21/10/2025
Οι Τηγανητές Πατάτες Αυξάνουν τον Κίνδυνο Θανάτου Παρόμοια με Αυτόν του Καπνίσματος
Μελέτη που εξέτασε την κατανάλωση τηγανητής πατάτας δύο ή περισσότερες φορές την εβδομάδα βρήκε σημαντικά αυξημένο κίνδυνο θανάτου σε σχέση με όσους τις έτρωγαν σπάνια.
Η κατανάλωση πατάτας μαγειρεμένης με άλλους τρόπους (ψητή, βραστή, πουρές) δεν συσχετίστηκε με αυξημένη θνησιμότητα.
Τα στοιχεία προκύπτουν από μελέτη που αφορούσε 4.400 συμμετέχοντες που παρακολουθήθηκαν για 8 χρόνια.
Όσοι έτρωγαν τηγανητές πατάτες 2–3 φορές την εβδομάδα είχαν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου (1.95 φορές υψηλότερο).
Όσοι τις κατανάλωναν πάνω από 3 φορές την εβδομάδα είχαν περίπου 2.3 φορές υψηλότερο κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με όσους τις έτρωγαν σπάνια.
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΓΙΑ ΣΥΓΚΡΙΣΗ
• Οι καπνιστές έχουν περίπου 1.9–2.3 φορές υψηλότερη συνολική θνησιμότητα σε σχέση με μη καπνιστές.
• Η χαμηλή φυσική δραστηριότητα συνδέεται με 1.2–2.0 φορές υψηλότερη θνησιμότητα σε σχέση με την ήπια φυσική δραστηριότητα.
• Η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με τουλάχιστον 1.4 φορές μεγαλύτερη θνησιμότητα σε αρκετές μελέτες.
Συνολικά, ο κίνδυνος από τη συχνή κατανάλωση τηγανητής πατάτας είναι παρόμοιος σε μέγεθος με αυτόν που παρατηρείται για το κάπνισμα και μεγαλύτερος από αυτόν που αναφέρεται σε πολλές μελέτες για την έλλειψη άσκησης και την πρόσληψη αλκοόλ.
ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΤΗΓΑΝΗΤΕΣ ΠΑΤΑΤΕΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ
Τα σπορέλαια που χρησιμοποιούνται στο τηγάνισμα της πατάτας περιέχουν πάνω από 10.000 τοξικές ενώσεις. Πρόκειται για πολύ ασταθή λιπαρά που οξειδώνονται κατά τη διαδικασία παρασκευής τους, καθώς εκτίθενται σε υψηλές θερμοκρασίες και στη συνέχεια υπόκεινται σε χημική επεξεργασία για να αφαιρεθούν η δυσάρεστη γεύση και οσμή και να χρωματιστούν, ώστε να λάβουν την υποκίτρινη χροιά.
Το τηγάνισμα επιβαρύνει επιπλέον την οξείδωση και την τοξικότητα αυτών των ελαίων.
Η χρήση των συγκεκριμένων, υψηλά επεξεργασμένων λιπαρών δεν είναι μέρος καμίας παραδοσιακής διατροφής, καθώς δεν μπορούν να παρασκευαστούν παρά μόνο μετά από υψηλή βιομηχανική επεξεργασία.
Παρά την υψηλή τοξικότητα, η επιβάρυνση της υγείας είναι σταδιακή και απαιτούνται χρόνια μέχρι να εκδηλωθεί με τη μορφή νόσου. Το γεγονός ότι η τοξικότητα δεν είναι άμεσα ορατή, όπως συμβαίνει άλλωστε και με άλλες ανθυγιεινές επιλογές —κάπνισμα, αλκοόλ, έλλειψη άσκησης, αναψυκτικά— καθιστά δύσκολη από πλευράς των καταναλωτών την άμεση σύνδεσή της με συγκεκριμένα προβλήματα υγείας.
ΥΓΙΕΙΝΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ
Αποφύγετε τις τηγανητές πατάτες ως συνοδευτικό στα εστιατόριο, καθώς είναι τηγανησμένες με σπορέλαια. Αν σας αρέσουν οι πατάτες, προτιμήστε διαφορετικούς τρόπους μαγειρέματος ή χρησιμοποιήστε πιο υγιεινά έλαια και λιπαρά.
Σπορέλαια όπως το αραχιδέλαιο, το σησαμέλαιο και άλλα, που έχουν παρασκευαστεί με ψυχρή έκθλιψη, είναι θρεπτικά και δεν παρουσιάζουν τους ίδιους κινδύνους όταν καταναλώνονται ωμά.
Για το μαγείρεμα, χρησιμοποιήστε αγνό παρθένο ελαιόλαδο, κατσικίσιο βούτυρο, λάδι αβοκάντο ή λάδι καρύδας και αποφύγετε τροφές που περιέχουν ή έχουν παρασκευαστεί με ηλιέλαιο, καλαμποκέλαιο, σογιέλαιο, βαμβακέλαιο, μαργαρίνες, φοινικέλαιο ή κραμβέλαιο.
⸻
Πηγές
Fried potato consumption is associated with elevated mortality: an 8-y longitudinal cohort study. Nicola Veronese et al. Am J Clin Nutr. 2017 Jun.
Inoue-Choi M, Christensen CH, Rostron BL, et al. Dose-Response Association of Low-Intensity and Nondaily Smoking With Mortality in the United States. JAMA Netw Open. 2020.
Dose-response associations between accelerometry measured physical activity and sedentary time and all-cause mortality: systematic review and harmonised meta-analysis. Ulf Ekelund et al. BMJ 2019.
The effects of modest drinking on life expectancy and mortality risks: A population-based cohort study. Liu, Y., Lee, J. H., Tsai, M. K., Wei, J. C., & Wen, C. Nature Scientific Reports, 2022.
