27/11/2025
Të kërkosh arsye pse një njeri mbron vlerat e veta është përpjekje për ta relativizuar integritetin e tij.
Është një mënyrë e hollë për t’i thënë: “mos na dil moralist”.
Për një njeri që ka të jetësuar traditën për ti dhënë zë të pambrojturve dhe të mbajnë peshën e nismave për përgjegjësitë publike edhe kur ka qenë më e vështirë, kauzat nuk janë tekë, nuk janë kapriço, as nuk janë dekor politik.
Kauzat janë përgjigjja e domosdoshme ndaj padrejtësive që të tjerët i shohin dhe kalojnë tutje.
Lobimi për fëmijët, për familjen, për të ardhmen, nuk është teatër. Është detyrë qytetare.
Ironia është se shpesh pikërisisht ata që nuk kanë sakrifikuar asgjë për këtë vend, janë të parët që pyesin: “pse del, pse flet, pse angazhohesh?”
Sikur angazhimi të ishte luks, e jo themeli i çdo shoqërie që do të ecë përpara.
Në të vërtetë, pyetja “pse e bën?” nuk është kureshtje.
Është një thirrje e maskuar për heshtje.
Një ftesë që të mos trazosh ndërgjegje të përgjumura, privilegje të vjetra dhe pazare të rehatshme që mbajnë peng shpresën e të tjerëve.
Por ne, si të majtë, e dimë mirë: rehatllëku i disa pakicave nuk është arsye që shumica të heshtë.
E vërteta shqetëson vetëm ata që nuk e mbajnë dot në kurriz.
Shpesh përdoret si mburojë citimi i Nënë Terezës: “Shko në shtëpi e duaje familjen.”
Sikur kjo të thoshte: “mbylle gojën, rri në qoshe dhe shiko punët e tua”.
Por ajo fliste për përkushtim, jo për izolim; për vepër, jo për heshtje; për rrënjë, jo për arratisje nga jeta shoqërore.
Gjithmonë kam besuar se dashuria për familjen s’është arratisje nga publiku, është arsyeja e parë për t’u përfshirë në të.
Të thuash një gruaje, një nëne, një qytetareje aktive “rri në shtëpi e shiko familjen” është forma më e butë e presionit moral.
Është tentativa për t’ia mbyllur botën brenda katër mureve që të tjerët të mos shqetësohen nga zëri i saj.
Por familja nuk mbrohet me izolim, por me veprim.
Dhe është e çuditshme – por jo e re – që këtë thirrje për heshtje e bëjnë pikërisht ata që përfitojnë më shumë kur të tjerët nuk flasin.
Po aq e rrezikshme është kur figura reale e një gruaje që punon, sakrifikon, rrit fëmijët, angazhohet publikisht, vihet përballë një figure të idealizuar e të abstraktuar “shenjtoreje”, vetëm që zëri i saj të zbehet.
Kjo është dhuna e qetë e metaforave: retorika shkëlqen, ndërsa realiteti errësohet.
Në emër të simboleve përdhosen jetët reale; në emër të “dialogut” i kërkohet njeriut të heshtë.
Por një nënë e gjallë, një grua që mban mbi shpinë edhe shtëpinë, edhe punën, edhe shoqërinë, nuk krahasohet me mite.
Ajo ka të drejtë të flasë, të veprojë dhe të kërkojë ndryshim.
Këtë e thotë çdo traditë politike që beson te dinjiteti njerëzor.
Po aq i zbrazët është pretendimi se kauzat “nuk zgjidhen në studio televizive”.
Kauzat zgjidhen kudo ku ka dritë, publik, transparencë dhe zë.
Heshtja nuk ka prodhuar kurrë zgjidhje; ka prodhuar vetëm status quo.
Dhe status quo-ja është arma më e fortë e atyre që kanë frikë nga ndryshimi.
Kush ka argument, përballet.
Kush s’ka, minimizon.
Kush ka ndërgjegje, vepron.
Kush nuk ka, quan veprimin e tjetrit “teprim”.
Kush ka vlera, i mbron.
Kush nuk ka, relativizon.
Në fund të ditës, pyetja “pse e bën?” nuk është pyetje për ty.
Është një pranim i heshtur i një të vërtete shumë të thjeshtë: Sepse ata nuk e bëjnë.
Dhe fakti që ti e bën, ua kujton këtë çdo ditë.
