02/05/2020
Mondmaskers zijn binnenkort niet meer weg te denken uit het straatbeeld. Ze zijn broodnodig om de overdracht van lichaamsvloeistof, zoals speeksel, te voorkomen. Maar mondmaskers en mondkapjes dempen ook het geluid van onze spraak. De boodschap klinkt daarom vaak minder duidelijk. Zeker voor mensen met gehoorproblemen vormt dit een extra uitdaging. Hoe kan je voorkomen dat je je boodschap moet herhalen? Hoe verhoog je de spraakverstaanbaarheid bij het spreken met een mondmasker voor je mond en neus? Hier onder enkele tips die je in acht kan nemen om heldere gesprekken te voeren ook mét mondmasker.
1. Maak oogcontact:
Wanneer we met elkaar spreken halen we best wel veel informatie uit het mondbeeld. Deze visuele informatie, versterkt de auditieve informatie die via de boodschap wordt overgedragen. Dit visuele kanaal valt nu gedeeltelijk weg. Maar onze ogen en wenkbrauwen kunnen hierbij helpen. Spreken doe je ook met je ogen, denk maar aan opgetrokken of gefronste wenkbrauwen of ogen die glimmen van plezier.
2. Gebruik lichaamstaal:
Als het mondbeeld wegvalt kunnen we onze boodschap verduidelijken door gebaren te gebruiken zodat ze ook via het visuele kanaal duidelijker wordt. Dit noemt men ook wel redundantie. Een boodschap die via zowel het auditieve als het visuele kanaal wordt overgedragen (dus hetzelfde op een andere manier zeggen of overdragen).
3. Vermijd zoveel mogelijk achtergrondlawaai:
Spreken in achtergrondlawaai is ook voor mensen zonder gehoorproblemen zeer vermoeiend. Voor mensen die wél gehoorproblemen ondervinden is achtergrondlawaai vaak de factor die de boodschap onverstaanbaar maakt. Zeker als ze dan ook nog eens het mondbeeld verliezen kan dit leiden tot een moeilijke of zeer moeilijke communicatieve situatie. Zet de TV of radio even stiller of verplaats je naar een andere kamer. Bovendien kan ook hier redundantie helpen. Als de communicatie niet van de eerste keer lukt, probeer het dan eens op een andere manier uit te leggen of je op een andere manier uit te drukken.
4. Spreek trager dan gewoonlijk en overdrijf de mondbewegingen:
Een mondmasker verstoort voornamelijk de spraakverstaanbaarheid van de medeklinkers. Het is daarom wenselijk dat je de woorden iets trager en met een wat overdreven articulatie uitspreekt. Dus spreek de woorden uit met grote bewegingen van de lippen, tong en kaken. Dit is iets dat in het begin wat vreemd zal aanvoelen, maar je zal merken dat het zeker de moeite loont. Op deze manier sparen we ook onze stem en is het niet nodig het stemvolume aan te passen. Ook al durf je het misschien niet meteen, probeer het toch maar eens!
5. Ook als het niet lukt, toon begrip en blijf rustig:
Ook als de communicatie niet onmiddellijk lukt, blijf dan begrip tonen voor je gesprekspartner. Roepen is vaak weinig zinvol en zorgt ervoor dat de boodschap misschien niet het gewenste effect heeft bij je gesprekspartner. Als het echt niet lukt kan je de boodschap opschrijven of zelfs tekenen, maar als je bovenstaande tips in acht neemt kom je al een heel eind!
In het filmpje nog even een voorbeeld hoe je een mondmasker correct moet opzetten.
