04/12/2025
Uşaq niyə əsəbiləşir?
Bu şıltaqlıq deyil.
Bu — sinir sisteminin yüklənməsidir.
Hisslər çox olduqda → beyin “alovlanır” və qəzəb yaranır.
2 — Təcili kömək (SOS)
1–2 fəaliyyət seçin:
* 1–2 dəqiqə tullanmaq
* divarı “itələmək” (push the wall)
* dərin təzyiq masajı (əllər, ayaqlar, bel, çiyinlər)
* uşağı yorğana bükmək (kolbaska kimi)
* sakit guşə / çadır
* “balon şişirtmə” nəfəs məşqi
3 — Əlavə tez sakitləşdirici üsullar
* “Qar adamı” — bədəni möhkəm sıxıb buraxmaq
* böyük topun üstündə qarınla yuvarlanmaq
* yavaş-yavaş yellənmək (fitbol və ya qucaq)
* “soyuq əlcik” — sərin salfetkaya toxunmaq
* “ayı pəncəsi” — çiyinlərə möhkəm təzyiq
* çeynəmə: alma, kök, çeynəmə rezinləri
* “yumşağı/sərti/dairəni tap” oyunu
4 — Gərginliyi azaltmaq üçün sensor oyunlar
* “Tunel” — stolun altından, yastıqlardan sürünərək keçmək
* “Yol” — ayaqlarla yastığa/əskiyə təzyiq göstərmək
* plastilini möhkəm yoğurmaq, dartmaq
* su ilə rəsm (fırça + su)
* kinetik qum / lobya / makaron
* “Qəzəbi süpür” — geniş əl hərəkətləri
* elastik lentləri dartmaq–buraxmaq
5 — Sakitləşdirən sensor fəaliyyətlər
* suyu bir qabdan o birinə tökmək
* xırda əşyaları çeşidləmək
* antistress oyuncaqlar (toplar, skvişi)
* iri xətlər ilə rəngləmək
* “sensor mürəbbə” — dənliləri qarışdırmaq
* sakit musiqi və ya white noise
6 — Gündəlik profilaktika
Güclü sinir sistemi → az qəzəb:
* hər gün 10–15 dəq. aktiv hərəkət
* masaj, qucaq, dərin təzyiq
* sakit guşə yaratmaq
* fəaliyyət dəyişikliyindən əvvəl xəbərdarlıq
* daha az səs-küy
* çeynəmə yükü
* düzgün yuxu rejimi
* sakit məşğuliyyətlər (plastilin, pazl, rəsm)
* səhər “bədən oyanışı” (5 dəq. tullanmaq + dartınma)
Metta-da uşaqların emosional tənzimlənməsi, sensor ehtiyacları və davranış çətinlikləri üzrə mütəxəssislər fəaliyyət göstərir.
👉 Əgər övladınızda yuxarıdakı hallardan biri varsa, müayinəyə yazılmaqdan çəkinməyin.
