25/03/2026
Խոսք մանկաբուժության պրոֆեսորի կողմից
Վերջին տարիներին, հատկապես COVID-19-ից հետո, նկատվում է երեխաների միկոպլազմային վարակի հիվանդության վերաճ՝ կապված իմունաբանական «դատարկության» և սոցիալական շփումների վերականգնման հետ։
Առավել հաճախ հանդիպում է 5–15 տարեկանների մոտ, բնորոշ են ցիկլիկ բռնկումները՝ յուրաքանչյուր 3–5 տարին մեկ։ Հարուցիչը չունի բջջային պատ և չեն ազդում բետա-լակտամ հակաբիոտիկները։ Կպչում է շնչուղիների էպիթելին առաջացնում բորբոքային ռեակցիա և ցիլիար դիսֆունկցիա։ Կարևոր դեր ունի իմունաբանական մեխանիզմը և ոչ միայն ուղիղ վարակը։
Կլինիկական պատկերը հաճախ՝ տենդ (սովորաբար կարճատև); երկարատև, չոր հազ (շաբաթներով); թույլ ընդհանուր վիճակ։ Հնարավոր են՝ «walking pneumonia» կամ ծանր թոքաբորբ։ Ունի արտաթոքային դրսևորումներ՝ մաշկային, նյարդաբանական, հեմատոլոգիական։ Ախտորոշումը PCR (ամենահուսալի), սերոլոգիա (IgM, IgG) IgM-ը կարող է տալ կեղծ դրական արդյունքներ։ Կլինիկական դժվարություններ՝ ախտանշանները ոչ սպեցիֆիկ են։ Բուժում՝ մակրոլիդներ (ազիթրոմիցին, կլարիթրոմիցին), սակայն դիտվում են մակրոլիդ-ռեզիստենտ շտամերի աճ։
Mycoplasma pneumoniae-ի դեպքում սպասողական տակտիկան ճիշտ է, եթե՝
Թեթև կլինիկական ընթացք՝ սուբֆեբրիլ ջերմություն, ընդհանուր վիճակը լավ է, երեխան ակտիվ է, միայն չոր հազ, առանց շնչառական դիստրեսի։ Թոքաբորբի հստակ նշաններ չկան՝ առանց կրեպիտացիաների կամ լոկալ փոփոխությունների, սատուրացիան նորմալ, շնչառության հաճախությունը տարիքին համապատասխան։ CRP՝ ցածր կամ միջին, լեյկոցիտոզ չկա կամ քիչ է։ Վաղ փուլ է (առաջին 3–5 օր)՝ հաճախ հիվանդությունը ինքնուրույն սահմանափակվող է, իմունային համակարգը կարող է հաղթահարել
Երբ ՉԻ կարելի սպասել
եթե կա՝ բարձր ջերմություն (>38.5, երկարատև), թոքաբորբի կլինիկա, շնչառական դիստրես, SpO₂ ↓, երկարատև (>5–7 օր) չբարելավվող վիճակ, ռիսկային երեխա (քրոնիկ հիվանդություն, փոքր տարիք)
Կլինիկական միտք
• Միկոպլազմայի դեպքում վնասը հաճախ իմուն-միջնորդված է, ոչ թե միայն բակտերիալ
• Այդ պատճառով՝ ոչ բոլոր PCR (+) դեպքերը պետք է բուժել։