29/07/2025
MCT յուղ. Նոր սուպերսնունդ, թե՞ պարզապես դատարկ խոսքեր։
«Նոր արտադրանք հակատարիքային ազդեցությամբ», «Երկարակեցության և գեղեցկության աղբյուր մարմնի համար», «Օգնում է մկանների աճին»… Դուք կարող եք գտնել MCT յուղի նման խոստումնալից հատկություններ ինտերնետում։ Ի՞նչ տեսակի յուղ է սա, արդյո՞ք այն իսկապես երիտասարդության նոր էլիքսիր է, և ի՞նչ են մտածում գիտնականները դրա մասին։
Բովանդակություն
• 1. Ի՞նչ է կոկոսի MCT-ն։
• 2. Արդյո՞ք MCT-ները օգտակար են։
• 3. MCT-ների օգտագործման ռիսկերը
• 4. Ինչպե՞ս ճիշտ օգտագործել MCT-ները։
• 5. Եզրակացություն
Ի՞նչ է MCT յուղը
MCT յուղը (միջին շղթայի տրիգլիցերիդներ) սննդային հավելում է, որը պատրաստված է միջին շղթայի տրիգլիցերիդներ կոչվող ճարպի տեսակից։
MCT մոլեկուլները ավելի փոքր են, քան մեր սնդի մեջ օգտագործվող ամենօրյա ճարպերի մեծ մասը (երկար շղթայի տրիգլիցերիդներ, LCT): Սա դարձնում է ավելի դյուրամարս և ավելի արագ ներծծվող արյան մեջ՝ ճարպային մոլեկուլները վերածելով էներգիայի։
MCT յուղը սովորաբար պատրաստվում է կոկոսի կամ արմավենու յուղից: Դուք կարող եք գնել 100% MCT յուղ կամ MCT-ի և LCT-ի խառնուրդ։
1950-ական թվականներին կոկոսի յուղից վերամշակված ճարպերի և յուղերի արտադրությունը տարածված էր Միացյալ Նահանգներում: Անհրաժեշտություն կար գտնել գործընթացի ենթամթերք հանդիսացող միջին շղթայի ճարպաթթուների կիրառման համար, և ստեղծվեց միջին շղթայի տրիգլիցերիդներ (MCT) արտադրելու մեթոդ։
Վերջին 50 տարիների ընթացքում MCT յուղը անցել է հետազոտությունների և բժշկական կիրառման երկար ճանապարհ, սակայն կոկոսի MCT-ի օգտակարության վերաբերյալ տվյալները դեռևս ոչ ճշգրիտ են։
MCT յուղի հնարավոր օգուտները
• Քաշի կարգավորում
MCT յուղը համարվում է հիանալի միջոց քաշի կորստի և ախորժակի կարգավորման համար։
Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ MCT յուղը իսկապես օգնում է ավելորդ քաշ և ճարպակալում ունեցող մարդկանց զգալիորեն նիհարել։ Սակայն ավելի լավ է դա անել մասնագետի հսկողության ներքո։ Ստորև կպատմենք, թե ինչու։
• Էներգիա մարզիկների համար
Կա կարծիք, որ MCT-ն լրացուցիչ էներգիայի հարուստ աղբյուր է մարզումների ժամանակ։
Այնուամենայնիվ, գիտնականները չեն հաստատել այս տեսությունը։ MCT-ի օգտագործման և մարզական կատարողականի միջև կապը գտնելու համար անհրաժեշտ են ավելի շատ հետազոտություններ։
• Մաշկի առողջություն
MCT յուղը համարվում է մաշկի առաձգականության և ամրության բարելավման միջոց։ Սակայն կարևոր է հասկանալ, որ MCT յուղը նույնը չէ, ինչ կոկոսի յուղը։
MCT յուղը և կոկոսի յուղը յուղեր են, որոնք ունեն հագեցած ճարպերի բարձր պարունակություն։ Սակայն MCT յուղը MCT-ների կոնցենտրացիա է մի քանի աղբյուրներից մեկից, մինչդեռ կոկոսի յուղը MCT-ների լավ աղբյուր է։
MCT յուղը կարող է ավելի օգտակար լինել քաշի կորստի և որպես էներգիայի աղբյուր, մինչդեռ կոկոսի յուղը օգտակար է խոհարարության, մաշկի և մազերի խնամքի համար։
• Հակասեպտիկ հատկություններ
Գիտնականները ուսումնասիրում են MCT-ների հնարավոր դերը մաշկի վարակների բուժման գործում: MCT-ներում պարունակվող լաուրինաթթուն գործում է որպես հակամանրէային միջոց՝ քայքայելով մանրէներն ու վիրուսային պատերը՝ դրանք ոչնչացնելով։
Վաղաժամ ծնված երեխաների մետ կատարված ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ MCT յուղը կաթնախառնուրդում ավելացնելը կարող է նվազեցնել Candida-ի՝ վարակի պատճառ հանդիսացող սնկերի առկայությունը։
• Օգնում է ճարպերի կամ սննդանյութերի մարսման հետ կապված խնդիրների դեպքում
Բժիշկը կարող է MCT խորհուրդներ տալ նրանց, ովքեր դժվարանում են մարսել այլ տեսակի ճարպեր կամ ովքեր դժվարանում են ստանալ անհրաժեշտ սննդանյութերը։
Սա կարող է պատահել որոշակի դեղամիջոցներ ընդունելիս կամ երբ կան՝
_ ենթաստամոքսային գեղձի հետ կապված խնդիրներ
_ ստամոքսի մասնահատումից հետո
_ բարակ աղիքի մասնահատումից հետո
_ բարակ աղիքի հիվանդությունների դեպքում
_կարճ աղիքի համախտանիշի դեպքում
• Աուտիզմ և ուղեղի գործունեություն
Կարծիք կա, որ կոկոսի MCT-ների օգտագործումը բարելավում է ճանաչողական գործառույթը, լավացնում է ուղեղի աշխատանքը և հիշողությունը։
Մի ուսումնասիրության համաձայն, MCT-ների կետոգեն գլյուտենից զերծ սննդակարգին ավելացնելը նպաստել է աուտիզմով երեխաների ախտանիշների բարելավմանը։ Սակայն անհրաժեշտ են լրացուցիչ հետազոտություններ։
• Նեյրոդեգեներատիվ հիվանդություններ
Որոշ ուսումնասիրություններ ենթադրում են, որ MCT յուղը կարող է օգնել մեղմել մտածողության և հիշողության հետ կապված խնդիրները։
• Սրտի հիվանդություններ
MCT յուղը սննդակարգում կարող է օգնել իջեցնել LDL («վատ») խոլեստերինի մակարդակը և բարձրացնել HDL («լավ») խոլեստերինի մակարդակը։
• MCT-ներ և կետո դիետա
Օրգանիզմը կարող է MCT-ները վերածել կետոնների՝ նյութերի, որոնք արտադրվում են լյարդի կողմից, երբ այն քայքայում է մեծ քանակությամբ ճարպ։ Մարմինը կարող է կետոններն օգտագործել որպես ուղեղի էներգիայի աղբյուր՝ շաքարի կամ գլյուկոզի փոխարեն։
Մարդկանց մոտ, ովքեր հետևում են ցածր ածխաջրային դիետայի, մարմինը արտադրում է կետոններ՝ ճարպերը քայքայելիս։ Սա կարող է իջեցնել ինսուլինի մակարդակը և օգնել այրել ճարպը։
MCT -ները նպաստում են ավելի շատ կետոնների սինթեզին, քան երկար շղթայով ճարպերը։ Սա կարող է օգնել ավելի արագ հասնել ճարպի այրման փուլին, բայց դեռևս չկան գիտական ապացույցներ, որոնք կհաստատեն դա։
Ինչպե՞ս է կետո դիետան ազդում մարմնի և աղիների վրա։
☝️ Շատ կարևոր է նշել, որ մինչ օրս հրապարակված մարդկանց վրա կատարված ուսումնասիրությունների մեծ մասը միայն կետոգեն դիետայի կարճաժամկետ ազդեցության մասին պատկերացում է տալիս (մի քանի ամսից մինչև 2 տարի)։
Սննդակարգը կարող է կենսական նշանակություն ունենալ էպիլեպսիայով, ճարպակալմամբ, 1-ին և 2-րդ տիպի շաքարախտով տառապող մարդկանց համար։
Սակայն դուք չպետք է ամբողջությամբ բացառեք ածխաջրերը ձեր սննդակարգից։ Սա կարող է հանգեցնել կարևոր միկրո և մակրոէլեմենտների պակասի և առողջական խնդիրներ առաջացնել։
MCT յուղի վնասը
MCT յուղի չափավոր օգտագործումը համարվում է անվտանգ մարդկանց մեծամասնության համար։
Բայց լավագույնը բարու թշնամին է։ Շատերը սկսում են բառացիորեն MCT յուղ լցնել աղցանների, սմուզիների և հացահատիկայինների մեջ։
1. Կոկոսի MCT -ի մեկ ճաշի գդալը պարունակում է մոտ 120 կկալ։ Քանի որ MCT յուղը օգտագործվում է որպես էներգիա և ավելի արագ է մարսվում, շատերը սխալմամբ կարծում են, որ այն չի նստում որպես ճարպ: Մեծ քանակությամբ յուղի կանոնավոր օգտագործումը կարող է հանգեցնել քաշի ավելացման։
2. Հագեցած ճարպերի մեծ քանակը նույնպես կարող է բարձրացնել խոլեստերինի մակարդակը։
3. MCT-ները կարող են խթանել քաղցի հորմոնների արտազատումը՝ ստիպելով ձեզ չափից շատ ուտել։
4. Բարձր դեղաչափերը կարող են հանգեցնել ճարպի կուտակման լյարդում։
MCT-ների չափազանց մեծ քանակը կարող է առաջացնել տհաճ ախտանիշներ՝ որովայնի ցավ, փքվածություն, լուծ, փսխում։
Ինչպես ճիշտ օգտագործել MCT յուղը
Դուք կարող եք MCT յուղ ավելացնել բազմաթիվ սննդամթերքների և ըմպելիքների մեջ, ինչպիսիք են սմուզիները, աղցանների սոուսները կամ սուրճը։
MCT յուղը չպետք է տաքացնել, հատկապես՝ տապակել։
Ձեր սննդակարգին ավելացրեք յուղ աստիճանաբար՝ հետևելով ձեր օրգանիզմի արձագանքին։ Յուղի քանակը անհատական է յուրաքանչյուր մարդու համար և կախված է օգտագործման նպատակից, բայց չպետք է գերազանցի օրական 7 ճաշի գդալը։
Լավագույնն է խորհրդակցել ձեր բժշկի հետ, նախքան MCT յուղը ինքնուրույն ընդունել սկսելը։ Մասնագետը կօգնի ձեզ հասկանալ, թե արդյոք դուք ընդհանրապես պետք է օգտագործեք այս յուղը առողջության համար, և ոչ թե որովհետև այն նորաձև է, ինչպես նաև կորոշի ձեզ համար ճիշտ դեղաչափը։
Եզրակացություն ☝️
MCT յուղը խոստումնալից սննդանյութ է, որն ունի պոտենցիալ օգուտներ քաշի կառավարման, ճանաչողական կարողությունների բարելավման, մարզական կատարողականի և ընդհանուր առողջության համար։
Սակայն այսօր դուք չպետք է MCT-ն համարեք կախարդական յուղ, որը ձեզ կդարձնի գերբարակ, խելացի և երիտասարդ, իսկ ձեր մաշկը փափուկ և հարթ։
Ինչպես ամեն ինչի դեպքում, չափավորությունը և ռացիոնալ մոտեցումը կարևոր են այստեղ։ Խելամտորեն հոգ տարեք ձեր առողջության մասին.
• Կերեք հավասարակշռված և բազմազան սննդակարգ. ձեր սննդակարգը պետք է ներառի ճարպեր, սպիտակուցներ և ածխաջրեր (ցանկալի է՝ բարդ)։ Այսպիսով, ձեր մարմինը կստանա բոլոր անհրաժեշտ սննդանյութերը։
• Կանոնավոր մարզվեք, բավարար քնեք և փորձեք ավելի քիչ նյարդային լինել։
Պատահում է նաև, որ դուք, կարծես, հետևում եք բոլոր կանոններին, բայց ձեր մարմինը դեռ անակնկալներ է մատուցում։ Մի մոռացեք, որ կան նաև գործոններ, որոնք ակնհայտ չեն, օրինակ՝ գենետիկան։
Ժառանգականությունը կարող է նպաստել օրգանիզմի կոնկրետ գործունեությանը։ Օրինակ՝ վիտամինների մակարդակի բարձրացման կամ նվազման միտում, սննդանյութերի անհանդուրժողականություն, գենետիկ տարբերակներ, որոնք մեծացնում են ճարպակալման ռիսկը, 2-րդ տիպի շաքարախտ և այլն։
