06/01/2026
❓ Ինչո՞ւ է Հայ Եկեղեցին Սուրբ Ծնունդը տոնում հունվարի 6-ին։
📖 Հայտնի է, որ Քրիստոսի Ծննդյան օրվա մասին որևէ ստույգ տեղեկություն չկա, և ոչ էլ այդ մասին գրված է Ավետարանում։ Հարկ է նշել, սակայն, որ բոլոր քրիստոնեական Եկեղեցիները մինչև չորրորդ դարը Քրիստոսի Ծնունդը նշել են հունվարի 6-ին։
📜 Ըստ հռոմեակաթոլիկ աղբյուրների՝ Սուրբ Ծննդյան օրը հունվարի 6-ից դեկտեմբերի 25-ը տեղափոխվել է այն նպատակով, որպեսզի անտեսվի արևի աստծուն նվիրված հեթանոսական պաշտամունքը, որը կատարվում էր դեկտեմբերի 25-ին։ Այդ ժամանակներում քրիստոնյաները շարունակում էին պահպանել իրենց հեթանոսական տոնակատարությունները, և որպեսզի այդ սովորույթները վերացվեն, Հռոմի Եկեղեցին Քրիստոսի Սուրբ Ծննդյան օրը տեղափոխեց դեկտեմբերի 25-ին, իսկ հունվարի 6-ը մնաց որպես Աստվածահայտնության օր (336 թ.)։ Սուրբ Ծնունդը դեկտեմբերի 25-ին տոնելու՝ Հռոմի Եկեղեցու նախաձեռնությունը նախ տարածվեց Արևմուտքում, ապա անցավ Արևելք։ Արդեն 56-րդ դարերում գրեթե բոլոր Եկեղեցիները Քրիստոսի Ծնունդը տոնում էին դեկտեմբերի 25-ին (հին տոմարով՝ հունվարի 7-ին)։
🇦🇲 Մեզ՝ հայերիս համար, սակայն, այդ փոփոխությունն անիմաստ էր, քանի որ Հայաստանում այդ ժամանակ չկային նման հեթանոսական սովորույթներ։
Այսպիսով՝ հավատարիմ մնալով ավանդույթին՝ Հայ Եկեղեցին մինչ օրս շարունակում է Սուրբ Ծնունդը տոնել հունվարի 6-ին։
📌 Հարկ է նշել, որ Երուսաղեմի Հայոց Պատրիարքությունը Սուրբ Ծնունդը տոնում է հունվարի 6-ին՝ ըստ հին տոմարի, որը համապատասխանում է նոր տոմարով հունվարի 19-ին։
✝️ Սուրբ Ծնունդը մեր Եկեղեցու տոնացույցի անշարժ տոներից է: Սուրբ Ծննդյան տոնը սկսվում է հունվարի 5-ի երեկոյան, քանի որ ըստ եկեղեցական կարգի օրը փոխվում է երեկոյան ժամերգությունից հետո: Հունվարի 5-ի երեկոյան եկեղեցիներում մատուցվում է ճրագալույցի Սուրբ Պատարագ:
🕯️ Ճրագալույց բառը նշանակում է ճրագ (մոմ) վառել: Այդ օրը եկեղեցում վառված ճրագները մարդիկ տուն են տանում: Վառվող ճրագները խորհրդանշում են բեթղեհեմյան աստղի լույսը, 🌟 որն առաջնորդեց մոգերին դեպի Մանուկ Հիսուս: Հավատացյալները Քրիստոսի Սուրբ Ծննդյան լույսն էլ եկեղեցուց տուն են տանում` հավատալով, որ աստվածային լույսը, եկեղեցու օրհնությունը այդ կերպ հասցնում են իրենց օջախներ:
🙏 Քանի որ Սուրբ Ծննդյան տոնին նախորդում է պահքի շրջանը, հավատացյալներից շատերը պահքից դուրս են գալիս Ճրագալույցի Սուրբ Պատարագին՝ Սուրբ Հաղորդություն ստանալով:
🤗 Հունվարի 5-ի երեկոյից մարդիկ միմյանց ողջունում են`
«ՔՐԻՍՏՈՍ ԾՆԱՎ ԵՎ ՀԱՅՏՆԵՑԱՎ։
ՁԵԶ ԵՎ ՄԵԶ ՄԵԾ ԱՎԵՏԻՍ։
ՕՐՀՆՅԱԼ Է ՀԱՅՏՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՔՐԻՍՏՈՍԻ»։
⛪ Հունվարի 6-ին Սուրբ Պատարագ է մատուցվում բոլոր եկեղեցիներում: Սուրբ Պատարագի ավարտին կատարվում է ջրօրհնեքի կարգ, որը խորհրդանշում է Հիսուս Քրիստոսի` Հորդանան գետում Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի ձեռքով մկրտվելը և աշխարհին հայտնվելը:
🕊️ Հունվարի 7-ին Մեռելոց է: Բոլոր եկեղեցիներում մատուցվում է Սուրբ Պատարագ՝ ննջեցյալների հիշատակին: Ավարտին կատարվում է Հոգեհանգստյան կարգ:
©️ Աղբյուրը՝
Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու պաշտոնական կայք։
----------------------------------
#Աստվածահայտնություն
#Ճրագալույց