Dr.Dost Mohammad Saharداکتر دوست محمد سحر

05/05/2026

که چیری وغواړو چی روغ او صحت مند ماشوم ولرو ماشوم مو په ناروغیو اخته نه سی اوشدید ناروغ نه سی بستر ته ضرورته پیدا نه کړی
فقط دوه شیان موهم دی
۱- دوه کاله منظم دمورپه شیدوسره تغذیه
۲ - په منظم شکل واکسینونه ورپوره کول

01/05/2026

هرڅوک په ژوند کی داهیله لری چی ښه صحت مند او زیرک ماشوم ولری اوماشومان یی په زدکړو او هوښیارتوب کی ترنوروپیاوړی وی او په ځوانی کی په اجتماعی اړیکواو داقتصادی پلوه په کاروبارکی ترنورو مخکښ وی .
نو ددی لپاره چی ښه صحت مند او هوښیارماشوم ولرو نو اول ۵ کلونه ډیر موهم دی چی نور معلومات لاندی تصویر کی لوستلای سی 👇

28/04/2026

که چیری یوه مورماشوم ته شیدی ورکوی او بل ماشوم ولری ایا شیدی ورکولای سی ؟

01/03/2026

آیا ستاسو ماشوم هم د موبایل په کارولو کې نابغه ښکاري؟
📚 خو دا د ماشوم د هوښیارۍ نښه نه ده؛ بلکې د ودې په لومړیو کلونو کې د مغز د شدید اغېزمنېدو نښه ده.
د ۱ تر ۵ کلنۍ پورې د ماشوم مغز تر ټولو ډېر انعطاف لري. د MRI څېړنو ښودلې چې د سکرین ډېر کتل د مغز د «سپینې مادې» د ودې له کمښت سره تړاو لري — دا هغه برخه ده چې د خبرو پیل، سواد او د مسئلو حل سره تړلې ده.

📚 خو خبره یوازې همدا نه ده! اصلي ستونزه هغه وخت پیدا کېږي چې ماشوم له واقعي تعامل څخه محروم شي. ماشوم لوبې، لمس او خبرې اترې له لاسه ورکوي — هماغه څه چې د هغه د مغز اصلي غذا ده.
📚 رنګارنګ او چټک سکریني محتوا په دوامداره ډول ډوپامین ازادوي او مغز د فوري انعامونو سره عادت کېږي

#پایله؟
د تمرکز کمښت، بې‌حوصلګي او د محرکاتو پر وړاندې ژر تړاو.
📚 د موبایل په وسیله د ماشوم ارامول لنډمهاله معامله ده؛ داسې ارامي چې بیه یې وروسته د زده‌کړې او اړیکو په ستونزو کې ورکول کېږي.

23/02/2026

د خوړو ترتیب هم مهم دی!

یوازې دا مهم نه دي چې څه خورئ، بلکې دا هم مهم دي چې په کوم ترتیب یې خورئ.
کله چې تاسو لومړی فایبر لرونکي خواړه (سبزي، سالاد، شنه پاڼې، لوبیا) وخورئ، فایبر ستاسو په کولمو کې د ژلې/شبکې (viscous layer) په شان یو نری پوښ جوړوي. دا پوښ:
د قندونو جذب ورو کوي
د وینې شکر ناڅاپي لوړوالی (glucose spike) کموي
د انسولین شدید پورته کېدل مهاروي
وروسته لوږه او شدید هوس (cravings) کموي
د اضافي غوړ ذخیره کېدل راکموي
که کاربوهایډرېټ (ډوډۍ، مکروني، وریجې) په خالي معده وخوړل شي، شکر ژر جذبېږي او وینه کې شکر چټک لوړېږي. خو که مخکې فایبر وي، جذب یې کنټرولېږي.
عملي ترتیب (اسانه طریقه):
لومړی سالاد/سبزي
بیا پروټین (هګۍ، غوښه، ماهي، لوبیا)
وروسته کاربوهایډرېټ (وریجې، ډوډۍ، پاستا)
مهمه خبره داده چې :
دا معنا نه لري چې هر څه وخورئ او یوازې ترتیب بدل کړئ. د خوړو کیفیت هم ډېر مهم دی—خو که کیفیت ښه وي، ترتیب یې اضافي ګټه لري.

18/02/2026

خرما یوازې یوه خوږه مېوه نه ده، بلکې یو غذایي فعال خوراک دی چې فایبر، طبیعي قندونه، پوتاشیم، مګنیزیم او انټي‌اکسیدنټونه لري. سره له دې چې خوږه ده، خو د هغې فایبر د شکر جذب ورو کوي او د وینې د شکر ناڅاپي لوړوالی کموي. پولیفینولونه یې د هاضمې ځینې انزایمونه ورو کوي، نو ګلوکوز په ارامه ډول وینې ته داخلیږي. همدارنګه د کولمو ګټورو باکتریاوو ته غذا برابروي، چې د لنډ ځنځیري شحمي اسیدونو په تولید سره د کولمو دیوال پیاوړی کوي او التهاب کموي.
انټي‌اکسیدنټ مرکبات یې ازاد رادیکالونه بې‌اغېزې کوي او د التهابي لارو فعالیت کموي، چې دا کار د زړه او رګونو د ساتنې سره تړاو لري. پوتاشیم د وینې فشار په تنظیم کې مرسته کوي او فایبر د کولسټرول جذب راکموي. ځینې څېړنې ښيي چې د امیندوارۍ په وروستیو اونیو کې معتدل استعمال یې د طبیعي زېږون له اسانتیا سره تړاو لري، خو لا هم نورو علمي څېړنو ته اړتیا شته.
معتدل استعمال مهم دی؛ د سالمو کسانو لپاره ۳–۵ دانې په ورځ مناسبې دي، خو که څوک د شکر ناروغي، وزن زیاتوالی یا غوړ ځیګر ولري، نو ۱–۲ دانې او هغه هم له مغزانو یا مستو سره غوره دي

17/02/2026

17/02/2026

17/02/2026

نوې څېړنه ښيي چې که په ماشومانو کې د ژوند په لومړي کال کې د تبي یا درد لپاره پاراسټامول (Acetaminophen) یا ایبوپروفین وکارول شي، نو د دواړو ترمنځ د خطر له پلوه کوم مهم توپیر نه شته.
پایلې دا وې:
• د اګزیما (د پوستکي حساسیت) خطر نه زیاتوي.
• د برونشیولایټس (د سږو د وړو لارو التهاب) خطر هم نه زیاتوي.
• جدي عوارض ډېر کم وو او د دوا سره مستقیم تړاو نه درلود.
یعنې که دا دواګانې د اړتیا پر وخت، د ماشوم د وزن او عمر مطابق اندازه کې ورکړل شي، نو عموماً خوندي ګڼل کېږي.
مهمه خبره دا ده چې:
• دوا یوازې د اړتیا پر وخت وکارول شي.
• اندازه (dose) سمه وي.
• که ماشوم ډېر کوچنی وي، یا تبه اوږده شي، ډاکټر ته مراجعه وشي

09/01/2026

دنرسنګ او فارمسی دپوښتنو نوی بانک هغه کسان چی سږکال دانستیتوت اړوند دفارمسی او نرسنګ اګزیت امتحان ورکوی دا دپوښتنو بانک به ددوی سره په کامیابی کی دیره مرسته وکړی
دترلاسه کولو لپاره واتسپ نمبر ته مسیج وکړی
0705451409

29/12/2025

وینه باید د سږو له لارې تیره شي تر څو اکسیجن واخلي. د سږو ډېری ناڅاپي بندښتونه هغه وخت پیلېږي چې د پښو په ژورو رګونو کې د وینې ټوټه جوړه شي. که دا ټوټه جلا شي، د وینې له لارې سږو ته رسېږي. هلته د وینې لاره بندوي. کله چې وینه سږو ته ونه رسېږي، اکسیجن نه شي اخیستلای. دا حالت په ناڅاپي ډول پر زړه ډېر فشار راولي. د سږو بندښت یو ناڅاپي، خطرناک او د ژوند لپاره ګواښونکی حالت دی.