Ψυχολογία για όλους- Φανή Πονηρού, MA

10/05/2026

Για τη Γιορτή της Μητέρας…
Μια ωδή στις μητέρες που έγιναν μανούλες χωρίς τη δική τους μαμά.
Σήμερα το πρωί έλαβα ένα πολύ συγκινητικό μήνυμα από μια φίλη μου. Μου έγραφε πόσο χαρούμενη και περήφανη νιώθει που σήμερα κρατώ στην αγκαλιά μου τον γιο μου, έχοντας δώσει τον δικό μου αγώνα για τη μητρότητα χωρίς να έχω τη μαμά μου δίπλα μου — για μια συμβουλή, μια αγκαλιά, μια φροντίδα.
Και συγκινήθηκα.
Όχι γιατί κάνω κάτι σπουδαίο. Αλλά γιατί ένας άνθρωπος αναγνώρισε ακριβώς αυτό: πόσο δύσκολο είναι κάποιες φορές να μην έχεις τη μαμά σου να σε κρατήσει, την ίδια στιγμή που εσύ ξεκινάς τη δική σου διαδρομή στη μητρότητα.
Για αυτό θέλω σήμερα να μοιραστώ κάποιες σκέψεις με όλες εσάς που φέρατε στον κόσμο το παιδί σας μέσα στην απουσία της δικής σας μητέρας.
Είτε επειδή τη χάσατε.
Είτε επειδή αποξενωθήκατε.
Είτε επειδή νοσεί και δεν μπορεί να είναι παρούσα.
Είτε επειδή ζει χιλιόμετρα μακριά.
Σε όλες εσάς που η μητέρα σας δεν είναι πρακτικά ή συναισθηματικά διαθέσιμη.
Είσαστε σπουδαίες και γενναίες.
Για όλα τα άγρυπνα βράδια που κύλησαν μέσα στην αγωνία.
Για το τηλεφώνημα που θέλατε να κάνετε, για να ακούσετε μια γνώριμη φωνή που πια έχει σιωπήσει.
Για τη φροντίδα που λαχταρήσατε, ενώ την ίδια στιγμή μαθαίνατε να φροντίζετε.
Η δική μου μαμά μού έλειπε ήδη από την εγκυμοσύνη. Μου έλειπε η φροντίδα της. Η έγνοια της. Ο φρεσκοστυμμένος χυμός πορτοκάλι και το τοστ. Μου έλειπε που δεν την είχα για να της εξομολογηθώ τις πιο μύχιες σκέψεις μου και τους πιο παράλογους φόβους μου.
Και μου λείπει ακόμα περισσότερο τώρα.
Κάθε μέρα λίγο πιο πολύ.
Κανένας άλλος μέσα στο «χωριό» μας δεν μπορεί —και ούτε θα έπρεπε— να πάρει τον ρόλο της μαμάς μας. Κανείς δεν μπορεί να μας φροντίσει και να μας νοιαστεί όπως εκείνη.
Γι’ αυτό και πονάει τόσο πολύ η απουσία.
Ο Winnicott μίλησε για το maternal holding: τη βαθιά εμπειρία του να σε κρατά ψυχικά και συναισθηματικά ένας άλλος άνθρωπος.
Όταν δεν έχεις τη μαμά σου, μπορεί να αισθάνεσαι ακριβώς αυτό: ότι δεν έχεις κάποιον να σε κρατήσει, την ίδια στιγμή που εσύ κρατάς το μωρό σου.
Βιώνεις μια μοναξιά που ίσως δεν ήξερες καν ότι υπάρχει.
Και ταυτόχρονα, μπορείς να γίνεις εξαιρετικά τρυφερή με το παιδί σου. Όχι επειδή δεν πονάς, αλλά επειδή ξέρεις βαθιά πόσο πολύτιμο είναι να έχεις κάποιον συναισθηματικά παρόν δίπλα σου.
Για όλες εσάς, λοιπόν.
Να θυμάστε πως δεν χρειάζεται να γίνετε ούτε πιο «δυνατές», ούτε πιο «ανθεκτικές».
Χρειάζεται απλώς να μην νιώθετε —και να μην είστε— μόνες.

10/05/2026

10/05/2026

Η σκέψη μου λίγο παραπάνω στις μανούλες που μεγαλώνουν τα παιδιά τους χωρίς να έχουν «ένα χωριό» να τους φροντίζει!

03/05/2026

Αλήθεια, εσείς γνωρίζατε πως ο Μάης είναι ο μήνας ευαισθητοποίησης για την ψυχική υγεία της μητέρας (Maternal Mental Health Awareness Month)? Είναι σημαντικό γιατί μας ανοίγει χώρο να μιλήσουμε για την ψυχική υγεία κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και της λοχείας. Να «αγγίξουμε» θέματα που δεν συζητάμε εύκολα, όπως είναι η επιλόχειος κατάθλιψη, το τραύμα τοκετού, το επιλόχειο άγχος. Για την μοναξιά, την εξάντληση, την αμφιθυμία, το άγχος. Οι μανούλες σήμερα δεν χρειάζεται να είναι πιο δυνατές, χρειάζεται απλά να μην είναι και να μην νιώθουν μόνες! Ας ανοίξουμε λίγο περισσότερο αυτό τον διάλογο με περισσότερη κατανόηση και λιγότερη κριτική!

28/04/2026

«Θέλω σχέση… αλλά όταν πάει να γίνει σοβαρή, απομακρύνομαι.»
Σου ακούγεται γνώριμο;
Η αποφυγή δεν είναι έλλειψη ανάγκης για σχέση. Είναι μνήμη.
Μνήμη από στιγμές που η εγγύτητα δεν ήταν ασφαλής.
Που το «χρειάζομαι» δεν βρήκε ανταπόκριση.
Που το άνοιγμα συνοδεύτηκε από απόρριψη ή σιωπή.
Κάποιοι άνθρωποι μαθαίνουν να μην πλησιάζουν πολύ.
Όχι γιατί δεν θέλουν, αλλά γιατί το μέσα τους έχει συνδέσει την οικειότητα με τον πόνο.
Και έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο:
να επιθυμείς τη σύνδεση, αλλά να απομακρύνεσαι όταν αυτή πλησιάζει.

Δεν είναι πάντα θέμα επιλογής.
Κάποιες φορές είναι θέμα προστασίας.
Όταν έχουμε μάθει από νωρίς ότι οι άλλοι δεν είναι διαθέσιμοι ή ότι η εγγύτητα πληγώνει, τότε το να κρατάμε απόσταση δεν είναι αδυναμία — είναι ένας τρόπος να νιώθουμε ασφαλείς.
Οι άνθρωποι με αποφευκτική στάση συχνά:
δυσκολεύονται να εκφράσουν ανάγκες
φοβούνται την εξάρτηση
απομακρύνονται όταν η σχέση γίνεται πιο κοντινή
Όχι επειδή δεν θέλουν σύνδεση, αλλά επειδή η οικειότητα μπορεί να ενεργοποιεί άγχος.
Η ανάγκη για σχέση υπάρχει.
Απλώς συνυπάρχει με τον φόβο.
💬 Η κατανόηση αυτών των μοτίβων είναι το πρώτο βήμα — όχι για να πιέσουμε τον εαυτό μας, αλλά για να αρχίσουμε να σχετιζόμαστε με περισσότερη ασφάλεια.

👉 Μήπως τελικά δεν φοβάσαι τη σχέση, αλλά αυτό που μπορεί να νιώσεις μέσα σε αυτή;

Δεν είναι ότι δεν ξέρεις τι θέλεις σε έναν σύντροφο — είναι ότι κάποιες φορές ο φόβος επιλέγει αντί για σένα.
Μέσα από την ψυχοθεραπεία αρχίζεις να βλέπεις πιο καθαρά:
τι σε ελκύει
τι σε ενεργοποιεί
και τι σε κάνει να μένεις, ακόμη κι όταν κάτι δεν σου κάνει καλό
Πολλές φορές δεν επιλέγουμε με βάση αυτό που πραγματικά έχουμε ανάγκη,
αλλά με βάση αυτό που μας είναι οικείο.
👉 Αυτό που έχουμε μάθει να αναγνωρίζουμε ως «αγάπη»
👉 Αυτό που, ακόμη κι αν μας δυσκολεύει, νιώθουμε γνώριμο
Η ψυχοθεραπεία δεν σου λέει ποιον να επιλέξεις.
Σε βοηθά να καταλάβεις από πού επιλέγεις.
Και σιγά σιγά:
να ξεχωρίζεις την έλξη από το μοτίβο
την οικειότητα από την επανάληψη
την ανάγκη από τον φόβο
👉 Για να μπορείς να επιλέγεις με περισσότερη επίγνωση — όχι από συνήθεια, αλλά από φροντίδα προς τον εαυτό σου.

24/04/2026

✨ Στο ταξίδι της εξωσωματικής, η φροντίδα του εαυτού δεν είναι πολυτέλεια — είναι ανάγκη.
Μια γυναίκα δεν κουβαλά μόνο το σώμα της σε αυτή τη διαδρομή, αλλά και την ιστορία των δεσμών της. Τους τρόπους που έμαθε να ζητά (ή να μην ζητά) στήριξη. Τον φόβο της απόρριψης. Την ανάγκη για έλεγχο. Την ευαλωτότητα.
Αρχίζει να αναγνωρίζει:
🌿 πότε ενεργοποιείται το άγχος εγκατάλειψης
🌿 πότε αποσύρεται για να προστατευτεί
🌿 πότε δυσκολεύεται να εμπιστευτεί το «μαζί»

Δεν χρειάζεται να διώξεις ό,τι νιώθεις για να προχωρήσεις.
💛 Μπορείς να κάνεις χώρο για τον φόβο
💛 να κρατήσεις τρυφερά την αβεβαιότητα
💛 και να συνεχίσεις να κινείσαι προς αυτό που έχει αξία για σένα
Η φροντίδα του εαυτού γίνεται τότε:
μια πράξη σύνδεσης, όχι αποφυγής
μια πράξη αποδοχής, όχι ελέγχου
μια πράξη αγάπης — προς εσένα, όπως είσαι, σε κάθε στάδιο αυτής της διαδρομής.

✨ Πώς να φροντίσω τον εαυτό μου;

💛 Κάνω μικρές παύσεις μέσα στη μέρα και αναρωτιέμαι:
«Τι νιώθω τώρα; Τι έχω ανάγκη;»
💛 Επιτρέπω στον εαυτό μου να νιώθει χωρίς να τον πιέζω να είναι “δυνατός”:
«Είναι οκ που φοβάμαι. Είναι οκ που κουράστηκα.»
💛 Φροντίζω το σώμα μου, όχι μόνο το μυαλό μου:
παίρνω βαθιές αναπνοές, κάνω ένα ζεστό ντους, βγαίνω για λίγο περπάτημα
💛 Ζητάω στήριξη πιο καθαρά:
«Χρειάζομαι να με ακούσεις, όχι να μου δώσεις λύσεις.»
💛 Βάζω όρια σε ό,τι με υπερφορτώνει:
μειώνω το scrolling και επιλέγω τι διαβάζω
💛 Θυμάμαι τι έχει αξία για μένα:
«Γιατί είμαι σε αυτό το ταξίδι; Τι είναι σημαντικό για μένα;»
💛 Μιλάω στον εαυτό μου με τρυφερότητα:
«Είμαι εδώ. Προσπαθώ. Και αυτό έχει αξία.»
#εξωσωματική #γονιμότητα
#ψυχοθεραπεία #γυναικείαυγεία
#αναπαραγωγικήυγεία

22/04/2026

National Infertility Awareness Week

22/04/2026

Με αφορμή την εβδομάδα ευαισθητοποίησης για την υπογονιμότητα.
Η υπογονιμότητα δεν είναι απλώς μια ιατρική κατάσταση.
Είναι μια εμπειρία που αγγίζει την ταυτότητα, το σώμα, τη σχέση, την ελπίδα.
Και όμως, συχνά περιβάλλεται από φράσεις που λέγονται με καλή πρόθεση —
αλλά βιώνονται ως απόσταση.
Όχι γιατί οι άλλοι δεν νοιάζονται.
Αλλά γιατί δεν έχουν μάθει πώς να είναι παρόντες στον πόνο χωρίς να τον “διορθώνουν”.
Στην πραγματικότητα, η συναισθηματική στήριξη δεν απαιτεί τις σωστές λέξεις.
Απαιτεί χώρο.
Χώρο για:
– την αβεβαιότητα
– την απογοήτευση
– την ελπίδα που επιστρέφει και ξαναχάνεται
Αν θέλουμε να είμαστε πραγματικά υποστηρικτικοί:
δεν χρειάζεται να πούμε κάτι “σοφό”.
Αρκεί να μείνουμε. Να ακούσουμε. Να αντέξουμε.
#υπογονιμότητα #ψυχικήυγεία #γονιμότητα

#σχέσεις #συναισθήματα #ενσυναίσθηση

#γυναικείαυγεία #στήριξη

20/04/2026

Με αφορμή την εβδομάδα ευαισθητοποίησης για την υπογονιμότητα.
Η έρευνα στην ψυχολογία δείχνει ότι η υπογονιμότητα δεν είναι μόνο μια ιατρική κατάσταση.
Συνοδεύεται από πολλές «αθέατες» ψυχικές διαστάσεις που συχνά δεν αναγνωρίζονται.
🌫️ Ασαφής απώλεια (ambiguous loss).
Η έννοια αυτή , όπως περιγράφηκε από την Pauline Boss, χρησιμοποιείται ευρέως στην υπογονιμότητα.
Δεν υπάρχει «χειροπιαστή» απώλεια,
αλλά υπάρχει πένθος για κάτι που δεν έχει υπάρξει ακόμη.
Δεν υπάρχει σαφές τέλος
Δεν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο να πενθήσεις
Δεν υπάρχει κοινωνική αναγνώριση ή τελετουργικό
Αυτό συχνά οδηγεί σε μη αναγνωρισμένο πένθος (disenfranchised grief).
Μπορεί να ενεργοποιήσει:
πρώιμες εμπειρίες απώλειας
μη επεξεργασμένο πένθος
ασυνείδητες φαντασιώσεις γύρω από τη μητρότητα
Πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι νιώθουν πως «δεν δικαιούνται να πενθούν».
👉 Δεν χρειάζεται να υπάρχει «ξεκάθαρη απώλεια» για να βιωθεί το πένθος.
🧠 Θεραπευτικά
Η προσέγγιση της Pauline Boss δεν εστιάζει στο «να λυθεί» η απώλεια, αλλά στο:
να δοθεί νόημα στην αβεβαιότητα
να αυξηθεί η ανεκτικότητα στο “και/και”
να αναγνωριστεί το πένθος ως έγκυρο
💔 Ταυτότητα & αυτοαξία
Η υπογονιμότητα μπορεί να αγγίξει βαθιά τον πυρήνα της ταυτότητας:
«Αποτυχία» στον ρόλο της γυναίκας/μητέρας
ντροπή
σύγκριση με άλλες γυναίκες
Ιδιαίτερα σε κοινωνικά πλαίσια όπου η μητρότητα είναι κεντρική.
🧍‍♀️ Κοινωνική απομόνωση
Συχνά αναφέρονται:
αποφυγή κοινωνικών καταστάσεων
αίσθηση ότι «οι άλλοι δεν καταλαβαίνουν»
μη βοηθητικές αντιδράσεις (π.χ. “χαλάρωσε και θα έρθει”)
👉 Αυτό οδηγεί σε δευτερογενή μοναξιά.
❤️ Δυναμική ζευγαριού
Η υπογονιμότητα δεν επηρεάζει όλους τους συντρόφους με τον ίδιο τρόπο.
Αναφέρονται διαφορετικοί τρόποι επεξεργασίας και
συγκρούσεις γύρω από αποφάσεις και οικονομικά
🔄 Αίσθηση απώλειας ελέγχου
Ένα από τα πιο έντονα βιώματα:
το σώμα ως «μη αξιόπιστο»
η ζωή σε αναμονή (life on hold)
Συνδέεται με:
αυξημένο στρες
ανάγκη για έλεγχο σε άλλους τομείς
🧩 Ιατρικό τραύμα
Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε:
επεμβατικές διαδικασίες
αποτυχίες
αναμονή αποτελεσμάτων
μπορεί να δημιουργήσει:
παρεισφρητικές σκέψεις
αποφυγή
🌱 Ανθεκτικότητα
Παράλληλα, η έρευνα δείχνει ότι αρκετά άτομα αναπτύσσουν:
μεγαλύτερη συναισθηματική επίγνωση
επαναπροσδιορισμό αξιών
βαθύτερη σύνδεση με τον εαυτό και τον σύντροφο
✨ Κάτι που αξίζει να κρατήσεις
Η υπογονιμότητα είναι μια χρόνια, κυκλική εμπειρία άγχους και πένθους — όχι ένα μεμονωμένο γεγονός.
Και πολλές από τις πιο δύσκολες πλευρές της είναι αυτές που δεν φαίνονται.
🤍 Στην ψυχοθεραπεία
Ο στόχος δεν είναι να «λυθεί» η υπογονιμότητα,
αλλά να δοθεί νέο νόημα στον τρόπο που βιώνεται.
Μέσα σε αυτή:
το ανείπωτο μπορεί να ειπωθεί
το μη αναγνωρισμένο πένθος βρίσκει χώρο
οι εσωτερικές συγκρούσεις γίνονται κατανοητές
Και πολλές φορές, αυτό που χρειάζεται περισσότερο
δεν είναι απαντήσεις —
αλλά χώρος για να υπάρξουν οι ερωτήσεις.
🌿 Κλείνοντας
Αν ένα ζευγάρι βρίσκεται σε αυτή τη διαδρομή:
Η πορεία της υπογονιμότητας είναι πράγματι ανηφορική.
Και συχνά δεν μπορεί να ελεγχθεί η έκβασή της.
Μπορείτε να πονάτε — και ταυτόχρονα να φροντίζετε τον εαυτό σας και ο ένας τον άλλον.
Μπορείτε να φοβάστε — και να συνεχίζετε να κινείστε προς ό,τι έχει αξία για εσάς.
Η ζωή δεν χρειάζεται να μπει σε αναμονή μέχρι να λυθεί η αβεβαιότητα.
Μπορεί να συνεχίσει να ξεδιπλώνεται —
με τρόπους που ίσως δεν είχατε σχεδιάσει,
αλλά μπορούν να έχουν νόημα για εσάς. #υπογονιμαζευγαρια #υπογονιμότητα

19/04/2026

Υπάρχει μια στιγμή μετά τον ερχομό του πρώτου παιδιού που δεν συζητιέται αρκετά.
Είναι εκείνη η στιγμή που ο άνθρωπός σου είναι δίπλα σου…
αλλά εσύ νιώθεις μόνος/η.
Όχι γιατί σταμάτησε η αγάπη.
Αλλά γιατί η καθημερινότητα έγινε πιο βαριά.
Ο John Gottman έχει δείξει ότι πολλά ζευγάρια βιώνουν πτώση στην ικανοποίηση της σχέσης σε αυτή τη φάση.
Και τότε αρχίζει κάτι σιωπηλό:
άλλος ζητά περισσότερη εγγύτητα
κι άλλος χρειάζεται χώρο για να αντέξει.
Και κάπου εκεί, δύο άνθρωποι που αγαπιούνται… μπορεί να αρχίσουν να χάνονται.
Αν βρίσκεσαι σε αυτή τη φάση, δεν σημαίνει ότι κάτι έχει χαλάσει.
Σημαίνει ότι η σχέση σου περνά μια μετάβαση.
Και μπορεί να ξαναβρεί τη σύνδεση —
με έναν νέο τρόπο.

09/01/2026

Να είστε με ανθρώπους που κάνουν καλό στην ψυχική σας υγεία ☀️