Спортын сэтгэл зүйч Т.Энхбилэг

27/12/2025

27/12/2025

26/12/2025

Ireh n +1 mnaihaan

19/12/2025

Morning meeting ehelj bga shu mnaihaan

24/11/2025

Спортын сэтгэл зүйч заавал барилдаж үзсэн байх шаардлагатай юу?

Бөхийн спортын эргэн тойронд "спортын сэтгэл зүйч өөрөө барилдаж үзсэн хүн л тамирчинтай үр дүнтэй ажиллаж чадна” гэсэн ойлголт түгээмэл байдаг. Гэвч олон улсын судалгаагаар мэргэжлийн амжилтыг тодорхойлдог гол хүчин зүйл нь тухайн спортын техникийн туршлага биш, харин сэтгэл зүйн арга техник, харилцааны ур чадвар, гүйцэтгэлийг дэмжих шинжлэх ухаанд суурилсан арга техник юм. Хүмүүс мэдэхгүй зүйлээ баттай биш бол нийгэмд ярьж түгээх нь аюултай, харин мэддэг, баталгаатай мэдээллээ бусадтай хуваалцаж, зөв ойлголт түгээх нь чухал юм.

Фелтцийн “Спортын сэтгэл зүйчийн ур чадварын загвар”-д спортын сэтгэл зүйчийн гол чадвар нь анхаарлаа төвлөрүүлэх, стрессээ зохицуулах, итгэлцсэн харилцаа тогтоох, гүйцэтгэлийн сэтгэл зүйг хөгжүүлэхэд оршдог бөгөөд спортын туршлага шаардлага биш гэдгийг онцолсон байдаг.

Андерсен, Гоулд ба Мэйнард нарын судалгаагаар спортын туршлага давуу тал болох ч зайлшгүй шаардлага биш, харин итгэлцэл, харилцааны чанар, сэтгэл зүйн арга техник нь илүү чухал гэж үздэг.
Бөхийн спортын сэтгэл зүйн онцлогт жингээ хасах үеийн стресс, тэмцээний өмнөх түгшүүр, богино хугацааны шийдвэр гаргах үйл явц, дасгалжуулагчийн өндөр шаардлага, ялах–ялагдах үеийн сэтгэл зүйн онцлог орно. Эдгээрийг заавал барилдаж үзсэнээр бус, ярилцлага, ажиглалт, видео болон онолын судалгаагаар ойлгож болно.

Спортын туршлага тодорхой нөхцөлд давуу тал болдог (жишээ нь: хөдөлгөөний төсөөлөл, тамирчны хэллэгийг хурдан ойлгох), гэхдээ шаардлага биш юм. Дасгалжуулагч техник, тактик, биеийн гүйцэтгэлд анхаардаг бол спортын сэтгэл зүйч анхаарлаа төвлөрөх, стресс зохицуулах, сэтгэл зүйн тогтвортой байдал, зорилгоо тодорхойлох зэрэгт илүү төвлөрдөг.

Спортын сэтгэл зүйчийн мэргэжлийн амжилтыг техникийн барилдааны туршлага биш, шинжлэх ухаанд суурилсан сэтгэл зүйн арга зүй, тамирчдыг ойлгох ур чадвар тодорхойлдог. Барилдааны техникийн туршлага бол бидний ажлын шаардлага биш гэдгийг онцлохыг хүсч байна.

Манай холбооны сэтгэл зүйчид сүүлийн 5 олимпод биечлэн оролцож, эх орныхоо нэрийг тив дэлхийд гаргахад багш, дасгалжуулагч, тамирчид, холбоод, мэргэжлийн спортын байгууллагуудтай хамтран мэргэжлийн ёс зүйтэй ажиллаж олон олон амжилтыг хамтдаа гаргасан.
Баярлалаа.
Санал хүсэлтээ info@mspa.mn хаягаар илгээнэ үү.

11/11/2025

Day-20
ТӨВЛӨРӨЛӨӨ САЙЖРУУЛАХ БОЛОМЖ.
Тэмцээний өмнөх сэтгэл зүйн бэлтгэл #4

Тэмцээний өмнөх сэтгэл зүйн бэлтгэл дээр төвлөрлийн дасгалыг хийж дадах хэрэгтэй ба үүнийгээ яг тоглолтын үеэр ашиглах нь ач тустай.

Амьсгалын дасгалаар төвлөрөл бий болгох нь:

Амьсгалын дасгал /15 секунд/
-5сек: Хамраараа гэдэсрүүгээ амьсгал авах
-5сек: Амьсгалаа түгжих
-5сек: Амаараа амьсгалаа гаргах

Энэхүү дасгалыг сунгалтын дараа 5 мин буюу нийт 20 удаа хийж дадал болгоорой.

Ач тус:
- Тархины үйл ажиллагаа сэргэнэ
- Биед хуримтлагдсан сүүний хүчил шимэгдэнэ
- Бодолд юу байна түүнийгээ шалгах боломж олгогдоно
- Тархинд хүчил төрөгч бий болж шийдвэр гаргах процес хурдсана
- Бэлэн биш мэдрэмж орж ирвэл цаг алдалгүй шийдэх боломж
- Сандралыг дарах, барилдаанруу төвлөрөх алхам
- Өөртөө итгэлтэй болох, өөртэйгээ ярих үнэтэй цаг юм.

Энэхүү дасгалыг тоглолтын үеэр сэргэх дасгал болгох мөн уурласан эсвэл өөртөө итгэлгүй болсон үедээ ашигладаг тул орой болгон "Нойрны дасгал"-даа ашиглан ач тусаа өгч туршигдаад байгаа шилдэг арга зүй юм.

Спортын сэтгэл зүйч: Т.Энхбилэг
Спортын Сэтгэл Судлаачдын Холбоо

21/10/2025

Day-19

ТАРХИА ХАЛААЯ
Тэмцээний өмнөх сэтгэл зүйн бэлтгэл #3
Бүх төрлийн спорт бэлтгэлийн болон тэмцээний өмнө тодорхой хэмжээнд биеэ халаадаг. Гэхдээ орчин үед бие халаалтын энэ цаг дээр + тархиа халааж байна.

Тархиа халаахын 3-н ач тус
1. Сунгалтын үед яг тухайн халааж буй биеийн хэсэгтэйгээ ярилцаж сурах:
Тархи булчин шөрмөс 2-ын хоорондын мэдээлэл дамжуулах хурдыг дэмжих нь тэмцээний үеэр тархиараа бие махбодио чиглүүлэхэд ач холбогдолтой.

2. Төвлөрөл:
Ихэнх тамирчид дуу сонсож төвлөрдөг ба орчин үед дуу хөгжим нь өөрөө тархинд бодол төрүүлж тэр нь мэдрэмжээр нь гарах эрсдэлтэй гэж үзэн зориудаар анхаарлыг төвлөрүүлэн халаалтын цагийг ашиглан сунгалт хийж байхдаа яг тухайн хэсэгтээ төвлөрөн, тэр үе мөч булчин шөрмөстэйгээ ярилцаж сурч байна. Энэ арга нь бэртэлтэй тамирчдад ихээхэн тус хүргэж төвлөрлийг дээд цэгт барьж чадаж байгаа.

3. Итгэл:
Магадгүй таны бие махбодь тэмцээний өмнө бэлэн биш байвал ‘placebo effect’-ийг ашиглан өөрөө өөртэйгээ ярьж, өөрт итгүүлэн тархиараа биеэ удирдаж сурах боломжтой.
Та өөртөө итгэлтэй байвал - Зоригтой байна - зоригтой байвал чаддаг зүйлээ 100% тэмцээн дээр гүйцэтгэж чадна.

Сануулж хэлэхэд: Та өөртэйгээ зөв, сайн ярьж сурахгүй бол бусад хүний үгээр өөрийгөө удирдуулах болно.

Спортын сэтгэл зүйч: Т.Энхбилэг

13/10/2025

Day-18
Тэмцээний өмнөх сэтгэл зүйн бэлтгэл #2

МЭДРЭМЖЭЭ ХАЛААЯ
/50% ур чадвар + 50% мэдрэмж = 100% Гүйцэтгэл/
Мэдрэмжийн бэлтгэл хйидэггүй тамирчид тэмцээнд 50%-аа л гаргаж чаддаг гэсэн үг.
Та дахин давтагдашгүй онцлог, давуу тал, мэдрэмжээ ашиглаж байж л дэлхийд нэрээ дуурсгах амжилттай тамирчин болж чадна.

Өнөөдрөөс бэлтгэлийн болон тэмцээний өмнө хамтдаа мэдрэмжийн суурь халаалтын бэлтгэл болох 5-н МЭДЭРХҮЙ-гээ халааж сурцгаая.

1. НҮД 👁️
Тэмцээн болж буй заалны орчинг зориудаар харах буюу ажиглах.
Жишээ нь: заалны хэмжээ, гэрэлтүүлэг, тод өнгөтэй зүйлс, үзэгчид, з.б нар гэх мэт

2. ЧИХ 👂
Эргэн тойронд дуугарч буй бүхий л чимээг зориудаар сонсох.
Энэ нь яг тоглолтын үед төвлөрөл алдах, tilt-нд орхоос урьдчилан сэргийлнэи

3. ХАМАР 👃
Тухайн заалнаас ямарч үнэр үнэртэж байж болно та хамгийн их сэтгэл ханамж авдаг мэдэрхүйгээ ашиглан санаа зоволт айдас эргэлзээгээ тайлах боломжтой.
Зааланд орж ирэнгүүтээ гүнзгий амьсгалж, заалаа үнэртэж, хамгийн гол нь яг одоо цаг үедээ талархаж сураарай.

4. АМ 👄
Day-17 зөвлөмжийг дагахад л хангалттай…

5. ГАР ✋
Өөрийн спортын төрлөөр ашиглагддаг талбай, тоног төхөөрөмж, хэрэглэгдэхүүн, өмсгөл зэргийг маш сайн мэдэрч зах мэдрэлийн тогтолцоонуудаа сэргээх.

Эдгээр 5-н мэдэрхүйгээ халаах нь Мэдрэмжээ халаах үндсэн дасгал юм.

Өөрийн дахин давтагдашгүй мэдрэмж, онцлогоо ашиглан бусдаасаа ялгарлаа бий болгоцгооё.

Зөвлөсөн: Спортын сэтгэл зүйч: Т.Энхбилэг
/MSPA-CEO/

09/10/2025

Day-17
"Сэтгэл зүйн бэлтгэл-№1"

Австралиас ирснээсээ хойш мэдээ мэдээлэл хүргэдэг ажлаа түр умартсан байнаа уучлаарай. 365-өдрийн challenge үргэлжилсээн манайхаан.

Тэмцээн уралдаан идэвхтэй үргэлжилж байгаа энэ үед та бүхэнд тэмцээний өмнө сэтгэл зүйгээ хэрхэн бэлдэх талаар цуврал техникүүдийг танилцуулъя.

ТЕХНИК-1
- МААЗАР - буюу ХӨГЖИЛД
Тэмцээний өмнө та тархиа хоосолж сурах хэрэгтэй. Таны тархи хогийн сав биш тул хэрэггүй бодол, эргэлзээ, санаа зоволт, айдсыг зориудаар хаяж сурах хэрэгтэй. Хэрвээ та хогоо хаяхгүй бол:
❗️ Их бодол байх тусам Таны үйлдэл удаашрах буюу гацна.
❗️ Чаддаг юмаа чадахгүй төөрөлдөнө
❗️ Эсрэг тамирчинруу анхаарч тэдний арга тактикд орно
❗️ Эргэлзээ маш их төрч өөрийн ур чадвараа, мэх техникээ дутуу хийнэ
❗️ Олон бодол дунд өөрийн хамгийн үнэ цэнэтэй болох Туршлагаа ашиглаж чадахгүй байдалд орно г.м

Үүнээс ч олон сөрөг үзэгдлүүдтэй нүүр тулах тул та тэмцээний өмнө тархиа хоослох супер техник болох хөгжилтэй байх МААЗРАХ техникийг ашиглаж сураарай.

ЗӨВЛӨМЖ:
🗑 Хүн хөгжилтэй байхад Тархи хоосорч юу ч бодохгүй болж жаргаж эхэлдэг.
😁Жаргалтай байна гэдэг нь СТРЕСС буюу тэмцээний өмнөх дарамтыг 100% арилгадаг
⏱ Гэхдээ Тэмцээн чинь эхлэхээс 30 минутын өмнө шүү. Яг талбай дээр гарахын өмнө төдийлөн сайн биш.
🗣 Маазрана гээд Комеди эсвэл Контент үзэх нь огтхон ч сайн биш хамгийн гол нь хажууд байгаа хүнтэйгээ амьд харилцаа үүсгэж хөгжилтэй зүйл ярих нь чухал.
💎Маазрах богинохон хугацаандаа тухайн спортоо битгий яриараа. Тэр орчин нөхцлөөсөө түр хөндийрөх нь чухал.

Асууж тодруулах зүйл байвал comment & сhat -р бичээрэй.
Амжилт.
"Тэмцээний өмнө сэтгэл зүйгээ бэлдэж сурцгаая"

14/09/2025

Chataar sportiin setgel zuich boloh huseltei zaluus maani ene event deer hurch ireed mnai bootnees medeelel awaarai.
Jich: chataar mash ih ym bichih bolchood bnaa sorry

14/09/2025

Enehuu anhnii sport Expo deer uulzatsgaay mnaihaan.