروزامین هستند.
۲. مشکلات دندان و دهان:
باعث زرد شدن، پوسیدگی و افتادن دندان‌ها می‌شوند.
بوی بد دهان و بیماری‌های لثه (مانند التهاب لثه) از پیامدهای معمول آن است.
۳. اعتیاد روانی و جسمی:
نیکوتین موجود در این مواد اعتیادآور است.
ترک آن با علائم روحی مانند اضطراب، افسردگی، و بی‌قراری همراه است.
۴. بیماری‌های قلبی و عروقی:
نیکوتین فشار خون را بالا می‌برد و رگ‌ها را تنگ می‌کند، که خطر حمله قلبی را افزایش می‌دهد.
۵. مشکلات سیستم هضمي:
استفاده از نصوار می‌تواند موجب زخم معده و ناراحتی‌های گوارشی شود.
۶. زیان‌های فرهنگی و اجتماعی:
استفاده از نصوار و پان در جامعه بی‌فرهنگی شمرده می‌شود.
الگویی منفی برای جوانان است و بر رشد ذهنی آن‌ها اثر منفی دارد.
باعث ضربه به اقتصاد فرد و خانواده اش همچنان میشود.

راه های مؤثر برای ترک نصوار و پان :-
۱. تصمیم قاطع بگیرید
ترک موفق نیاز به تصمیم‌گیری جدی و انگیزه درونی دارد. برای خود دلیل بنویسید: «چرا می‌خواهم ترک کنم؟» (مثلاً سلامتی، خانواده، بوی بد دهان، یا صرفه‌جویی در پول).
۲. یک تاریخ مشخص برای ترک تعیین کنید
یک تاریخ نزدیک تعیین کنید و از آن به بعد هیچ‌گاه استفاده نکنید.
پیش از آن تاریخ، محل کار، خانه یا لباس خود را از هر گونه نصوار یا پان پاک کنید.
۳. جایگزین پیدا کنید
آدامس بدون شکر، دانه‌های آفتاب‌گردان، چای سبز یا آب سرد می‌تواند دهان‌تان را مشغول نگه دارد.
تمرین تنفس عمیق یا ورزش ملایم برای کاهش میل به مصرف مفید است.
۴. حمایت بگیرید
با خانواده، دوستان یا یک مشاور صحبت کنید.
کسانی که ترک کرده‌اند می‌توانند تجربه‌های خوبی با شما شریک سازند.
۵. از وسوسه دوری کنید
مکان‌ها یا اشخاصی که مصرف نصوار یا پان را تحریک می‌کنند، موقتاً کنار بگذارید.
بعد از غذا یا هنگام استرس، سعی کنید با آب خوردن، پیاده‌روی یا گفتگو خود را مصروف نگه دارید.
۶. با عوارض ترک آشنا باشید
ممکن است برای چند روز احساس عصبانیت، اضطراب، یا بی‌قراری داشته باشید. این علائم موقتی هستند و به مرور کاهش می‌یابند.
۷. از دارو یا کمک حرفه‌ای استفاده کنید (در صورت نیاز)
برخی داروها مانند نیکوتین‌چسب یا قرص‌های ترک اعتیاد ممکن است با تجویز دکتر کمک کنند.

نکته: ترک ممکن است سخت باشد، اما با پشتکار، حمایت، و برنامه‌ریزی شدنی است. هر بار که موفق می‌شوید، خود را تشویق کنید!


داکتر احمد قیس ``هوتک``

برای معلومات و یا مشوره های بیشتر به شماره ذیل در تماس شوید +۹۳۷۸۵۵۲۷۷۴۳

25/01/2025

څنګه ځوان پاتي شو:

ځوان پاتې کېدل یوازې د ظاهري ښکلا سره تړاو نه لري، بلکې دا د بدن، ذهن، او روح د روغتیا مجموعه ده. دلته ځینې عملي لارې او سپارښتنې وړاندې شوي چې مرسته کولی شي تر ډېره ځوان او تازه پاتې شئ:

۱. روغ او متوازن ژوند طرز غوره کړئ

الف. تغذیه
مغذي خواړه وخورئ:
د تازه مېوو، سبزیجاتو، مغز لرونکو موادو، او پروټین لرونکو خوړو مصرف ډېر کړئ.
د ویټامین C (په مالته، نارنج، او لیمو کې) او ویټامین E (په بادام، زیتون، او مغز لرونکو موادو کې) کارول د پوستکي لپاره ګټور دي.
د اوبو څښاک زیات کړئ:
هره ورځ لږ تر لږه ۸ ګیلاسه اوبه وڅښئ ترڅو ستاسو بدن هایډریټ او پوستکی تازه پاتې شي.

ب. خوب
هره شپه ۷-۸ ساعته منظم خوب وکړئ. خوب د بدن د بیا رغونې او پوستکي د تازه ساتلو لپاره اړین دی.

ج. ورزش
د فزیکي فعالیتونو لکه منظم ورزش، منډې، یوګا او قدم وهلو سره بدن فعال او تازه پاتې کېږي.
ورزش د وینې جریان ښه کوي، چې د پوستکي او ټول بدن لپاره ګټور دی.

د: منظم لمونځ کول په خپل وختونو کي ، ولي چي لمونځ روحي فشار هم کموي او د بدن د حرکاتو سبب هم ګرځي او په سجده کي د ويني جريان په ښه توګه مغزو ته ځي چي بيا مغز کولي شي په ښه ډول کار وکړي

۲. د پوستکي پاملرنه

الف. منظم پاکوالی:
مخ په مناسبو پاکوونکو موادو سره هره ورځ دوه ځله پاک کړئ.
د پوستکي لپاره مرطوب کوونکي (moisturizers) وکاروئ ترڅو وچوالی مخنیوی وشي.

ب. د لمر محافظت:
د لمر د زیانمنو وړانګو مخنیوي لپاره د SPF لرونکی کریم وکاروئ.

ج. طبیعي ماسکونه:
الورا ویرا: د پوستکي لپاره د طبیعي نرمښت او تازه ساتلو غوره مواد دي.
شات او لیمو: د پوستکي روښانه کولو لپاره ګټور دي.

۳. روحي او ذهني روغتیا

الف. فشار کم کړئ:
د مراقبې، دعا کولو یا د طبیعت لیدلو سره ذهني سکون ترلاسه کړئ.
مثبت فکر وکړئ او له منفي خبرو او خلکو ځان لرې وساتئ.

ب. ټولنیز ژوند:
له دوستانو او کورنۍ سره ښه وخت تېروئ. ښه اړیکې د خوشحالۍ سبب کېږي چې تاسو ځوان او تازه ساتي.

۴. بد عادتونه پرېږدئ

سګرټ او نشه پرېږدئ:
سګرټ او نشه کونکي مواد د بدن زهرجن کوي او د پوستکي او بدن زوړوالی ګړندی کوي.
الکول ، نشه يي مواد ، پان او نصوار هم ډير زيانونه رسوي ټول بدن ته او د انسان پوستکي خرابوي

زیانمن خواړه مه خورئ:
د فاسټ فوډ، بوره لرونکي خواړه او ډیر غوړ مصرف محدود کړئ.

۵. په طبیعي ډول ځوان پاتې کېدل

الف. د بدن دننه پاکوالی:
د سبزیجاتو جوسونه لکه هندواڼه، لیمو او زڼغوزي د بدن دننه پاکوي او بدن ته انرژي ورکوي.

ب. د پوستکي مساج:
د پوستکي مساج د وینې جریان زیاتوي او پوستکي ته طبیعي تازه والی ورکوي.

۶. د زده کړې دوام

ځان په نوې زده کړو او مهارتونو بوخت وساتئ. د زده کړې دوام ذهن ځوان ساتي او د نوښت احساس پیاوړی کوي.

۷. د ډاکټر سره مشوره وکړئ

که د بدن یا پوستکي د زوړوالي کومې نښې پیدا شوې، د ډاکټر یا متخصص سره مشوره وکړئ ترڅو ستاسو لپاره ځانګړې مشورې وړاندې کړي.

ځوان پاتې کېدل د روغتیا، ښه ژوند طرز، مثبت فکر او طبیعي پاملرنې په تطبیق کې نغښتی دی. که په دوامداره توګه پورته سپارښتنې تعقیب کړئ، نه یوازې په ظاهري توګه ځوان پاتې کېږئ، بلکې دننه به هم خوشاله او روغ پاتې شئ.

نوت: د پوښتنو لپاره کولي شي هم دي صفحه ته مسیج وکړي تاسو ته به په لنډ وخت کي ځواب درکول کيږي.


داکتر احمد قیس «هوتک»

15/01/2025

زړه ( Heart ) د انسان د بدن یو ډېر مهم غړی دی چې د وینې پمپ کولو وظیفه ترسره کوي. دا د بدن ټولو برخو ته اکسیجن او مغذي مواد رسوي او کثافتي مواد لکه کاربن ډای اکسایډ بېرته لرې کوي.

د زړه اهمیت:

1. د وینې جریان: زړه د وینې پمپ کولو مرکزي برخه ده چې د بدن د ژوند دوام تضمینوي.
2. د اکسیجن رسونه: د بدن ټولو حجرو ته د اکسیجن او نورو اړینو موادو رسول د زړه دنده ده.
3. د ناروغیو مخنیوی: یو روغ زړه د اوږدې او فعاله ژوند ضامن دی.

د زړه روغتیا ساتلو لپاره لارې چارې:

1. روغ خوراک:

د مېوې، سبزیجاتو، مچھلی، او د وریجو خواړه زیات وخورئ.

غوړ لرونکي او پروسس شوي خواړه کم وکاروئ.

2. ورزش:

ورځنی منظم فزیکي فعالیت لکه قدم وهل یا دویدن د زړه روغتیا ته ګټه رسوي.

3. د سګرټ څکولو پرېښودل:

د سګرټ او نورو زیان رسوونکو موادو نه کارول د زړه ناروغۍ مخنیوی کوي.

4. د فشار کنټرول:

رواني فشار کم کړئ، ځکه چې د ډېر فشار له امله زړه ناروغه کېدلای شي.

5. وینه فشار او کولیسټرول کنټرول کړئ:

خپل فشار او کولیسټرول په منظم ډول چیک کړئ او متوازن وساتئ.

د زړه ناروغیو نښې:

1. سینې درد یا فشار
2. په اسانۍ سره ستړیا
3. د تنفس ستونزې
4. د لاسونو، اوږو، یا غاړې درد
5. بې وخته ضربان

که څوک پورته نښې ولري، نو ژر تر ژره ډاکټر ته مراجعه وکړي. روغ زړه د روغ ژوند بنسټ دی!

««« داکتر احمد قیس ``هوتک`` »»»

01/05/2024

10/11/2023

کمر درد یکی از شایع‌ترین نوع درد است که ممکن است به دلایل مختلفی از جمله مشکلات عضلاتی و اسکلتی، مشکلات دیسکی، التهابات و عفونت‌ها، بیماری‌های داخلی و یا ناشی از تروما و آسیب به بدن ایجاد شود.

انواع کمر درد عبارتند از :-

۱- کمر درد عفونی: ممکن است به دلیل عفونت باکتری یا ویروسی در ناحیه کمر ایجاد شود.
۲- کمر درد عضلاتی: معمولاً به دلیل کشیدگی یا آسیب به عضلات در ناحیه کمر ایجاد می‌شود.
۳- کمر درد دیسکی: ممکن است به دلیل تخریب یا آسیب به دیسک‌های بین مهره‌ای در ناحیه کمر ایجاد شود.
۴- کمر درد ناشی از ستون فقرات: ممکن است به دلیل مشکلاتی همچون اختلالات قرارگیری مهره‌ها، تنگی کانال نخاعی، تومورها و غیره ایجاد شود.
۵- کمر درد ناشی از بیماری‌های داخلی: مثل بیماری‌های کلیوی، التهابی، عفونی و غیره که باعث تحریک عصب‌های کمری می‌شوند.
۶- کمر درد ناشی از تروما: ممکن است به دلیل آسیب‌هایی همچون شکستگی، کبودی، خراش و غیره ایجاد شود.

درمان کمر درد:-

برای درمان کمر درد، ابتدا باید علت آن را تشخیص داده و درمان آن را شروع کرد. همچنین، برخی تغییرات در سبک زندگی و تکنیک‌های تسکین درد نیز می‌توانند به کاهش درد کمر کمک کنند. در ادامه، چندین راهکار درمانی برای کمر درد ذکر شده است:
۱- خدمات فیزیوتراپی: تمرینات فیزیکی و تکنیک‌های درمانی مانند ماساژ، کمک به کاهش درد کمر می‌کنند.
۲- تجویز داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs): این داروها به کاهش التهاب و درد کمک می‌کنند.
۳- تجویز داروهای دیگر: برخی داروهای مانند آنتی‌دپرسانت‌ها، مرهم‌های درد، مسکن‌ها و غیره می‌توانند به کاهش درد کمر کمک کنند.
۴- کاهش فشار در ناحیه کمر: استفاده از بسته‌های گرمایی و یا سردایی، پشتیبانی دستگاهی و استفاده از تکنیک‌هایی مانند روش‌های یوگا و پیلاتس به کاهش درد کمر کمک می‌کنند.
۵- تغییر در شیوه زندگی: ایجاد فعالیت‌های بدنی منظم، کاهش وزن، جلوگیری از بلند کردن اشیاء سنگین و داشتن نگرانی و استرس از جمله اقداماتی هستند که می‌تواند به کاهش درد کمر کمک کنند.
۶- درمان علت بیماری: در صورتی که کمر درد ناشی از بیماری خاصی باشد، باید علت بیماری درمان شود تا درد کمر کاهش یابد.

درمان کمر درد در خانه :-

کمر درد شدید ممکن است نیاز به مراجعه به داکتر داشته باشد، اما در مواردی که مشکلی جدی وجود ندارد، می‌توانید با رعایت چند نکته و استفاده از روش‌های درمانی ساده در خانه، درد خود را کاهش دهید. در ادامه چند روش درمانی برای کمر درد شدید در خانه آورده شده است:
۱- استراحت: استراحت و نشستن برای کاهش فشار و کمک به بهبودی کمر درد موثر است. در صورتی که کمر درد شما خیلی شدید است، بهتر است فعالیت‌های روزمره را کاهش داده و به استراحت بپردازید.
۲- گرما: استفاده از کمپرس گرمایی یا حمام گرم می‌تواند به کاهش درد کمک کند. همچنین می‌توانید از پتو گرم و یا دستگاه پخش گرما استفاده کنید.
۳- یخ: استفاده از کمپرس یخی می‌تواند به کاهش التهاب و درد کمک کند. بسته‌بندی یخ را در داخل یک حوله قرار داده و روی ناحیه دردناک قرار دهید. این روش را حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه انجام دهید.
۴- ورزش: انجام تمرینات ورزشی مناسب می‌تواند به بهبودی کمر درد کمک کند. همچنین برای جلوگیری از بهبود نیافتن و شدت بیشتر درد، بهتر است از فعالیت هایی که ممکن است باعث ایجاد فشار بر کمر شوند، خودداری کنید.
۵- ماساژ: ماساژ نرم و ملایم می‌تواند به کاهش درد کمک کند. با استفاده از روغن‌های ماساژ، با حرکات نرم و ملایم به ناحیه دردناک ماساژ دهید.
۶- آرامش: استراحت و آرامش بهبودی سریعتر از کمر درد را تسهیل می‌کند. برای کاهش استرس و اضطراب می‌توانید از روش‌های تنفسی، مثل تنفس عمیق و مرتب، استفاده کنید.

علت کمر درد ناگهانی چیست ؟

کمر درد ناگهانی ممکن است به دلیل چندین علت متفاوت باشد، اما برخی از شایع‌ترین علل آن عبارتند از:
۱- آسیب ناگهانی به عضلات، اسکلت و کمر: فعالیت‌های سنگینی مانند بردن بار سنگین، حرکت ناگهانی، سقوط و یا ضربه به ناحیه کمر می‌تواند باعث خشک شدن عضلات و اسکلت شود و به همین دلیل کمر درد ناگهانی را ایجاد کند.
۲- فشار و فشار ناگهانی بر روی عصب‌های کمر: فشار ناگهانی بر روی عصب‌های کمر می‌تواند به دلیل فشرده شدن دیسک، فشار خون بالا، سنگ‌کلیه، سرطان و یا فشار بر روی عصب‌های اسکلتی رخ دهد.
۳- اسپاسم عضلاتی: اسپاسم عضلاتی به دلیل تنش، اضطراب، استرس، ناحیه کمر نشسته بودن برای مدت طولانی، خواب بدون حرکت و یا فعالیت بیش از حد جسمانی رخ می‌دهد.
۴- بیماری‌های دیسکی: این بیماری‌ها ممکن است به دلیل جابجایی دیسک، شکستگی دیسک و یا فشرده شدن دیسک رخ بدهد و باعث کمر درد ناگهانی شوند.
۵- سندرم تخمدان پلی کیستیک: سندرم تخمدان پلی کیستیک با تولید اضافی هورمون‌های مردانه در بدن زنان مرتبط است و ممکن است باعث کمر درد ناگهانی شود.ً


‌.

داکتر احمد قیس ``هوتک``

22/10/2023

Vitamin E
Chemical names: tocopherol, tocotrienol.

It is fat-soluble.
Function: Its antioxidant activity helps prevent oxidative stress, an issue that increases the risk of widespread inflammation and various diseases.
Deficiency: This is rare, but it may cause hemolytic anemia in newborns. This condition destroys blood cells.
Good sources: These include wheat germ, kiwis, almonds, eggs, nuts, leafy greens, and vegetable oils.


Dr. Ahmad Qais Hotak

02/09/2023

ډیرو خلکو ته په پنځو حسونو کې د بویولو حس (شامه) ډیر مهم نه ښکاري؛ خو په امریکا کې تازه څېړنې ښيي چې د بویولو حس نه یوازې د ګلونو او خوراکونو په شان شیانو لپاره بلکې د دې لپاره چې دا شیان په حافظه کې وساتو، هم لازم دی.

په دې څېړنه کې، چې جزییات یې په (Frontiers in Neuroscience) مجله کې خپاره شوي، څرګنده شوې چې د شامه حس تحریکول د حافظې له پیاوړتیا سره مرسته کولی شي.

په دې څېړنه کې ویل شوي، د هغو کسانو، چې په الزایمر (هېره)، پارکینسن (رېږد) او ذهني پرېشانۍ اخته کېږي، یوه نخښه دا ده چې د هغوی د بویولو حس کم وي او له ډېرې مودې راهیسي دا څرګنده شوې چې د عمر د ډیرښت، مسمومیت، سیګرېټ څکولو، د سر د ضربې او یا د پزې د دوامداره بندښت له کبله د بویولو حس زیان ویني او دا د حافظې د کمزورتیا سبب کېږي.

د کلیفورنیا پوهنتون د نوروبیالوجي استاد مایکل لیون، چې د دې څېړنې د ټیم مشري یې په غاړه لرله، وايي:«د عمر له ډېریدو سره د انسان د حافظې او د شامه حس د وړتیا ترمنځ ارتباط زیاتیږي، خو د نن سبا په مدرنه او سوکاله دنیا کې تقریباً هر شی چې زموږ شاوخوا ته شته، بې بویه دی. نو د بویولو حس نه پارېدا ممکن د بیلابیلو ستونزو په وړاندې مازغه کمزوري کړي.»

ښاغلی لیون سپارښتنه کوي چې ښه ده چې هره ورځ یو نه یو څه بوی کړو، مهمه نه ده چې عطر وي یا ګلان، حتي که د دېګ مساله هم وي ښه ده چې د ورځې یې لږترلږه دوه ځلې بوی کړو.

تاند،

28/06/2023

لوی اختر مو مبارک شه
عید الاضحی مبارک
Eid al-Adha Mubarak

03/12/2022

شب کوری (Nyctalopia) یک بیماری بینایی است که موجب می‌شود بینایی فرد مبتلا، در شب مختل شود؛ البته ضعف دید در شب تنها مشکل افراد مبتلا نیست، این افراد هنگام رفتن از محیطی روشن به محیطی تاریک نیاز به زمان بیشتری برای تطابق دید دارند و قدرت تباین و تقابل (کنتراست) دید آن‌ها نیز کمتر است.

عوامل:

«» کمبود رودوپسین (ناشی از کمبود ویتامین A)
«» گزروفتالمی
«» التهابات شبکیه
«» آب مروارید
«» جداشدگی شبکیه
«» دژنراسیون ماکولا
«» جراحی‌های لیزری چشم مانند لیزیک

همچنین قرار گرفتن در معرض نور بسیار شدید موجب شب کوری می‌شود چون باعث تخلیه رودوپسین می‌شود. برای جلوگیری از مبتلا شدن به شب کوری می‌توان از منابع غذایی ویتامین A استفاده کرد که احتمال مبتلا شدن به گزروفتالمی را کاهش می‌دهد .

غذاهایی غنی از ویتامین A :- زردک، کدو، پالک، کچالو، گوشت ماهی، گوشت گاو، شیر، تخم، پنیر، شفتالو و زرد الو.


داکتر احمد قیس ``هوتک``