Dr.Ginekoloq-Gulnare Ismayılova

15/01/2018

Günümüzdə bir çox qadının cinsəl orqanının görnüşü ilə bağlı olaraq, psixologiyasının və cinsəl həyatını mənfi olaraq etkiləyən yaxınları ilə belə bölüşmədiyi problemləri ola bilər.

Ən çox olaraq normal doğum etmiş qadınlarda va**na toxmasının boşalması və daha sonra heç vaxt əvvəlki vəziyyətinə dönməməsinə bağlı olaraq ortaya çıxır. Doğum sayısı çoxaldıqca bu vəziyyət daha açıq görünür. Vaginanın boşalması və genişləməsi başda seksual həyatı və buna bağlı olaraq qadının münasibətini mənfi etkilərkən, daha sonrakı yaşlarda idrar qaçırtma, idrar torbası və qalın bağırsağın sallanması hər ikisinin bir yerdə olması və hətda rəhmin boşalmasına qədər gedə bilər ( sistosel, rectosel, sistorectosel, desensus).

Xəstələrimizin bizə ən çox müraciət səbəbləri xüsusi ilə gənc yaşlarda cinsəl həyatlarındakı mənfiliklər, daha sonrakı yaşlarda isə idrar qaçırtma şikyətləridir. Vagen daraltma əməliyyatı yaş və doğumlara bağli olaraq vagenin boşalmasıyla bağlı meydana gələn görnüşü duzəltməyə, cinsəl münasibət həzzini çoxaldmaya istiqamətli bir əməliyyatdır.

Vaginaplasti əməliyyatı iki məqsədə istiqamətli edilir.
Fonksiyoləl əməliyyatlar
Estetik məqsədli əməliyyatlar.
FONKSIYONƏL MƏQSƏDLI ƏMƏLIYYATLAR

Bu əməliyyatlarda məqsəd: gərək doğumlarda, gərəksə yaşa bağlı elastikliyini itirmiş və buna bağlı olaraq sallanmış idrar torbası (mesane) vərektumun (qalın bağırsaq) mormal anatomik yerinə yetirilməsi, genişləmiş vagendəki artıq hüceyrələrin çıxarılaraq daraltılmasıdır.

RƏHM SALLANMASI ƏMƏLIYYATLARI

Rəhmin qismən yada tamamilə çölə sallandığı desensus uteri (uterin prolapsus) adı verilən vəziyyətdə uşaq sayısını tamamlamış qadınlara va**nal olaraq rəhmin aldığı va**nal histerektomi əməliyyatı edilir. Əgər xəstə gənc isə va**nal ya da qarından edilən əməliyyatlarla rəhm yerinə asıla bilər.

MESANE( IDRAR TORBASI) VƏ REKTUM SALLANMASI ƏMALIYYATLARI

Vaginanin ön və arxa duvarının zəyifləyib sallanması, bərabərində idrar torbası və rektum sallanmalarına hətda zaman zaman vagen xaricinə çıxmasına səbəb olur.
Daha çox bir vəya birdən çox normal doğum etmiş qadınlarda görsənir. Artiq kilolarda vəziyyəti çətinləşdirir.
Idrar torbasının geriyə itəliyərək va**na ön duvarının düzəltilməsi əməliyyatına colporapht anterior, enyi şəkildə rektumun (qalın bağırsaq) anatomik pozisyonuna gətirildiyi və va**na arxa duvarının düzəltilməsi əməliyyatına isəcolporaphy posterior adı verilir.
Bərabərində idrar qaçırtma şikayəti varsa: mesane ilə bağlı əlavə əməliyyatlar eyni seansda edilməkdədir.
Genəl anastezi vəya epdiual anastezi altında edilən bu əməliyyatlar təxmini 30 dəqiqədir.
Xəstə vəziyyətinə görə 12 ilə 24 saat arasında xəstəxanada qalır. Bu zamandan sonra normal yaşantısına dönə bilər.
Yaranın sağalması 7-10 gün qədərdir.
Əməliyyatdan 4-6 həftə sonra cinsəl ilişkiyə girə bilərsiniz.
ESTETIK MƏQSƏDLI ƏMƏLIYYATLAR

Doğumlara və yaşa bağlı olaraq meydana çıxan va**na genişlik cütlər arasında yaşanan cinsəl problemlərdən biridir. Vagen və p***s arasındakı bərabərsizlik cinsəl həzzi azaltdığı kimi iki tərəfədə orqazım problemləri yarada bilər. Vaginasından məmnun olmayan vəya buna bərabər olduğu insandan eşidən qadının özgüvəni azalar, yoldaşına yaxınlaşmaz,utanar, rahat cincəl ilişkiyə girməz,seksual münasibətdən aldığı həzz azalar, cinsəl istəksizlik başlar. Bunlarla bərabər münasibətdə problemlər və psxolojiq gərginliklər gətirər.

Müasir tibbin inkişafıyla artıq qadınlar başqa estetiq əməliyyatları kimi va**nal estetiyədə müraciət etməkdə və gün kecdikcə edilən va**nal əməliyyatlarında sayca çoxalma görsənməkdədir. Normal bir va**na 7-9 sm qədərdir. Münasibət anında dahada uzanır. Əgər bir qadının va**nasına yerləşdirdiyi 2 barmağını rahat mənimsəyib sıxmırsa vagen genişləməsindən söz edilə bilər.

Vagen genişləməsinə səbəb olan vəziyyətlər
Struktur olaraq bəzi qadınların vagini böyükdür.
Çox sayıda doğum
Doğum cırıqlarının üsuluna görə düzəldilməməsi
Müdaxiləli çətin doğumlar(vakum,forceps)
Doğum tikişlərinin mikrob qapması ya da açılması
İri uşaq doğurma
Yaşın iləriləməsi ilə toxumanın elastiqliyini itirməsi.
VAGINOPLASTI (VAGININ DARALDILMASI)
Vaginanın genişləməsi, elastiqliyini itirməsi sonucunda ortaya çıxan vaziyyəti düzəltmə məqsədi ilə edilən va**na daraltma əməliyyatına verilən addır. Sadəcə cinsəl həzzi artirmaq məqsədiylə belə edilə bilər.

Gineqolojik əməliyyatlar içində olan rəhm əməliyyatı coloparaphy posterier əməliyyatı olaraq adladırılır.

Genəl vəya epidural anastezi altıda vagendəki artıq toxumalar çıxardılır,genişləmiş əzələ toxuması tikilərək sıxılaşdırılır və gərdin vəziyyətə gətirilir.
Təxmini 30-40 dəqiqə bir əməliyyat sürür.
Xəstə 12-24 saat arasında xəstəxanada qalır,1-2 gün normal yaşantısına dönə bilər.
Cinsəl ilişkiyə ancaq 4-6 həftə sonra başlanılabilər.
Eyni seansda doğumdan meydana gələn cırıqlar düzəldilə bilər.
Əməliyyatdan 6-8 həftə sonra özəl va**nal propla va**na əzələləri elekirik stimulasyonu verilərək uyqulanan va**na əzələlərinə gücləndirici tədavi, daraltma əməliyyatını daha da qalıcı hala gətirməkdə,əməliyyatda edilən işləmlərin fəaliyyətini artırmaqdadır. Bunun üçün təxmini 20-25 dəqiqə sürən 5 seans kifayyətdir. Çox az mərkəzin etdiyi bu tədavi kliniğimizdə başarı ilə həyata keçirilməkdədir.

15/01/2018

Son illər qadınların kosmetik ginekoloji estetik əməliyyatlara tələbatı çoxalıb. Kosmetik ginekoloji əməliyyat ge***al bölgədə tibbi zərurət olmadan xəstənin istəyi ilə edilən prosedurdur.
kosmetik ginekoloji əməliyyatlar ginekoloqlar tərəfindən həyata keçirilir. Daha çox edilən ginekoloji estetik əməliyyatlar isə aşağıdakılardır:

- Labioplastika (ge***al orqan dodaqlarının kiçildilməsi)

- Böyük dodaqlardakı yumşaq hissələrin düzəldilməsi

- Vaginal cavanlaşma (va**nal rejuvenatian)

- Vaginal daraltma (lazerlə və ya cərrahi olaraq)

- Sidik torbasındaki sallanmaya müdaxilə

- V***a depigrentasiyası (v***adakı rəng tündləşmələrinin lazerlə müalicəsi)

- G nöqtəsinin inyeksiyası

Ginekolo Gülnarə ismayılova Qadının cinsi orqanında yumşaqlığın yaranması və sallanmaların səbəblərini də açıqlayır. Ginekoloqun sözlərinə görə, hamiləlik, normal doğuş, çəki artımı, hormonal pozuntular, menopauza və yaş kimi səbəblərdən qadın cinsi orqanının dinamikası və funksiyası pozula bilər. Bu da va**na əzələlərində zəiflik, va**nal ka**lda genişlənmə və forma pozuntuları kimi problemlərə yol aça bilər. Dünya ədəbiyyatında bu vəziyyət “va**nal relaks” sindromu kimi tanınır. Bu hal cinsi əlaqədə də problemlər yaradır: “Qadında cinsi əlaqədə çatışmazlıq duyğusuna, estetik görünüşün korlanmasına, orqazm və hiss edə bilməmə problemlərinə səbəb ola bilər. Hətta cinsi əlaqə zamanı va**nadan arzuedilməz səs də gələ bilməsi diskomfort hissi yaradar”.

Vaginal genişlənmənin mülaicəsi lazerlə (əməliyyatsız, tikişsiz, anesteziya olmadan) və cərrahi müdaxilə ilə həyata keçirilir. Lazer müalicəsi lazer şüalarının toxumalarda meydana gətirdiyi foto termal təsirlə yeni kollagen istehsalını yaradır. Bu da va**nada cavanlaşma və daralma təmin edir: “Bu üsuldan yararlanan xəstələrin 95 faizində va**nada möhkəmlik artır, xəstələrin 97 faizi isə məmnuniyyətini ifadə edir. Lazerlə va**nal cavanlaşmanın bir çox üstünlükləri var”.

Onlar aşağıdakılardır:

- Əməliyyat anesteziya, kəsik və tikiş tələb etmir.

- Prosedur əsnasında və sonra ağrı olmur.

- Dərhal gündəlik həyata qayıtmaq mümkündür.

- Yan təsir riski olmayan etibarlı bir üsuldur.

- Cəmi 30 dəqiqə vaxt aparır.

Eyni zamanda, lazerlə v***a**nal condylom (ziyil) və erroziya, yara müalicəsi də müvəffəqiyyətlə həyata keçirilir.

Labioplastika nədir və necə tətbiq olunur?

Son illər ge***al estetik əməliyyatlar arasında ən çox tələb edilən prosedurlardan biri də labioplastikadır. Labioplastika - va**na girişində normaldan iri, geniş, qırışıq və sallanmış ge***al daxili dodaqların kəsilərək, estetik kiçildilməsi əməliyyatıdır: “Normalda kiçik dodaqlar, xaricdə olan və görünən böyük dodaqların altındadır və görünmürlər. Bunların sallanması həm estetik baxımdan narahat edicidir, həm də cinsi əlaqə zamanı problemə səbəb olur. Qadında cinsi baxımdan özünə inamın azalmasına gətirib çıxarır. Labioplastika adını verdiyimiz bu cərrahi müdaxilə ilə sadaladığımız problemlər həll edilir. Labioplastika əməliyyatı lokal anesteziya və ya səthi ümumi anesteziya ilə edilir. Əməliyyatdan 4 həftə sonra cinsi əlaqəyə icazə verilir. Bu müdaxilə əsnasında qızlıq pərdəsinə heç bir zərər gəlmir. Buna görə də labioplastikadan gənc qızlara da tətbiq oluna bilər. Bu əməliyyatı keçirmək normal doğuşa da mane olmur”.

V***anın ağardılması

V***a bölgəsində tündləşmə doğuşdan sonra hormonal təsirlərdən baş verir. Bu bölgədə dərinin tündlüyü yalnız estetik problemdir. 5-6 seans lazer tətbiqi ilə çox yaxşı nəticələr alına bilər: “Xarici ge***al sahəyə v***a deyilir. V***a zamanla yaşa və hormonal dəyişikliklərə bağlı olaraq qarala bilər. Buradakı qaralma ana hormon estrogendir. V***adakı qaralma doğuşdan ola bildiyi kimi, doğuş həblərinin istifadəsi, polikstik over sindromu, bəzi hormonal problemlər, bəzi dəri xəstəlikləri da xarici ge***al sahədə tündləşməyə səbəb olur. V***adakı tünd rəng hər hansı bir sağlamlıq probleminə gətirib çıxarmır. Lakin insanı vizual olaraq narahat edə bilər”.

Həkim lazer müalicəsi ilə v***ada rəng açma, ağartma əməliyyatı edilə biləcəyini əlavə edib. Qenerasiya əvvəli çəkilən lokal anesteziya təsirli krem ​ağrı hissini aradan qaldıra bilər. Qenerasiya 15-20 dəqiqə çəkir: “Qenerasiya əsnasında verilən lazer işığı sayəsində dərinin dermis təbəqəsində iştirak edən və tündləşməyə səbəb olan melanin piqmentini çıxaran "melanosit" hüceyrələrini məhv edərək ağartma reallaşır. Lazerlə rəng açma əməliyyatı üçün bir neçə seans kifayətdir. Qenerasiya ağrısızdır. Əməliyyatdan dərhal sonra adi həyat tərzinə qayıtmaq mümkündür”.

G nöqtəsi inyeksiyası

G nöqtəsi ilk dəfə 1944-cü ildə alman alimi Ernest Graefenberg tərəfindən təyin olunub. Vaginanın ön üzündə - “symphisis pubis” ilə “serviks” arasındakı yarıyolda yerləşir. Dərin təzyiqə son dərəcə həssas olduğu üçün erogen bölgədir. 2009-cu ildə aparılan araşdırmalardan birində va**na ilə məsafədə G nöqtəsinə uyğun gələn bölgənin qalınlığı ölçülüb. Bu bölgəsi qalın olan qadınlarda orqazmın daha asan olduğu isbat edilib. Qadınların 15%-də bu nöqtən həddindən artıq incədir. Həmin qadınların va**nal orqazma çatma nisbətləri çox aşağı olur. Odur ki, həmin bölgəyə lokal anesteziya altında plomb yeridilməsi qadının cinsi həyat keyfiyyətini artırır. G nöqtəsi inyeksiyası cinsi istiqamətdə aktiv qadınlarda qeyri-cərrahi, həkim nəzarəti altında tətbiq olunan, müvəqqəti və sadə bir müalicə üsuludur.

15/01/2018

Kolposkopiya nədir?

Kolposkopiya a**lizdir. Bu a**lizin köməyi ilə uşaqlıq boynunda və uşaqlıq yolundakı xərçəngəqədərki və xərçəng dəyişikliklərini aşkar etmək mümkün olur. Kolposkopiya proseduru xüsusi alətin – kolposkopun köməyi ilə həyata keçirilir. Bu alət həkimə böyüdücü şüşə altında uşaqlıq boynuna və uşaqlıq yoluna baxmaq imkanı verir.

Geniş kolposkopiya nədir?

Geniş kolposkopiya – uşaqlıq boynunun daha dərindən müayinəsidir. Bu, adi kolposkopiya zamanı gözə çarpmayan dəyişiklikləri aşkar etməyə imkan verir. Geniş kolposkopiya zamanı həkim ardıcıl şəkildə əvvəlcə uşaqlıq boynuna sirkə turşusu, sonra isə yod çəkir. Bu maddələr selikli qişada səciyyəvi dəyşikliklərə səbəb olur və bu dəyişikliklərə əsasən uşaqlıq boynunda gedən arzuolunmaz proseslər haqqında mühakimə yürütmək olur.

Bu müayinə nə üçündür?

kolposkopiya uşaqlıq boynunun eroziyası, leykoplakiya, ektopiya, uşaqlıq boynunun displaziyası və xərçəngi kimi xəstəliklərin dəyərli diaqnostika metodudur. Bir qayda olaraq, kolposkopiya sitologiyanın nəticələri p*s olduqda ( sitologiyaya görə yaxma, ПАП-test) və ya həkimdə uşaqlıq boynunda hansısa patologiyaya şübhə yarandıqda, təyin olunur. Çox vaxt diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün kolposkopiya ilə birlikdə uşaqlıq boynunun biopsiyası da həyata keçirilir.

Kolposkopiya kimə təyin edilə bilər?

Atipiyaya (sitologiyaya, ПАП-testə görə yaxmanın) görə yaxmanın nəticələri uşaqlıq boynunda şübhəli hüceyrələr aşkarladıqda;
Hər dəfə seksdən sonra Sizi sürtkülü qanlı ifrazatlar narahat etdikdə;
Baxış zamanı ginekoloq uşaqlıq boynunun şübhəli dəyişikliklərini aşkar etdikdə
Sizdə uşaqlıq boynunun iltihabı (servisit) varsa
Sizdə uşaqlıq boynunun polipləri aşkar edildikdə
Sizdə ge***al ziyil (kondiloma) aşkar edildikdə

Kolposkopiaya necə hazırlaşmalı?

Kolposkopiyaya hazırlıq böyük səylər tələb etmir. Kolposkopiyannın nəticələrinin mötəbərliyinə nail olmaq üçün:

Kolposkopiyadan 1-2 gün qabağa seksdən imtina edin
Kolposkopiyadan 1-2 gün qabağa tamponlardan istifadə etməyin və prinslə yuyunmayın.

Kolposkopiyanı tsiklin hansı günündə etmək olar?

Ayabaşı günlərindən başqa, kolposkopiyanı menstrual tsiklin (aybaşının) istənilən günü etmək olar. Menstruasiya (aybaşı) zamanı kolposkopiyanı ona görə etmirlər ki, bu, diaqnostikanı çətinləşdirir.

Kolposkopiyanı hamiləlik zamanı etmək olarmı?

Lazım gəldikdə, kolposkopiyanı hamiləlik zamanı da etmək olar. Bu a**liz uşaqsalma riskini artırmır.

Kolposkopiya necə edilir?

Siz adi ginekoloji baxışda olduğu kimi, ginekoloji kresloda əyləşməlisiniz. Uşaqlıq boynunu görmək üçün ginekoloq uşaqlıq yoluna ginekoloji güzcü yeridəcəkdir. Bundan sonra həkim uşaqlıq yoluna girişdən bir neçə santimetrlik məsafədə kolposkop quraşdıracaqdır. Kolposkopdan gələn parlaq işıq uşaqlıq boynunu işıqlandıracaq və həkimə optik cihaz vasitəsilə selikli qişaya diqqətlə baxmaq imkanı verəcəkdir. Uşaqlıq boynunu selikdən təmizlədikdən sonra ginekoloq ona əvvəlcə sirkə turşusu məhlulu, sonra da yod sürtəcəkdir. Həkim uşaqlıq boynunun buna qeyri-normal reakskiya verdiyini görərsə, onda o, anomal rəng almış sahələrin biopsiyasını keçirə bilər. Adətən bu prosedur 25-30 dəqiqədən çox davam etmir.

Kolposkopiya ağrılıdırmı?

Kolposkopiya sitologiyaya görə yaxma götürmədən daha ağrılı deyil. Adətən qadınlar ağrı yox, sadəcə balaca bir diskomfort hiss edirlər. Sirkə turşusu və ya yod vurulduqdan sonra Siz bir qədər yandırma hiss edəcəksiniz ki, bu da tez keçib gedir. Uşaqlıq boynunun biopsiyası da ağrı vermir. Siz cüzi təzyiq və ya iynə sancısı hiss edə bilərsiniz.

Kolposkopiyadan sonra nə olur?

Kolposkopiyadan sonra bəzi qadınlarda az miqdarda çəhrayı və ya palıdı rəngli ifrazatlar yarana bilər. Bu ifrazatlar daha 1-2 gün müşahidə edilə bilər. Əgər Sizdə sürtücü ifrazatlar yaranıbsa, tampondan yox, bezdən istifadə edin.

Kolposkopiyadan sonra sekslə məşğul olmaq olarmı?

Kolposkopiya zamanı Siz biopsiya olunmamısınızsa, onda heç bir məhdudiyyət yoxdur. Siz sekslə məşğul ola bilərsiniz. Kolposkopiya zamanı Siz biopsiya olunmusunuzsa, onda ən azı həftə ərzində cinsi aktlardan çəkinin.

Kolposkopiyanın nəticələrini necə açmaq olar?

Kolposkopiyanın nəticələri yaşadığınız ölkədən, bu proseduru keçdiyiniz müalicə müəssisəsindən asılı olaraq müxtəlif şəkildə ola bilir. Kolposkopiyanın nəticələrini adekvat şəkildə yalnız həkim-ginekoloq aça bilər.

15/01/2018

13/01/2018

Rastgəlmə tezliyi və epidemiologiya.
Endometrial xərçəng qadınlar arasında ən çox rast gəlinən altı bədxassəli törəmələrdən biridir.
Endometrial xərçəng hallarının 90%-i yaşı 50-dən yuxarı olan (orta yaşı 63) qadınlar arasında baş verir. Böyük Britaniyada 1993-2007-ci illər ərzində yaşı 60-79 olan qadınlar arasında endometrial xərçəng hallarının sayı 40% artmışdır. Eyni artım Avropa Birliyinin əksər ölkələrində də müşahidə edilib.

Endometrial xərçəngin yaranması bir sıra risk faktorları ilə əlaqələndirilib. Həmin risk faktorlarına aşağıdakılar daxildir:


Piylənmə (bədən kütlə indeksinin >30 kq/kv.m-dən çox olması endometrial xərçəngin yaranması riskini 3-4 dəfə artırır),
uzunmüddətli endogen və ya ekzogen hiperestrogenizm (yumurtalıqların polikistozu, tamoksifenlə terapiya, ovulyasiyanın kəsilməsi, heç vaxt hamilə olmamaq),
hipertoniya,
şəkərli diabet.

Bununla yanaşı, endometrial xərçəng hallarının 5%-ı tip II Linç sindromu (həmçinin irsi qeyri-polipozlu kolorektal karsinoma sindromu kimi də tanınır) ilə əlaqədardır. Linç sindromundan əziyyət çəkən xəstələrdə həyat boyu endometrial xərçəngin inkişafı riski 30-60%-ə bərabərdir.

Kombinə olunmuş oral kontraseptiv preparatların istifadəsi nəticəsində endometrial neoplaziya riskinin azalmasına dair tibbi ədəbiyyatda sübutlar artmaqdadır. Belə ki, oral kontraseptivlərdən istifadə edən premenopauza və perimenopauzada olan qadınlar arasında endometrial xərçəng hallarının sayı azalmaqdadır.

Diaqnostika.

Endometrial xərçəng hallarının əksəriyyətində diaqnoz erkən qoyulur. Bu isə endometrial xərçəng hallarının 90%-nin ilkin klinik simptom kimi qeyri-normal uşaqlıq qanaxması ilə təzahür etməsi ilə bağlıdır.

Postmenopauzada olan qadınlarda baş verən uşaqlıq qanaxması hallarının araşdırılmasında ən yaxşı diaqnostik strategiyanın nədən ibarət olduğu sualına dəqiq cavab yoxdur. Əvvəllər bu cür halların araşdırılması üçün dilyatasiya və kyuretaj əsas diaqnostika metodu hesab edilirdi. Bir sıra tədqiqatlar həmin yanaşmanın (D&K, dilyatasiya və kyuretaj) dəqiqliyinin məhdud olduğunu və yalnış neqativ halların çox yüksək (10%) olduğunu qeyd etmişdir. Hazırda isə əksər mütəxəssis daha az invaziv müayinə metodlarına, o cümldən, endometrial biopsiya, intrava**nal US müayinəsi və histeroskopiyaya üstünlük verir. Endometrial biopsiya üçün istifadə edilən Pipel və ya Vabra cihazları endometrial xərçəng hallarının diaqnostikasında çox yüksək həssaslığa malikdir (müvafiq olaraq, 99.6% və 97.1%). Yaxınlarda aparılmış tədqiqatlardan birində uşaqlıqdan qeyri-normal qanaxma hallarının araşdırılması üçün aşağıdakı alqoritm təklif edilib:
birinci addım: US müayinəsi ilə endometriumun qalınlığının ölçülməsi (normanın ən yuxarı həddi kimi 3-4 mm götürülür),
ikinci addım: endometrial biopsiya.

Timmerman və həmkarları müəyyən etmişdir ki, US müayinəsinin diaqnostik dəqiqliyi əvvəlki tədqiqatlarda qeyd edildiyindən bir qədər azdır. Belə ki, endometriumun qalınlığının ən yüksək normal həddi kimi 4 mm və ya 3 mm olduğunu qəbul etdikdə, müvafiq olaraq US müayinəsinin həssaslığı 95% və 98%, spesifikliyi isə 47% və 35% olur. Həmin tədqiqat nəticəsində US müayinəsinin diaqnostika üçün istifadəsinin əhəmiyyəti bir daha təsdiqlənmiş, lakin endometriumun qalınlığının normal həddi kimi

12/01/2018

Hər bir yeniyetməlik dövrünə çatmış qadın zaman zaman öz bədənində gedən proseslərə diqqət etməli, baş verən hallarda normanı patalogiyadan ayırmağı bacarmalıdır. Bunun üçün ildə bir dəfə keçirilən profilaktik həkim mütəxəssisin müayinəsi vacibdir.

Qadın cinsiyyət sistemi kiçik çanaqda yerləşən uşaqlıq və artımlar olmaqla daxili, xarici cinsiyət dodaqları, aralıq (v***a), klitor, uşaqlıq yolu(va**na) olmaqla xarici cinsiyyət orqanlarına bölünür.

Yerləşməsindən və xarakterindən asılı olaraq ginekologi xəstəliklər aşağıdakı kimi bölmək olar:

Qadın cinsiyyət orqanlarının iltihabi xəstəlikləri: Bu xəstliklər cinsi orqanlarda infeksiya səbəbindən əmələ gəlir. Bu xəstəliklər aşağıdakılardır:

vulvit;

vaginit;

vaginoz ;

servisit ;

kolpit ;

Uşaqlıq və uşaqlıq artımlarının iltihabi xəstəlikləri:

endometrit ;

metrit ;

andeksit ;

ooforit ;

salpinqooforit ;

Uşaqlıq yolunun və boynunun patologiyaları

uşaqlıq boynunun eroziyası;

uşaqlıq boynunun ektopiyası ;

displaziya və uşaqlıq yolu divarının selikli qişasının iltihabı;

uşaqlıq boynunun xərçəngi ;

Kəskin vəziyyətlər. Bu vəziyyətlər təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım tələb edir.

uşaqlıqdan kənar hamiləlik ;

yumurtalıqların apopleksiyası ;

özbaşına uşaqsalma ;

Dishormonal xəstəliklər

klimakterik dövrün başlaması ilə əlaqədar baş verən xəstəliklər;

endometrioz ;

dismoneroya ;

amenoreya ;

Şiş xəstəlikləri

mioma;

fibromioma;

müxtəlif mənşəli kistalar;

endometriyanın xərçəngi;

yumurtalıqların bəd xassəli şişi;

uşaqlığın bəd xassəli şişi;

Sonsuzluq

Qadınlar ən azı ildə 1 dəfə ginekoloqun qəbulunda olmalıdırlar. Aşağıdakı şikayətlər olduqda isə mütləq həkimə getmək lazımdır.

qarının aşağısıda ağrılar;

uşaqlıq yolundan fərqli axıntının gəlməsi (iyli, rəngli, qatı, qanlı və s.) ;

aybaşı pozğunluqları, aybaşının çox və ya az olması;

fasiləsiz kontraseptiv istifadə edildiyi zaman;

kontraseptiv istifadə etmək istədikdə ;

cinsi akt zamanı ağrı və diskomfort hiss edildikdə;

aybaşı olmayan zamanlarda qan aşkar edildikdə;

Ginekoloji müayinə ginekoloji stolda ginekoloq tərəfindən aparılır. Bu zaman xarici cinsi orqanların dərisinin rəngi, üzərindəki dəyişikliklər müayinə edilir. Ginekoloji güzgü vasitəsilə uşaqlıq boynu, səthi, örtük təbəqəsi və servikal ka**lın vəziyyəti, uşaqlıq yolunun divarları, qadının ifrazatı ümumi dəyərləndirilir. Ifrazatların xarakterində dəyişmə, qeyri-spesifik iy hiss olunduqda müayinə zamanı uşaqlıq yolundan yaxma götürülür. Bu iltihabi proseslərin əmələ gəlməsinə səbəb olan infeksiyanın aşkarlanmasına kömək edir.

Uşaqlıq və uşaqlıq artımlarının müayinəsi bimanual əlləmə vasitəsilə həyata keçirilir. Daxili çanaqdakı prosesləri, uşaqlıq və yumurtalıqların ümumi vəziyyəti, ölçülərini dəqiqləşdirmək məqsədi ilə USM müayinəsindən də istifadə edilir.

11/01/2018

Aşağıdakı hallarda hamilə qadına USM müayinəsi təyin edlir:

* Hamiləliyin pozulması təhlükəsi olduğu zaman
* Boru hamiləliyi şübhəsi olduğu zaman
* Hamilə qadında əvvəllər uşaqsalma, uşağın ölümü baş verdikdə
* Vaxtından əvvəl doğum təhlükəsi olduqda
* Hamilə qadında və ərində xroniki xəstəliklər olduqda (şəkərli diabet, qan xəstəlikləri)
* Hestoz zamanı
* Hamilə qadında və ərində rezus faktoru olduqda
* Çoxdöllü hamiləlik olduğu zaman
* Yaxın qohum evliliyi zamanı
* Hamiləlik zamanı daxili orqanlarda patoloji xəstəliklər baş verdikdə
* Hamilə qadında və ya ərində irsi xəstəlik olduqda
* Himya müəssisələrində və ya rentgen şüaları olan yerdə işləyən hamilə qadınlar olduqda.
Aşağıdakı hallarda hamilə qadın bir-neçə dəfə müayinə edilir.
Hamilə qadının USM müayinəsindən keçməsi onun yaşadığı ölkənin “Ana və uşaqların mühafizəsi haqqında” qəbul edilən qanununa uyğun olaraq təyin edilir. Qadın məsləhətxanasının qaydalarında hamilə qadının doğuma qədər neçə dəfə müayinə olunması qeyd edilirsə, mama-ginekoloqlar da o sayda müayinə tələb edirlər. Amma digər bəzi patoloji xəstəliklər meydana çıxarsa, müayinənin sayının artırılması münasib sayıla bilər.
1. Adətən ilk USM müayinəsi hamiləliyin 11-14-cü həftəsində təyin edilir. Amma Daun sindromu və bu kimi xəstəliklərin təyin edilməsi üçün hamiləliyin son aylarında müayinələr aparmağa ehtiyac duyulur. Bəzi hallarda isə təcili olaraq USM müayinəsinə ehtiyac duyulur. Bu hallar aşağıdakılardır:
* Uşaqlıq qanaxmaları
* Qarının aşağı hissəsində sancılar baş verdikdə
* Hamiləlik irəlilədikcə qarının böyüməməsi zamanı.
2. Normal hamiləlik zamanı ikinci USM müayinəsi hamiləliyin 20-24-cü həftəsində təyin edilir. Bu zaman uşağın başında və onurğa beynində patologiyanın olub-olmaması müayinə edilir. Daun, Edvard, Patay simptomları da bu dövrlərdə müayinə edilir.
3. Üçüncü USM müayinəsi 31-34-cü həftələrdə təyin edilir. Bu zaman dölün hansı istiqamətdə yerləşməsi, dölyanı maye və göbək ciyəsi müayinə edilir.

09/01/2018

Kolpit (vaginit) ginekoloji xəstəliklərin arasında ən tez-tez təsadüf edilən xəstəliklərdən biridir. Kolpit uşaqlıq yolunun iltihabıdır.

Kolpit zamanı qadında uşaqlıq yolundan gələn ifrazatlar çoxalır, ifrazatlar iyli (bəzən "baliq iyi" verir - bu simptom trixomonada tərəfindən törədən kolpitə xasdır), sarı, yaşılımtıl və ya ağ, kəsmiyə bənzər olur. İfrazatlar tez-tez hallarda qaşınma ilə müşayiət olunur, bəzən xarici cinsiyyət üzvləri ödemləşir (şişir) və qızarır, cinsi əlaqə, sidik ifrazatı zamanı ağrılar olur, beldə və qarının aşağı hissəsində ağrılar ola bilər.

Xəstəliyin əlamətləri meydana çıxan kimi dərhal ginekoloqa müraciət etmək lazımdır. Qadınların bir hissəsi özlərində sadaladığımız simptomları aşkar etdikdə belə, həkimə müraciət etməyə tələsmir. Lakin bu xəstəlik heç də "yüngül" və "təhlükəsiz" deyil. Uzun müddət ərzində mövcud olan kolpit endometrit (uşaqlığın iltihabı), uşaqlıq boynunun eroziyası (uzun müddət ərzində mövcud olan eroziya isə xərçəng xəstəliyinə çevrilə bilər), servisit (uşaqlıq boynunun iltihabı), sonsuzluq və s. fəsadlara gətirib çıxara bilər.

Hamiləlik zamanı kolpit xüsusən təhlükəlidir və bu səbəbdən mütləq müalicə olunmalıdır.

Kolpitin inkişaf etməsinə səbəb olan amillər:

- yumurtalıqların funksiyasının zəifləməsi (misal üçün, klimaks zamanı);

- cinsiyyət sisteminin anomaliyaları (uşaqlıq yolunun divarlarının aşağı yenməsi, cinsiyyət üzvlərinin yerinin dəyişməsi və s.)

- gigiyena qaydalarına riayət etməməsi;

- uşaqlıq yolunun disbakteriozu;

- uşaqlıq yolunun travmaları (abort, düzgün olmayan yuyunma, doğuş travmaları və s.);

- allergik reaksiyalar (prezervativlərə, şamlara və s. vasitələrə qarşı);

- bəzi xəstəliklər (şəkərli diabet, yumurtalıqların xəstəlikləri və s.) və infeksiyalar (xlamidiya, trixomonada, mikoplazma, qonokokk və s.).

Kolpitin səbəbindən asılı olaraq müalicə zamanı antibakterial (antibiotiklər), göbələk əleyhinə, iltihab əleyhinə preparatlar istifadə olunur. Müalicəni həm qadın həm də onun həyat yoldaşı almalıdır. Bu çox vacibdir!

Kolpitin səbəbi menopauza zamanı qadın hormonlarının defisiti olarsa, bu zaman həkim tərkibində çatışmayan hormonlar olan preparatları təyin edə bilər.

08/01/2018

Papilloma virusunun insandan uzaqlaşdırılması üçün heç bir müalicə üsulu olmasa da, təsirlərini müalicə etmək mümkündür.

Bir çox infeksiyalar heç bir ciddi təhlükə yaratmır və "iki illik bir dövr ərzində" özlüklərindən yox olurlar.

Cinsi ziyillər, kremlər, losionlar və kimyəvi vasitələrlə müalicə olunur. Onlar həmçinin, götürülə, ya da dondurulma və ya yandırılma yolu ilə toxumalardan məhv edilə bilər.

Qadınlarda uzunmüddətli İPV-i uşaqlıq hüceyrələrində dəyişikliyə səbəb olan yüksək riskli hesab olunur. Bu, uşaqlıq yolu və ya uşaqlıq boynu xərçəngi adlı bədxassəli şişlərin yaranmasına səbəb kimi qəbul edilir.

"Anormal" kimi qiymətləndirilən hüceyrələrin mövcudluğu vaxtında aşkar olunarsa, müalicə edilə bilər. Bunun qarşısının alınması üçün mütəxəssislər, qadınların müntəzəm olaraq sitologiyaya (Pap smear testi) müraciətini məsləhət bilirlər.

İPV ilə bağlı bəzi ağız və boğaz və p***s xərçəngi kimi xərçənglər, ilkin mərhələlərdə adətən heç bir simptom vermirlər.

06/01/2018

Qadınlarda bunu, Papanicolau testi və ya Pap smear testi vasitəsilə uşaqlıq yolun hüceyrələrindən nümunə götürülərək müəyyələşdirmək olur.

İPV testi, DNA-i müəyyənləşdikdə, nümunəyə əsasən xərçəng ilə bağlı bir və ya artıq yüksək riskli virusu aşkarlaya bilir.

Bəzən virus testi, adəti sitologiyadan sonra, uşaqlıq yolunda "anormal hüceyrələrin" yaranmasında sonra həyata keçirilir.

Kişilərdə isə, NHS-ə əsasən, "hazırda İPV-i müəyyənləşdirmək üçün etibarlı bir test yoxdur və yüksək riskli virusları, simptomlar vermədiyi üçün diaqnoz qoymaq çox çətindir".

Əgər yüksək riskə malik şəxs, a**l İPV infeksiyası və ya a**l xərçənginə yoluxubsa, a**l sitologiya etmək mümkündür.

Digər yandan, virusun bəzi növləri, daha az təhlükəsiz hesab olunur və ziyil simptomu verə bilir. İstər kişi, istərsə də qadınlar, bunu cinsi orqanlarının ətrafında hiss edə və ya toxuna bilərlər.

05/01/2018

Cinsiyyət orqanlarında, anusun ətrafında, bəzən də ağız boşluğunda əmələ gələn kiçik, dəri rəngində olan şişlər kondilomalar adlandırılır.

Bu virus xəstəliyinin törədicisi insan papilloması virusudur (İPV).

Bu virus əsasən cinsi əlaqə yolu ilə bir insandan digərinə keçir. Bundan əlavə yoluxma məişət əlaqələri zamanı (infeksiyalaşmış dəri və selikli qişalarla əlaqədən sonra) baş verə bilər. Virusun doğuş zamanı anadan uşağa keçməsi də mümkün sayılır.

İnsan orqanizminə daxil olan virus insanın dərisində və selikli qişalarında həmişəlik qalır. Qana və digər orqanlara bu virus keçmir.
PV bütün dünyada ən yayılmış cinsi yolu ilə keçən infeksiyalardan biri sayılır. Həkimlər hesab edirlər ki, insanların bir çox hissəsi (50%-dən artıq) həyat ərzində bu virusa yoluxur.

Lakin insanların bir çox hissəsində bu virus "yatmış" şəkildə qalır və özünü heç bir xəstəliklə büruzə vermir, digərlərində isə müxtəlif dəri və selikli qişaların xəstəliklərinin inkişafına səbəb olur. Bu insanın immun sisteminin vəziyyətindən asılıdır. İnsanın immun sistemi daim möhkəm olduqda, virus özünü büruzə vermir. Lakin ümumi və yerli (dəri və selikli qişalar) immunitet zəiflədikdə, İPV-u "özünü göstərməyə" başlayır.

Hal hazırda İPV-un 100 növü məlumdur. Müxtəlif İPV-nun növləri müxtəlif xəstəlikləri törədir. Məsələn, İPV-nun 1-ci növü ayaqların altında olan ziyillərinin, İPV-nun 2-ci və 4cü növləri adi ziyillərinin əmələ gəlməsinə səbəb olur. İPV-nun 16-cı, 18-ci, 31-ci, 33-cü və 35-ci növləri qadınlarda uşaqlıq boynunun displaziyasına səbəb olur, uşaqlıq boynunun xərçənginin təhlükəsini artırır.

İPV-nun əsasən 6-cı и 11-ci növləri qadın və kişilərdə kondilomaların inkişafına səbəb olur.

Kondilomalar bir çox hallarda kişi və qadınların cinsiyyət orqanlarında inkişaf edir. Onların ölçüləri 1 mm-dən bir neçə santimetrə kimi, rəngi - çəhrayı və ya dəri rəngində ola bilər. Böyüdükcə şiş gül kələminə oxşamağa başlayır.

İnsanın immun sisteminin vəziyyətindən asılı olaraq əmələ gəlmiş kondilomalar böyüyə bilər (həm ölçüləri, həm də sayı artır), uzun müddət ərzində dəyişikliksiz qala bilər və ya özü-özündən (heç bir müalicəsiz) yox ola bilər.

Kondilomalar müxtəlif fəsadlar verə bilər - zədələnir və qanayırlar, cinsi əlaqələrə mane olur, insanda psixoloji diskomfort yaradır, normal doğuşa mane ola bilər və s.

Kondilomaların müalicə üsulları çoxdur və bu üsullar müxtəlifdir. Hər bir konkret halda müalicə üsulunu xəstənin yaşından, vəziyyətindən, kondilomaların ölçülərindən, sayından və s. amillərdən asılı olaraq müalicə həkimi seçir.

Beləliklə, kondilomalar bu kimi üsullarla müalicə olunur:

- Maye azotla kriodestruksiya. Kondiloma, faktiki olaraq, dondurulur və nəticədə yox olur. Ən qoruyucu üsullardan biri sayılır. Ağrısızlaşdırma tələb olunmur və çapıqlar qalmır.

- Lazerlə müalicə. Bu müalicə usulunun tətbiqi ağrısızlaşdırmanı tələb edir, çapıqların əmələ gəlməsi mümkündür.

- Elektrokoaqulyasiya. Yüksək temperaturların təsirindən kondiloma yox olur. Ağrısızlaşdırma tələb olunur, çapıqlar əmələ gələ bilər.

- Xüsusi dərman preparatlarının ("Podophyllum" adlı bitki əsasında) tətbiqi. Dərman gündə 2 dəfə kondilomanın üzərinə çəkilir. Müalicə zamanı yandırma, ağrı və qızarma ola bilər. Müalicə həkimin nəzarəti altında keçirilməlidir. Hamilə və hamiləliyi planlaşdıran qadınlar bu müalicə üsulundan istifadə etməməlidir.

Nəzərinizə çatdiraq ki, kondilomalara səbəb olan İPV-u insan orqanizmində hamişəlik qalır və bu səbəbdən müalicədən sonra kondilomalar yenidən əmələ gələ bilərlər.