Lasante an kreyol, République dominicaine (2026)

19/04/2022

Ou gen yon zanmiw kap fè « alètman matènel »
Oubyen ou menm kap fèl ? Men kèk ti konsèy tou kout mwne pot pou nou . Sonje abone a paj la , pataje epi poze kestyon.

1- Premye lèt ou wè kap soti nan tetew la li enpotan anpil pou bebe a , yo rele li ‘colostrum ’’ li proteje bebe a kont enfeksyon ki te kapab atake li . Pa okipe okenn moun kap baw konsèy pouw jeté lèt sa .

2- Etid yo montre ke lèt Manman se sèl Manje oubyen likid ke bebe a bezwen pandan 6 Premye mwa li yo . Yo rele pratik sa ‘’ allaitement maternel exclusif ‘’ nan 6 Premye mwa timoun nan pa met anyen nan bouch li aprè tete ou . Ou pa bezwen pè pou timoun nan li pap gen anyen tout sa lap bezwen poul ret an vi nomalman lap jwenn yo nan tetew , se pou sa fok ou asirew kew byen manje .

3- Kontak po a po ant ou menm a bebe a li enpotan anpil , sa ap ede ou devlope yon lyen afektif ak li , lap ede reflèks manje bebe a reveye e sa ap edew produit plis lèt tou .

4- Chita oubyen kouche konfòtab, janw santi kap bon pou nou 2 a , chaje pozisyon ou ka kenbe bebe a . Pote bebe a bay tete a olye se tete a ou pote bay bebe a . Kenbe li byen sou ou pou vant li kole a kòw, nen li a pwent tetew, menton li a tetew épi dèyè li a kòw.

5- siw wè li kite tete a eseye metel nan lòt la , si wap retire li nan tete a mete 1 dwèt ou tou dousman nan kwen bouch li jiskaske li bay vag. Si wap soti tire lèt la mete nan 1 bibron kite pou yo ba li .

6- Siveye bebe a pito olye ou Siveye lè pouw bal manje . Siveye chak Ti jès ou wè li konn fè leu li bezwen tete , tankou : niche po bouch li , mete menl nan bouch li , oubyen lap fè ti jès a bouch li . Depiw fin sezi ki jès li fè leu li grangou chak ou wè li fèl bal tete a. Bebe a bezwen lèt souvan nan Premye semèn li fèk fèt yo , épi plis wap bal tete se plis tetew ap produi lèt .

7- Alètman matènel ekskliziv la li edew ekonomikman , nan yon monde ki difisil konsa , 6 mwa pandanw pa achte lèt wap fon bon ekonomi. Siw ta santiw gen ti difikilte, pale a 1 fanmiw oubyen 1 zanmiw ki te fè alètman déjà oubyen pale a yon doktè, 1 enfimyè, 1 fanm saj....

Pataje, abone poze kestyon .

16/04/2022

Ou konn tande pale de H Pylori ? Ki son maladi ki frekan anpil e ki ap frape anpil moun nn mond lan . Banm fon Ti palew de Li tou piti .

* Kisa ki H Pylori ( Helicobacter pylori )a?
- Se yon enfeksyon bakteryèn ki kapab koze yon enflamasyon nan estoma sa yo rele gastrit la yon ilsè tou e pafwa kèk tip kansè estoma. Janm sot di a enfeksyon sa koze pa yon bakteri ki rele H Pylori pa bliye non an .
- Se yon enfeksyon ki touche mwatye nn popilasyon kap Viv nan mond lan, li frekan anpil , li frape plus moun ki aje yo , li kapab prezan nan sèl ( twalèt) , saliv..... li kapab transmèt de moun a moun , si moun ki enfekte a pa lave menl korekteman aprè li sot nan twalèt , li kapab transmèt nan dlo ou manje ki kontamine.

* Kisa wap santi ( sentom)?
- Gen moun ki pa gen sentom
-Sentom ki pi frekan yo se : problèm dijesyon ( endijesyon) doulè nAn vant , estoma brile, dlo si sou lestoma.
- Avek eksperyans nan yon lopital wap jwenn anpil lot sentom tankou noze, vomisman, diare, fatig, doule tout kote nn vant etc...

* Ki egzamen ou kapab fè??
- Gen plizye egzamen ou kapab fè men sa ke nou fè en Haïti a koz de sitiyasyon ekonomik pasyan yo se : egzamen san an .
- Lot egzamen ke yo konn fè se fibroskopi si egzman san pozitif , yo konn fè endoskopi , yo konn fè tou tès ke yo rele tès respiratwa.

* Ki tretman ki genyen pou H Pylori a?
- Tretman son tretman ki kout , ki senp e ki efikas a 90% selon etid yo . Medikaman ou wè Doktè a ap baw yo ki ap gen ladanl plizye antibyotik, li ka gen siro ak lot medikaman ladanl asirew kew pranl jan doktè a diw la , pa bwè youn epiw kite lot , se ansanm tretman mache siw pa bwe yo ansanm se kòve wap fè.

- Nomalman nan mwens ke 2 semèn wap soulaje de tout sentom yo , men sa ka rive tretman pa mache , li ka pa mache paskew te abitye tèt ou a bwè antibyotik ke yo baw la , ou vin devlope sa yo rele rezistans lan. Svp évite pran antibyotik san se pa doktè ki preskriw li wap fè tèt ou mal . Si sa ta rive ke li pa mache a koz de Sam sot di a doktè a ap chanje li poul baw lot medikaman.
- Sa ka rive lè ap fè tretman ou gen ti malèz tankou noze ( anvi vomi) , vomisman, dyare, tèt fè mal... pigaw kanpe medikaman yo pou sa . Évite bwè alkol lè nap bwè medikaman yo .

* Ki prekosyon ou dwe pran lew gen H Pylori a ?
- Sam pral di yo la enpòtan anpil . Gen plizye bagay pouw évite konsome siw gen problèm sa :
• Sòs pwa
• Kafe, chokola
• Ji ki si yo tankou ( sitron, seriz, tamaren)
• Évite manje gwo Manje aprè 5h di swa
• bwason gazez
• Kalalou etc .
* Sonje retounen kay doktè a aprè 3 mwa poul rèfè egzamen an pou ou .

30/06/2021

Sujet jodi a se ‘’ejaculation retardée’’ Moun ki pran anpil tan pou Voye leu yap fè bagay . Ou ta renmen konn kisa ki koz sa ?? Pa rate live sa jodi a a 5h sonje like paj La siw poko fè sa

22/05/2021

Sijè wikenn nan KOWONAVIRIS oubyen Covid 19

- Se yon fanmi viris ki ka koze maladi kay moun e kay bèt, li atake aparèy respiratwa( poumon ) li ka komanse pa yon senp rim epiw fini a yon maladi grav.

- Kisa ki Covid-19 la ?
Se yon maladi infektyez ki koze pa nouvo kowonaviris la li fèt en fòm kouroun e 19 la se ane ke yo te finalman dekouvri li an Chine (wuhan), desanm 2019.
-
- Kisa yo moun ki atenn Covid-19 ap santi ?

. Sentom nou plis jwenn yo se fyèv, fatig, tous , chaje lot sentom tankou : ou paka pran souf, ou santi tout kow ap fèw mal , ou paka pran sant ou paka pran gou , wap vomi, tèt ou ap fèw mal

- Kay kimoun kowona ka vin bay yon maladi grav ??
Granmoun yo , moun ki te gentan gon maladi déjà ( tansyon, s*k, kansè, SIDA) , moun ki gwo yo ( obèse) .

-Kisaw ka fè pouw proteje tèt ou épi anpeche viris la propaje ?
Lave menw souvan avek dlo épi savon oubyen avek solisyon ki gen alkol pou elimine viris la nan menw. Kanpe a anviron 1m de lot moun paske viris la ou kapab pranl nn nimpot ti krache ki vole sou ou lè moun nan ap pale. Évite manyen zyew, nenw, bouch ou avek menw. Evite bay moun la men, bo moun mete mask Évite mache kay moun . Siw santi youn nan sentom yo menm siw poko konfime anyen pran distans ou a moun ki proch ou yo .

- Pou moun ki ayiti yo
selon MSPP gen diferan lopital ki ka fè egzamen pou ou pouw konn siw gen Kowona a monté sou sit MSPP a wap jwenn non yo pa depatman.
Tout moun ki gon fyev ki plis ou égal a 38degre selsiyis oubyen ki te gen fyev nan 14 denye jou yo , ki ap touse oubien ki gen problèm poul respire, ko oubien tet fè mal se yon ka sispek pou MSPP.
Tout ka ki konfime ( après rezilta egzamen youn nan laboratwa ki fèt pou sa an ayiti yo ) sipoze plase an izolman nan yon lopital oubyen lakay sa depan de kijan eta sante moun nan ye .
MSPP gon nimero ijans ke nou pa konn sil toujou fonksyone men nap baw li pouw eseye siw santiw pa byen ki se 2020 .

-Pou tretman mwen évite pale de Li paske son maladi ki frajil, pi bon solisyon an se aplike moyen pou proteje tèt ou a lot moun kew sot li anle a la epi kouri ale lopital pou yo ka fè suivi a pou ou .

-Pou moun ki ayiti yo svp suspann di kowona pa egziste , nou konn kijan reyalite a ye déjà se nou kap veye tèt ou , jodi a se wikenn pa vre ? Enben proteje tèt ou tout janw kapab . Pouw ka gen chans wè lot wikenn.

16/05/2021

Sijè wikenn nan : maladi moun ka pran nan fè bagay ( infection sexuellement transmissible) . Konnen kijan pouw proteje tèt ou e proteje patnèw rann travay nou mwen konplike. Gade videyo a pouw konn kisa pouw fè pouw pa pran maladi moun konn pran nan fè bagay. Patajel ou ka Sove lavi yon moun . Like paj Lasante an kreyol la .

24/04/2021

Ou pa anvi konn plis sou moun ou wè ki gen 6,7.. dwèt oubyen zòtèy yo ??? Nou konn tande lakay nou nou di timoun nan manke marasa m’en li manje parèy li nan vant .. enben li sa
sonje like paj lasante an kreyol la .

Sijè wikenn nan se ‘’polydactylie’’ se lè moun nan gen pou pi piti yon dwèt anplis nan men li oubien nan pye li . Fóm ki pi frekan yo rele li ‘’ hexadactylie‘’ se tèm yo utilize pou sizyem dwèt men oubyen zòtèy la .

‘’ polydactylie ‘’ a ka atake yon sèl men ou pye e konsa li ka atake tou 2 tou. Selon etid yo a 50% li atake tou 2 men ou pye. E li plis atake gason ke fi.

• Gen yon fòm kote dwèt ki anplis la li bó kote pous la nan men oubien nan pye.
• Gen yon lot fòm kote dwèt ki anplis la li bò kote dènye ti dwèt m’en oubien pye ( orikilè)
• Gon lot fòm anko kote dwèt anplis la li nan mitan dwèt men an oubyen pye.

*kisa ki koz polydactylie a ?
-jeneralman li ereditè sa vle di ou ka pranl nan paran ou .
- aprè li ka akonpanye yon maladi.

*polydactylie a pa fè mal, sof ke gen moun ki santi li fè men yo oubien pye yo lèd se sak fè yal lopital pou li .

*yap remake polydactylie a nan ekografi ke yap fè pandan dezyem oubyen twazyèm trimès grosès la.

*tretman polydactylie a se yon operasyon kote yap retire dwèt anplis la oubyen dwèt anplis yo , jeneralman yo fè tretman sa nn laj 1 lane yo pou evite konsekans anestezi a.

* jiskaprezan Etid yo poko jwenn kisaw ka fè pouw pa genyen polydactylie a.

* sonje like paj lasante an kreyol la . https://m.facebook.com/Lasante-an-kreyol-101737638721252/

Lasante an kreyol

19/04/2022

16/04/2022

30/06/2021

22/05/2021

16/05/2021

24/04/2021

Address

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Share