25/02/2026
:
در معاینه التراسوند، آرتیفکتها (Artifacts)
به اختلالات یا ناهنجاریهایی گفته میشود که در تصویر نهایی ایجاد میشوند و ناشی از عوامل مختلف مانند: خطاهای تکنیکی، ویژگیهای بدن مریض یا محدودیتهای دستگاه هستند. این آرتیفکتها میتوانند تفسیر تصویر را دشوار کنند. در اینجا برخی از انواع مهم آرتیفکتها آورده شده است:
1. Reverberation Artifact
آرتیفکت انعکاس یا بازتاب دوگانه
این آرتیفکت زمانی رخ میدهد که امواج اولتراسوند به یک سطح سخت (مثل استخوان یا هوا) برخورد کرده و به طور مکرر باز میگردند. این باعث میشود که تصاویر متعدد و تکراری از همان ساختار دیده شوند، که میتواند باعث اشتباه در تشخیص شود.
2. Shadowing Artifact
آرتیفکت سایه
زمانی که امواج التراسوند به یک ساختار دچار کاهش یا حذف میشود و سایهای در پشت آن ساختار به وجود میآید. معمولاً این اتفاق زمانی میافتد که امواج به یک جسم یا نسج متراکم مانند سنگ یا تومور برخورد میکنند. در نتیجه، هیچ بازتابی از آن ناحیه وجود ندارد و ناحیهای تاریک در تصویر ظاهر میشود.
3. Enhancement Artifact
آرتیفکت تقویت این آرتیفکت برخلاف سایه، زمانی رخ میدهد که امواج التراسوند از یک مسج یا جسم نرم (مثل مثانه پر از مایع یا کیست) عبور میکنند و به طور غیرعادی تقویت میشوند. این باعث میشود که تصویری روشنتر از نواحی زیر آن جسم یا نسج در تصویر مشاهده شود.
4. Mirroring Artifact
آرتیفکت بازتاب آینهای
زمانی که یک بازتاب از یک سطح سخت مانند دیوار بدن یا ساختارهای دیگر ایجاد میشود و تصویر آن به طور اشتباه در طرف دیگر از آن سطح ظاهر میشود. این میتواند باعث شود که ساختارهایی که وجود ندارند در تصویر نشان داده شوند.
5. Aliasing Artifact
آرتیفکت تداخل سیگنال
معمولاً در تصویربرداری داپلر رخ میدهد، زمانی که سرعت جریان خون یا حرکت سریعتر از نمونهبرداری دستگاه باشد. این باعث میشود که سیگنال به طور نادرست شبیه به سیگنالی معکوس یا با سرعت پایینتر ظاهر شود، که میتواند منجر به تفسیر نادرست نتایج شود.
6. Speed of Sound Artifact
آرتیفکت سرعت امواج صوتی
اگر سرعت امواج اولتراسوند در انساج مختلف به درستی محاسبه نشود، میتواند موجب خطا در محل دقیق بازتاب امواج شود. این آرتیفکت معمولاً در انساج نرم یا ترکیب متفاوت ایجاد میشود.
7. Beam Width Artifact
آرتیفکت دسته از امواج
زمانی که امواج اولتراسوند بسیار گسترده است و به نواحی خارج از آن هدف اصلی میرسد، این باعث ایجاد تصاویری از ساختارهای غیرمربوط میشود. این آرتیفکت به طور خاص در تصویربرداری با وضوح بالا و عمق زیاد مشاهده میشود.
8. Crosstalk Artifact
زمانی که سیگنالهای التراسوند از چندین منبع به هم برخورد میکنند یا از چندین مسیر مشابه میآیند و تصویر تداخلی ایجاد میشود. این آرتیفکت میتواند باعث شود که ساختارهای مختلف در موقعیتهای نادرست ظاهر شوند.
9. Lateral Resolution Artifact
آرتیفکت وضوح جانبی یا آرتیفکت کم توان بودن ماشین
زمانی که دستگاه اولتراسوند قادر به تفکیک دو ساختار نزدیک به هم نباشد، و این باعث ایجاد یک تصویر مبهم و ناصحیح از آنها میشود. این معمولاً در مواردی که بافتها به صورت نزدیک به هم قرار دارند، مشاهده میشود.
10. Volume Averaging Artifact
آرتیفکت میانگینگیری حجمی
این آرتیفکت زمانی ایجاد میشود که دستگاه اولتراسوند چندین بخش از بافت را به طور همزمان نمونهبرداری میکند و این باعث میشود که جزئیات دقیق از ساختارهای مختلف از دست بروند. این آرتیفکت معمولاً در انساج پیچیده یا ساختارهایی با ویژگیهای متفاوت مشاهده میشود.
این آرتیفکتها میتوانند به تشخیص اشتباه و یا برداشت نادرست از تصاویر اولتراسوند منجر شوند، بنابراین آشنایی با آنها و روشهای اصلاح و پیشگیری از آنها برای بهبود دقت و وضوح تصاویر اهمیت زیادی دارد.
Dr.Faisal Ahmadi
