Կյանք առանց ցավի - Life Without Pain

31/10/2025

Պալիատիվ խնամքի կարիք ունեցող պացիենտներին բժշկական օգնության և սպասարկման տրամադրման ընթացակարգերի համատեքստում, Ժողովրդավարության զարգացման հիմնադրամի և «Իրական աշխարհ, իրական մարդիկ» սոցիալական հասարակական կազմակերպության նախաձեռնությամբ, առողջապահության նախարարությունում կայացել է հանդիպում-քննարկում:

07/04/2025

Մենք հրապարակում ենք մեր նոր՝ «Ցավազրկման հասանելիությունը և պացիենտների իրավունքները Հայաստանում» զեկույցը Կյանք առանց ցավի ծրագրի շրջանակում, որն ամփոփում է 2024 թվականի հունիսից մինչև 2025 թվականի մարտը ստացված ահազանգերը, մշտադիտարկումները, որոնք վերաբերում են Հայաստանում օփիոիդային ցավազրկող դեղերի հասանելիության խնդիրներին և բուժօգնության տրամադրման խոչընդոտներին:
🇦🇲 Հայերեն՝ https://bit.ly/4crgv1Y
🇬🇧 Անգլերեն՝ https://bit.ly/3EeQxlB

📢 Նոր զեկույց՝ «Ցավազրկման հասանելիությունը և պացիենտների իրավունքները Հայաստանում»

🔍 Մենք հրապարակում ենք մեր նոր զեկույցը Կյանք առանց ցավի ծրագրի շրջանակում, որն ամփոփում է 2024 թվականի հունիսից մինչև 2025 թվականի մարտը ստացված ահազանգերը, մշտադիտարկումները, որոնք վերաբերում են Հայաստանում օփիոիդային ցավազրկող դեղերի հասանելիության խնդիրներին և բուժօգնության տրամադրման խոչընդոտներին:

📌 Կարդալ ամբողջական ուսումնասիրությունը՝ https://bit.ly/4crgv1Y

🇬🇧Անգլերեն տարբերակը՝ https://bit.ly/3EeQxlB

#ԿյանքԱռանցՑավի #ՆորԶեկույց #ԻԱԻՄ

20/03/2025

Shant Gyumrii ՀԸ Տեսանկյուն հաղորդման եթերում ՀԿ նախագահ Ժենյա Մայիլյանը և իրավաբան-փորձագետ Վաղինակ Տեր-Հովհաննիսյանը քննարկեցին Հայաստանում պալիատիվ բուժօգնության և Շիրակի մարզում արդյունավետ ցավազրկման հասանելիության հարցերի վերաբերյալ։

10/02/2025

Ցավի կառավարման մասնագետ Նարինե Մովսիսյանը և իրավաբան-փորձագետ Վաղինակ Տեր-Հովհաննիսյանը հյուրընկալվել էին Ֆորտունա ՀԸ «Բաց սենյակ» հաղորդաշարին։ Մասնագետները զրուցել են Հայաստանում պալիատիվ օգնության ներդրման և երկրում դրա հասանելիության, կարիք ունեցող անձանց համար ծառայություններից օգտվելու հնարավորության, ցավազրկող դեղերի նշանակման և դրանց ստանալու, օրենսդրական կարգերի, պացիենտների իրավունքների ու դրանց պաշտպանության, և այլ բազմաթիվ հարցերի շուրջ։
Fortuna Telecompany
Իրական Աշխարհ, Իրական Մարդիկ ՀԿ / Real World, Real People NGO
Ժողովրդավարության Զարգացման Հիմնադրամ/Democracy Development Foundation

02/02/2025

Իրավաբան-փորձագետ Վաղինակ Տեր-Հովհաննիսյանը հյուրընկալվել էր Kyavar TV company՝ խոսելու բժշկական նպատակով թմրամիջոց պարունակող դեղերի նշանակմանն ու պալիատիվ խնամքին վերաբերող օրենսդրական բարեփոխումների վերաբերյալ։
Գավառի բժշկական կենտրոնը ևս լիցենզավորվել է պալիատիվ օգնության ծառայություններ տրամադրելու համար։
Իրական Աշխարհ, Իրական Մարդիկ ՀԿ / Real World, Real People NGO
Ժողովրդավարության Զարգացման Հիմնադրամ/Democracy Development Foundation

30/01/2025

Լոռու Ֆորտունա ՀԸ եթերում տեղի ունեցավ հերթական հանդիպումը բժիշկ և իրավաբան փորձագետներ՝ Նարինե Մովսիսյանի և Վաղինակ Տեր-Հովհաննիսյանի հետ, որոնք կիսվեցին իրենց մտքերով Հայաստանում պալիատիվ խնամքի ծառայությունների զարգացման, ցավամոքման հասանելիության բարձրացման, ինչպես նաև՝ աշխատանքի ընթացքում ունեցած հաջողությունների ու խնդիրների մասին։
Փորձագետները կարևորեցին բուժհանրույթի ու հասարակության շրջանում կրթական և իրազեկման ծրագրերի պարբերական իրականացումը, բուժօգնության տրամադրումը բարելավելու համար՝ ռեսուրսների առկայությունը։
Հաղորդումը՝ շուտով։
Իրական Աշխարհ, Իրական Մարդիկ ՀԿ / Real World, Real People NGO
Ժողովրդավարության Զարգացման Հիմնադրամ/Democracy Development Foundation

08/01/2025

Ե՞րբ պետք է նշանակել թմրամիջոց կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր պարուղակող դեղեր։
Այդպիսի դեղերի նշանակման ցուցում է հանդիսանում այն ցավային համախտանիշը, երբ ցավի ուժգնությունն, ըստ Վիզուալ Անալոգային Սանդղակի և ԱՀԿ եռաստիճան սանդուղքի, գնահատվում է միջին և ուժեղ աստիճանի ու հնարավոր չէ մեղմել այլ բնույթի ցավազրկող դեղերով, ինչպես նաև՝ որպես փոխարինող թերապիա թմրամիջոցներ օգտագործողներին։ ՀՀ ԱՆ հրաման 15․08.2018թ․ N 17-Ն

23/11/2024

Նոյեմբերի 22-ին Ծրագրային թիմը ՀՀ ԱՆ հրամանով հաստատված` ՇՄԶ կրեդիտավորմամբ հերթական դասընթացն իրականացրեցին Արարատի մարզպետարանում։ Այն նախատեսված էր Արարատի մարզի բուժաշխատողների համար։ Դասընթացին մասնակցում էին մարզի 20-ից ավելի մասնագետներ՝ օնկոլոգ, թեևապևտ, ընտանեկան բժիշկ։ Դասընթացը վարում էին երկարամյա փորձ ունեցող բժիշկ և իրավաբան փորձագետներ՝ Նարինե Մովսեսյանը և Վաղինակ Տեր-Հովհաննիսյանը։ Ծրագիրը ղեկավարում է հանրային առողջույան մասնագետ Ժենյա Մայիլյանը։
Դասընթացի հիմնական թեմաներն էին՝ ցավի գնահատումը, ցավային համախտանիշի կառավարումը, օփիոիդային ցավազրկողների նշանակումը, թմրամիջոց և հոգեմետ նյութեր պարունակող դեղերի նշանակման իրավական կարգերը, դեղերի դուրս գրման և բաց թողնման կարգերը, օրենսդրական բարեփոխումները, և այլն։ Դասախոսությունները ներառում էին՝ առողջապահական ոլորտի իրավակարգավորումներն ու չափորոշիչները, պացիենտների ու բժիշկների իրավունքները, և այլն։
Վերապատրաստման նշանակալի բաղադրիչներից էր Ծրագրի դրական արդյունքների և լավագույն փորձի մասին կիսումը մասնակիցների հետ։ Բացի տեսական հարցերից, «Կյանք առանց ցավի» հանրային արշավի փորձագետները բժիշկների հետ քննարկեցին պրակտիկ խնդիրները։
Իրական Աշխարհ, Իրական Մարդիկ ՀԿ / Real World, Real People NGO
Ժողովրդավարության Զարգացման Հիմնադրամ/Democracy Development Foundation
ՀՀ առողջապահության նախարարություն

19/10/2024

Հոկտեմբերին Ծրագրի ղեկավարն ու իրավաբան-փորձագետը մշտադիտարկման այց կատարեցին Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի թիվ 2 պոլիկլինիկա։ Հանդիպմանը մասնակցում էր պոլիկլինիկայի տնօրենը։ Բուժհաստատությունը սպասարկում է շուրջ 24 հազար բնակչության, որոնցից հաշվառված ունեին մոտ 100 օնկոպացիենտներ։
Բուժհաստատության տնօրենը մասնակցել էր կազմակերպության կողմից իրականացված վերապատրաստումներին, իսկ ծրագրային թիմը նախորդիվ այցելություն կատարել էր։ Հանդիպման ընթացքում արձանագրվեց դրական փոփոխություններ՝ կապված ավելի որակյալ բուժսպասարկում իրականացնելու հետ։ Տնօրենը հայտնեց, որ վերապատրաստման ընթացքում ստացած գիտելիքները և տեղեկատվությունը շատ են օգնել իրենց աշխատանքը ավելի լավ կազմակերպելու և դյուրին դարձնելու համար։ Նախորդիվ տնօրենի մոտ առկա էին կարծրատիպային մոտեցումներ՝ կապված թմրամիջոց պարունակող դեղերի դուրս գրման հետ։ Վերջինս մտածում էր, թե պետք է բժիշկները վերահսկողություն իրականացնեն թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության առումով, որի առնչությամբ ավելորդ սահմանափակումներ էին մտցվում օփիոիդային ցավազրկողների դուրս գրելիս։ Տնօրենը հայտնեց, որ այժմ առաջնորդվում են այն կարգախոսով, որ "իրենք իրենց գործն են անոմ, իսկ մնացածը՝ թող իրավապահներն անեն"։
Ներկայումս բոլոր բժիշկները, անկախ մասնագիտացումից, ըստ կարիքի դուրս են գրում օփիոիդները։ Աշխատում են հնարավորինս երկար օրերի համար դուրս գրել՝ իամանալով, որ մինչև 10 օրվա համար կարող են նշանակել։ Կան որոշակի բարձրացում դեղաչափի հետ կապված։ Այժմ ցավամոքման նպատակով 3 պացիենտ է մորֆին ստանում։ Ուժեղ ցավերի դեպքում ցավազրկման համար ներարկման և պերօրալ մորֆին /օրամորֆ/, օմնոպոն են տրամադրում։ ՀՀ ԱՆ պահանջարկ են ներկայացրել մեկ ամսվա համար և գնել են 410 մորֆինի, 330 օմնոպոնի սրվակ, 24 ֆլակոն օրամորֆ։
Նշվում է, որ Գյումրու այլ պոլիկլինիկաների կողմից դուրս գրված և բաց թողնված օփոիդները թիվ 2 պոիլիկլինիկայից է կատարվում, քանի որ վերջինս ունի դրանց պահպանման լիցենզիա։ Օրինակ, իտալական պոլիկլինիկայում կա պացիենտ, որին 10 օրվա համար 60 սրվակ մորֆին են նշանակում։

16/10/2024

Հոկտեմբերի 5-ին Ծրագրային թիմը ՀՀ ԱՆ հրամանով հաստատված` ՇՄԶ կրեդիտավորմամբ հերթական դասընթացն իրականացրեցին Արմավիրի մարզպետարանում։ Այն նախատեսված էր Արմավիր մարզի բուժաշխատողների համար։ Դասընթացին մասնակցում էին մարզի 30-ից ավելի մասնագետներ՝ օնկոլոգ, թեևապևտ, ընտանեկան բժիշկ։ Դասընթացը վարում էին երկարամյա փորձ ունեցող բժիշկ և իրավաբան փորձագետներ՝ Նարինե Մովսեսյանը և Վաղինակ Տեր-Հովհաննիսյանը։ Ծրագիրը ղեկավարում է հանրային առողջույան մասնագետ Ժենյա Մայիլյանը։
Դասընթացի հիմնական թեմաներն էին՝ ցավի գնահատումը, ցավային համախտանիշի կառավարումը, օփիոիդային ցավազրկողների նշանակումը, թմրամիջոց և հոգեմետ նյութեր պարունակող դեղերի նշանակման իրավական կարգերը, դեղերի դուրս գրման և բաց թողնման կարգերը, օրենսդրական բարեփոխումները, և այլն։ Դասախոսությունները ներառում էին՝ առողջապահական ոլորտի իրավակարգավորումներն ու չափորոշիչները, պացիենտների ու բժիշկների իրավունքները, և այլն։
Վերապատրաստման նշանակալի բաղադրիչներից էր Ծրագրի դրական արդյունքների և լավագույն փորձի մասին կիսումը մասնակիցների հետ։ Բացի տեսական հարցերից, «Կյանք առանց ցավի» հանրային արշավի փորձագետները բժիշկների հետ քննարկեցին պրակտիկ խնդիրները։

12/10/2024

Այսօր նշվում է Հոսպիսի և պալիատիվ խնամքի համաշխարհային օրը։
Օրվա խորհրդին ընդառաջ՝ իրավաբան-փորձագետ Վաղինակ Տեր-Հովհաննիսյանը հյուրընկալվել էր Բուն TV "Առողջ ապրելակերպ" հաղորդմանը, և Վիոլետա Զոփունյանի հետ քննարկում Հայաստանում պալիատիվ բուժօգնության և ցավամոքման հասանելիության իրավիճակի ու կատարված մշտադիտարկումների վերաբերյալ։
Պալիատիվ խնամքն ուղղված է կյանքի տևողությունը սահմանափակող կամ անբուժելի հիվանդություններ ունեցող պացիենտների կյանքի որակի բարելավմանը։ Այն բազմամասնագիտական աշխատանք է, որի նպատակը պացիենտի ցավի մեղմելը, ֆիզիկական, հոգեբանական և սոցիալական խնդիրները լուծելը։ Այսօր Երևանում և մարզերում առկա են շուրջ 4 տասնյակ, այդ թվում՝ մեծահասակների և մանկական պալիատիվ օգնություն տրամադրելու լիցենզավորված կենտրոններ։ Գործում է նաև պետական պատվեր՝ 16 բուժհաստատություններում։
Յուրաքանչյուրն ունի առանց ցավ ապրելու իրավունք․ իմացե՛ք ձեր իրավունքները և պահանջեք տրամադրել որակյալ բուժօգնություն՝ ներառյալ արդյունավետ օփիոիդային ցավազրկողներ։

Կյանք առանց ցավի - Life Without Pain ծրագիրն իրականացվում է Իրական Աշխարհ, Իրական Մարդիկ ՀԿ / Real World, Real People NGO-ի կողմից՝ Ժողովրդավարության Զարգացման Հիմնադրամ/Democracy Development Foundation-ի աջակցությամբ։

🔹Որքանո՞վ է հասանելի պալլիատիվ օգնությունը Հայաստանում։🔹Պալլիատիվ օգնությանն օժանդակող ի՞նչ կլինիկական ուղեցույցներ կան Հայաստանում։🔹Ի՞նչ իրավական բարեփոխ...