02/04/2020
ԿՈՐՈՆՈՎԻՐՈՒՍ-19-Ի ՀԵՏ ԿԱՊՎԱԾ ՎԱԽԻ ԵՎ ՏԱԳԱՊԻ ՎԵՐԱՀՍԿՈՂՈՒԹՅԱՆ ԵՂԱՆԱԿՆԵՐ
Կորոնովիրուսի վերաբերյալ տիրող իրավիճակը կարող է առաջացնել բազմապիսի հակազդումներ, մտքեր, հոգեվիճակներ: Ստորև ներկայացված է որոշ օգտակար տեղեկատվություն ուղղված վախի և տագնապի վերահսկողությանը:
Հաճախակի հանդիպող հակազդումներ.
Կարևոր է իմանալ, որ առաջիկա օրերի և շաբաթների ընթացքում Դուք կարող եք ապրել բազմապիսի հակազդումներ: Դրանցից ամենատարածվածներն են՝
• Տագնապ, անհանգստություն կամ խուճապ
• Կենտրոնացման կամ/և քնի հետ կապված դժվարություններ
• Անօգնականության զգացում
• Զայրույթ
• Թերահավատություն
• Միայնակության զգացում
• Սոցիալական մեդիայից գերհագեցվածության զգացում
• Առողջական վիճակի հանդեպ գերլարված ուշադրություն
• Կորստի և վշտի զգացում
• Ոգևորվածություն, հետաքրքրասիրություն
• Ալկոհոլի և թմրանյութերի չարաշահում
• Տագնապը վերահսկելու նպատակով կպչուն գործողությունների կատարում
Տագնապների վերհասկողության եվ ինքնախնամքի եղանակներ
Ֆիզիկական առողջությանն ուշադիր լինելուն զուգահեռ, կարևոր է նաև հոգատար լինելսեփական հոգեվիճակի և հոգեկան առողջության հանդեպ: Ստորև ներկայացված են առկա իրավիճակում կիրառելի հոգեհիգիենայի պարզ միջոցներ:
1. Հիմնվեք փաստերի վրա: Օգտվեք միայն պաշտոնական գիտահեն տեղեկատվությունից, խուսափեք ոչ ստոգված, ոչ հավաստի աղբյուրներից:
2. Վերհիշեք նաև կյանքի դրական կողմերը Նվազեցրեք Ձեր տագնապը և անհանգստությունը՝ սահմանափակելով ժամանակը, որը նվիրում եք բացասական տեղեկատվության ուսումնասիրմանը: Ընդմիջեք լուրերի հետ ծանոթացումը և փորձեք դուրս բերել Ձեր կյանքի դրական ասպեկտները և այն իրավիճակները, որոնք շարունակում են մնալ Ձեր վերահսկողության ներքո:
3. Ճանաչեք Ձեր հույզերը: Կարևոր է գիտակցել այն հուզական վիճակները, որում Դուք գտնվում եք, դրանք կարգավորելու համար: Հասկացումով մոտեցեք Ձեր տագնապին և այնուհետև միտքը ուղղեք նաև կյանքի վերահսկելի կողմերին: Իմացեք, որ ուժեղ հույզերը թուլանալու են:
4. Զարգացրեք Ձեր գիտակցվածությունը եվ համբերատարությունը: Կենտրոնացեք՝ «ինչ կա հիմա» հարցի վրա, «ինչու» հարցի փոխարեն: Զարգացրեք համբերատարությունը ինքներդ Ձեր և այլոց հանդեպ, նկատեք, որ ուրիշները ևս փորձում են ճիշտ վարվել:
5. Կենտրոնացեք ռացիոնալ, այլ ոչ թե հուզական տեղեկատվության վրա: Օգտագործեք ռացիոնալ տեղեկատվությունը խնդիրների լուծման գործընթացում: Դուրս բերեք այն մարդկանց, ովքեր կարող են Ձեզ ճշգրիտ տեղեկատվություն տրամադրել և պատասխանել Ձեր հարցերին:
6. Գտեք ակտիվություններ, որոնք Ձեզ կոմպետենտության զգացում են տալիս: Դրանք կարող են լինել շատ պարզ՝ դասավորել իրերը, պատրաստել ուտելիք, ձեռք բերել նոր հմտություններ, ընկերների հետ հաղորդակցվել:
7. Ձեզ հուսահատ և անօգնական պատկերացնելու փոխարեն՝ պատկերացրեք Ձեզ արդյունավետ հակազդելիս: Պատկերացրեք՝ ինչպես եք խոսում, վարվում, կառուցում Ձեր առօրյան:
8. Պատկերացրեք՝ ինչ կասեիք ընկերներին և մտերիմներին նման իրավիճակում գոտեպնդելու և աջակցելու նպատակով: Հիմա դրանք ասեք ինքներդ Ձեզ:
9. Զարգացրեք արժևորելու/շնորհակալ լինելու զգացումը: Ամեն օր ժամանակ ծախսեք մտաբերելու 3 բան Ձեր կյանքում, որոնց համար շնորհակալ եք և որոնք արժևորում եք: Մտովի պատկերացրեք այդ երեք բանը Ձեր բաց ձեռքերի մեջ դրված:
10. Նշանակալի պլաները կարող են կտրուկ փոփոխվել աշխարհում առկա իրավիճակի ազդեցությամբ: Փորձեք չկլանվել ափսոսանքով: Այս իրավիճակի արդյունքում կարող են ձևավորվել կապի և ջերմության նոր եղանակներ, նոր նշանակալի հիշողություններ:
11. Ուշադիր եղեք կատաստրոֆիկ լեզվամտածողություն կիրառելիս: «Իրավիճակը սարսափելի/ահավոր է» արտահայտությունը կարող է փոխարինվել «Իրավիճակը դժվար է» պնդմամբ՝ թեթևացնելով իմաստային ծանրաբեռնվածությունը:
12. Գիտակից եղեք, թե ինչպես Ձեր մարմինը կարող է ուժգնացնել տագնապը: Մի մնացեք անկողնու մեջ: Եթե կա հնարավորություն, դուրս եկեք մաքուր օդի, հավաքեք Ձեր անկողինը, խնամեք ընտանի կենդանիներին կամ բույսերը, պահպանեք տեսողական կոնտակտը այլոց հետ շփվելիս, արեք այն, ինչ ձեզ հաճույք է պատճառում: :
13. Եղեք գիտակից այլոց մասին Ձեր դատողություններում: Կարևոր է խուսափել այլոց խարանավորումից և քննդատությունից:
14. Մնացեք կապի մեջ: Օգտագործեք սոցիալական ցանցերը ընկերների և մտերիմների հետ կապը պահելու համար, կազմակերպեք առցանց հանդիպումներ, կիսվեք հույզերով և պահպանեք հումորի զգացումը:
15. Ուշադիր եղեք Ձեզ շրջապատող մարդկանց նկատմամբ: Մեր զրույցները, դիտարկումները ու անգամ աննշան թվացող արտահայտությունները կարող են խոցել մեզ շրջապատողներին՝ օրինակ երեխաներին կամ ծերերին:
Թարգմանվեց՝ harvard.edu-ի և mayoclinic-ի ռեսուրսներից