18/02/2026
Hoe beïnvloeden narcistische persoonlijkheidstrekken het moederschap?
Wanneer een moeder uitgesproken narcistische trekken heeft, gaat het niet enkel om “moeilijk gedrag”. Het gaat om terugkerende patronen die de emotionele ontwikkeling van een kind diepgaand kunnen beïnvloeden.
🔹 Voorwaardelijke waardering
Onderzoek naar parental overvaluation toont dat ouders met narcistische trekken hun kind vaker waarderen om status, prestaties en externe erkenning 🏆.
Liefde en goedkeuring voelen dan afhankelijk van succes.
Voor het kind kan dit leiden tot:
• prestatiedruk
• angst om te falen
• een zelfwaarde die afhankelijk wordt van bevestiging van buitenaf 💬
🔹 Lage emotionele afstemming
Studies laten zien dat narcistische trekken samenhangen met lagere empathie en minder gevoeligheid voor emotionele signalen ❤️🩹.
Het kind leert dan vaak:
• eigen gevoelens te onderdrukken
• zich aan te passen aan de ouder
Binnen de hechtingstheorie verhoogt dit het risico op een onveilige hechting.
🔹 Het kind als verlengstuk
In onderzoek wordt dit beschreven als self-object use: het kind dient om de ouder goed te laten voelen of diens imago te versterken 🪞.
Autonomie kan dan als bedreigend worden ervaren.
Gevolg: moeite met grenzen, identiteit en zelfstandigheid.
🔹 Emotionele omkering (parentificatie)
Het kind moet emotioneel voor de ouder zorgen 🤝.
Conflicten sussen.
Rekening houden met de kwetsbaarheid van de ouder.
Eigen behoeften worden opzij gezet.
Verantwoordelijkheid wordt te vroeg gedragen.
🔹 Reactie op kritiek
Narcistische trekken hangen samen met sterke defensiviteit en boosheid bij kritiek ⚡.
Dat kan betekenen:
• grenzen van het kind worden niet verdragen
• kritiek wordt als aanval ervaren
• conflicten escaleren
Belangrijk: het gaat om consistente patronen, niet om incidentele opvoedfouten.
Veel ouders maken fouten — dat is menselijk.
Problematisch wordt het wanneer empathie structureel ontbreekt en het kind vooral functioneert in dienst van de ouder.
Inzicht is geen beschuldiging.
Het is vaak het begin van herstel 🌿