03/12/2025
Son günlər baş verən hadisə bir daha göstərdi ki, internet və sosial media sadəcə əyləncə və məlumat məkanı deyil, həm də uşaq və yeniyetmələr üçün ciddi psixoloji risklər yaradan geniş bir dünyadır. Orada gördükləri hər görüntü, eşitdikləri hər söz, qarşılaşdıqları hər çağırış onların emosional inkişafına birbaşa təsir edir.
Uşaqların psixikası hələ tam formalaşmadığı üçün onlar rəqəmsal təsirləri böyüklərlə müqayisədə daha dərin və daha həssas şəkildə qəbul edirlər. Zorakı videolar, təhlükəli trendlər, manipulyasiya edən çağırışlar, tanımadıqları şəxslərlə əlaqələr — bunların hər biri yeniyetmənin özünəhörmətinə, davranışına və psixoloji dayanıqlılığına zərər vura bilər.
Valideyn olaraq qəbul etməliyik ki, psixoloji sağlamlıq fiziki sağlamlıq qədər vacibdir.
Uşağın qızdırma, öskürək və ya hər hansı fiziki əlamətini necə ciddiyə alırıqsa, onun emosional dəyişikliklərinə də eyni həssaslıqla yanaşmalıyıq. Çünki psixoloji travmanın əlamətləri çox vaxt gec üzə çıxır və dərin təsirlər buraxa bilər.
Bu gün psixologiya elmində uşağın və yeniyetmənin psixoloji durumunu dəqiq müəyyən etməyə imkan verən çoxsaylı alətlər mövcuddur:
— psixoloji testlər,
— davranış və emosional vəziyyəti ölçən metodikalar,
— elmi əsaslı cihazlar və skrininqlər.
Bu vasitələr sadəcə diaqnostika deyil, həm də uşağı gələcək risklərdən qorumağın ən etibarlı yollarından biridir. Vaxtında aparılan psixoloji qiymətləndirmə həm potensial təhlükələri göstərir, həm də travmanın qarşısını almağa kömək edir.
Valideyn olaraq övladlarımızı rəqəmsal məkanda tək buraxmamalıyıq. Onların baxdıqları videoları, daxil olduqları platformaları, kimlərlə ünsiyyət qurduqlarını mütləq izləməliyik. Davranışlarında qəfil dəyişiklik, qapanma, aqressiya, narahatlıq və ya qorxu müşahidə etdikdə, bunu adi hal kimi yox, ciddi siqnal kimi qəbul etməliyik.
Unutmamalıyıq ki, uşaqların bu gün yaşadığı hər bir emosional sarsıntı sabah formalaşacaq şəxsiyyətlərinin bir parçasına çevrilir.
Uşaqlarımızın psixoloji təhlükəsizliyi hər birimizin ən böyük məsuliyyətidir.
Xəbər verdiyimiz kimi, paytaxtın Binəqədi rayonunda 13 yaşlı yeniyetmənin iştirakı ilə baş verən bədbəxt hadisə araşdırılır. Hadisə Rəsulzadə qəsəbəsində qeydə a
