04/01/2026
𝗥𝗼𝘂𝘄𝗲𝗻 𝗼𝗺 𝗱𝗲 𝘄𝗲𝗿𝗲𝗹𝗱
Veel mensen maken zich zorgen over de toestand in de wereld. Over Oekraïne. Over Gaza. Over de opkomst van extreemrechts. Over Trump, Poetin, Venezuela. Over het gevoel dat macht terechtgekomen is bij mensen die zich aan geen enkele grens meer lijken te houden.
Onder al die bezorgdheid schuilt een gevoel van verlies. Een rouwen om de wereld.
Wat we verliezen, is het idee dat macht zich nog laat begrenzen. Dat regels, verdragen en democratische instituties meer zijn dan letters op papier. Dat verlies snijdt diep. Omdat het raakt aan de geruststellende overtuiging dat er volwassenen in de kamer zijn. Dat iemand waakt. Dat niet alles kan. Wanneer dat vertrouwen wegvalt, ontstaat er existentiële onrust. Niet alleen over de wereld, maar over onze plaats daarin.
Vandaag zien we wereldleiders (zowel dictators als verkozen machthebbers) die zich niets lijken aan te trekken van het internationale recht. Ze rechtvaardigen het aanvallen en normaliseren wat vroeger als ondenkbaar werd beschouwd.
En dat is precies wat ons zo ontwricht. Niet dat het kwaad bestaat, maar dat het wordt gerechtvaardigd.
We zien de macht van mensen voor wie wetten onderhandelbaar lijken, grenzen niet bestaan en democratische processen alleen maar in de weg staan. Hun invloed is niet gekozen, en toch bepaalt het mee hoe samenlevingen functioneren, hoe oorlogen verlopen, hoe (des)informatie verspreid wordt en wat als waarheid geldt.
We zien hoe gemakkelijk recht wordt ingeruild voor macht. Hoe waarheid verandert in narratief.
Iedere dag opnieuw bevestigt het nieuws dat de wereld minder veilig, minder rechtvaardig en minder begrensd is dan we dachten.
Maar wie verdriet voelt om het verdwijnen van recht en menselijkheid, draagt die waarden nog in zich. Ze zijn niet weg. Misschien is het aan ons om trouw te blijven aan die waarden. Aan het idee dat macht begrensd moet zijn. Dat geen enkele leider boven de wet hoort te staan. Dat het lijden van anderen geen abstractie mag worden.
Wat we kunnen behouden, is onze weigering om onrecht normaal te vinden.
Dat is weinig. … En tegelijkertijd is dat het meest menselijke wat er nog is.