Boloyta health center-Awash/f/d/h/o

24/04/2023

06/10/2022

06/10/2022

On 26/01/15 at boloyeta PHCU in guromule HP 1st quarter Community score card

04/10/2022

01/10/2022

Bronchitis /ብሮንካይትስ

ብሮንካይትስ የምንለው ህመም የሳንባችን ቱቦዎች በቫይረስ በባክቴርያ ወይንም በሌሎች ኬሚካሎች ምክንያት ሊከሰት ይችላል።

ብሮንካይትስ ህመም በሁለት ዓይነት ሊከፈል ይችላል።
1, (Acute Bronchitis) ለአጭር ጊዜ የሚቆይ በአብዛኛው በኢንፌክሽን ምክንያት የሚከሰት ሲሆን ለሳምንታት የሚቆይ ሲሆን አንዳንዴም ለወራት ሊዘልቅ የሚችልበት ሁኔታም ሊኖር ይችላል። ይህም የሚሆነው የሳንባችን ቱቦዎች ሙሉ ለሙሉ ለመዳን ረጅም ጊዜን ሊወስዱ ስለሚችሉ ነው። በአብዛኛው ጉንፋንን ተከትሎ የሚመጣም ነው።

2, (Chronic Bronchitis) ለረጅም ጊዜ የሚቆይ በአብዛኛው በአካባቢያዊ ምክንያቶች የሚከሰት ነው።
ሲጋራን ማጤስ ብሮንካይትስን በማስከተልና በማባባስ ቀዳሚውን ቦታ ይይዛል።ለረጅም ጊዜ የሚቆይ ብሮንካይት ስ በአመት ሁለት ጊዜና ከዚያ በላይ እጅግ ሊባባስ የሚችል ሲሆን ይህም በቅዝቃዜ ወራቶች የሚከሰት ነው። ነገር ግን በጭራሽ የማይለቅ ሳል የአስም ውይንም የኒሞኒያ ምልክት ሉሆን ይችላል።

የብሮንካይትስ ምልክቶች ምንድን ናቸው?

*የማያቋርጥ ሳል አልፎ አልፎ አክታ የቀላቀለ

*ሲርሲርታ

*ብርድ ብርድ ማለት

*የደረት መጨምደድ

*ጉሮሮ የመከርከር ስሜት

*የሰውነት ህመም

*ትንፋሽ ማጠር

*ራስ ምታት ናቸው።

ሃኪምዎን ማማከር የሚገባው መቼ ነው?

በአብዛኛው ብሮንከይትስ በቤት ውስጥ ህክምናዎች የሚድን ሲሆን

* ሳሉ ከሶስት ሳምንት በላይ ከቆየ

*የማይበርድ ትኩሳት ከሶስት ቀናት በላይ ካለን

*ደም የቀላቀለ አክታ ከኖረን

*ፈጣን አተነፋፈስ ወይንም የደረት ውጋት ካለን

*ከፍተኛ ድካም ወይንም ግራ መጋባት ካለን

*በተደጋጋሚ ብሮንካይትስ የሚያጠቃን ከሆነ ወደ ሀኪም በመሄድ ህክምና ማድረግ ተገቢ ነው።

ብሮንካይትስ ህመም እንዴት ይታከማል?

ብሮንካይትስ የተጠቃ አንድ ሰው በቂ እረፍትን መውሰድ ፣ብዙ ፈሳሽ መጠጣት፣ የውሃ እንፋሎትን መታጠን እንዲሁም ሳል እንዲቀንስለት የሳል ማስታገሻ መድሃንቶችንና የራስ ምታት መድሀኒቶችን በመጠቀም ከህመሙ ሊያገግም ይችላል።

ይህ አይነት ህክምና ለአጭር ጊዜ ለሚቆየው ብሮንካይት ስ (Acute Bronchitis) የሚረዳ ሲሆን ለረጅም ጊዜ የሚቆይ ብሮንከይትስ (Chronic Bronchitis) ሙሉ ለሙሉ የሚያድነው ህክምና የሌለው ሲሆን ህመሙን ለማስታገስ ግን የሚሰጡ ህክምናዎች አሉ።

እነኚም፥
*የሳል ማስታገሻ መድሀኒቶች

*ብሮንኮዳየሌተርስ ፥ የሳንባችንን ቱቦዋች እንዲከፈቱ የሚረዱ መድሀኒቶች

*ሙኮላይቲክስ ፥ አክታን በቀላሉ እንዲወገድ የሚያቀጥኑ መድሀኒቶች

*ኣንቲባዮቲክስ ፥ በባክቴሪያ ምክንያት የሚከሰቱ ኢንፌክሽኖችን ለማከም የሚረዱ መድሀኒቶች እንደአስፋላጊነቱ በሃኪም ሊታዘዝሎት ይችላል።

ህክምናውንም በአግባቡ እና በታዘዘልዎ መሰረት መጠቀም አስፈላጊ ነው።

ለተጨማሪ ጤና መረጃ የቴሌግራም ቻላናች ይቀላቀሉ የፈለጉትን ይጠይቁን በፍጥነት መልስ እንሰጦታታለን ሁሌም መልካም እንመኝሎታለን
https://t.me/+UbojqWNhpSZ01_-m

01/10/2022

የጠዋቱ ፈተና(Morning Sickness)

ለዛሬ ለእኔ በግሌ ከእርግዝና ተምክሮዎቼ በጣም ከባድ እና አስችጋሪ ሆኖ ስላገኘሁት የጠዋቱ ፈተና (Morning sickness) እንደሚከተለው ጽፌላችኃለሁ።

ማቅለሽለሽና ማስመለስ የእርግዝና የመጀመሪያ ምልክቶች ብለን እንቆጥራቸዋለን።

ከ 50% በላይ የሚሆኑ ነፍሰጡር ሴቶች ላይ የሚያጋጥም ሲሆን መንስኤውም በሰውነታችን ውስጥ የሚፈጠረው የሆርሞኖች መጠን መጨመር ነው። በአብዛኛው በ6ኛው ሳምንት የሚጅምረው ይኸው ስሜት በማንኛውም ጊዜ ሊያጋጥም ቢችልም ከ12ኛው ሳምንት በኃላ ግን የማቆም እድሉ ከፍተኛ ነው።

ይህ አስጨናቂ ወቅት የምንመገበው ምግብ የማይረጋበት እና በድንገትና በአፋጣኝ ቦታና ጊዜን ሳይመርጥ ወደ መጸዳጃ የሚያስሮጥ ማስመለስ ሊያጋጥም ስለሚችል ነው።

ይህ ሁኔታ በጽንሱ ላይ የሚያስከትለው ጉዳት ባይኖርም ከፍተኛ የሆነ ማስመለስ ምንም አይነት ምግብ በማይረጋበት ሁኔታ ከቀጠለ ሀይፐርኤመሲስ ግራቪዳረም( Hyperemesis Gravidarum) የምንለው የህመም አይነት ስለሚሆንና በአግባቡ ህክምና ካልተሰጠበት ለጽንሲም ሆነ ለእናቲቱ የሚያስፈልጉ ንጥረ ነገሮች ስለሚወገዱ አደጋን ሊያስከትል ይችላል።

በእርግዝና ጊዜ የሚከሰትን የማቅለሽለሽ እና ማስመለስ ተጋላጭነትን የሚጨምሩ ሁኔታዎች ምንድን ናቸው?

* የመጀመሪያ እርግዝና ከሆነ

*መንታ የጸነሰች ሴት

*ከፍተኛ የሆነ የሰውነት ክብደት መጠን ያላት ነፍሰጡር ሴት

*ጭንቀት ያለባቸው ሴቶች

*ከዚህ ቀደም በነበራት እርግዝና ማቅለሽለሽ እና ማስመለስ የነበራት ሴት
ኤስትሮጅን ሆርሞን የያዘ የወሊድ መከላከያ ስትጠቀም በማስመለስ የምትቸገር የነበረች ከሆነች ናቸው።

የጠዋቱን ፈተና እንዴት ማስታገስ ይቻላል?

*ትንሽ ትንሽ ነገር ግን ቶሎ ቶሎ መመገብ

*ከመመገብዎ ግማሽ ሰአት በፊት ፈሳሽ መውሰድ

*ምግብ መመገብ በሚያሰኝ ሰአት መመገብ

*ቢቻል ምግብ አለማብሰል

*ጠረናቸው የሚረብሽ ነገሮችን ማስወገድ

*በቂ የሆነ እረፍት ማድረግ ቢቻል ድግሞ በቀን ለትንሽ ደቀቃ ሸለብብታ (Nap) መውሰድ

*ከፍተኛ ሙቀት ያለበትን ቦታ ማስወገድ

*ሎሚ ወይንም ዝንጅብል ማሽተት ናቸው።

ሁኔታውን ሊያባብሱ የሚችሉ ሁኔታዎች ምንድን ናቸው?

*ከተመገቡ በኃላ ውድያው መጋደም/መተኛት

*የምግብ ሰአትን ሳይመገቡ ማሳለፍ

*ቅመም የበዛባቸውን ምግቦች አለማብሰልና አለመመገብ ናቸው።

ሀኪምን ማማከር የሚገባው መቼ ነው?

*ከፍተኛ የሆነ ማቅለሽለሽና ማስመለሱ ምንም አይነት ምግብ እንዳይረጋ የሚያደርግ ከሆነ

*ማስመለሱ ከሆድ ህመም ስሜት፣ትኩሳት፣ከፍተኛ ድካም፣ ራስ መሳት፣ ደም የቀላቀለ ሽንት እና ከፍተኛ ክብደት መቀነስ ጋር ተጨምሮ የሚመጣ ከሆነ ናቸው።

እንግዲ ለአዲስ ነፍሰጡሮች እንዲሁም 12ኛ ሳምንት ላልሞላች ሁ እህቶቼ ይህ ጽሁፌ ጠቃሚ ሆኖ እንደምታገኙት አስባለሁ። መልካም እድል እመኝላችኃለሁ።

ለተጨማሪ ጤና መረጃ ካስፈለጉ የቴሌግራም ቻላናች ይቀላቀሉ የፈለጉትን ይጠይቁን በፍጥነት መልስ እንሰጦታታለን ሁሌም መልካም የምመኝላችሁ ዶክተር ሃያት ሸረፋ ነኝ
https://t.me/+UbojqWNhpSZ01_-m

01/10/2022

የሽንት ቧንቧ ኢንፌክሽን/ Urinary Tract Infection

► የሽንት ቧንቧ ኢንፌክሽን ምንድን ነው?

የሽንት ቧንቧ ኢንፌክሽን የምንለው ከኩላሊት እስከ የውሃ ሽንት ማስወገጃ ጫፍ ድረስ የሚከሰተውን የኢንፌክሽን ዓይነት ነው፡፡

በአብዛኛው የሽንት ቧንቧ ኢንፌክሽን የሚያጠቃው የውሃ ሽንት የሚከማችበት እና ፊኛ በመባል የሚታወቀውን የአካላችን ክፍል ነው፡፡

በሴቶች ተፈጥሮአዊ የሆነ የሽንት ቧንቧ ጫፍ ማጠር ምክንያት ከወንዶች ይልቅ ተጠቂነታቸው እንደሚጨምር ጥናቶች ያሳያሉ፡፡ ሕመምን የመከላከል አቅማቸው የቀነሰ እንደ የስኳር ሕመምተኞችና እርጉዝ ሴቶች ላይም በብዛት ይከሰታል፡፡

► የሽንት ቧንቧ ኢንፌክሽን እንዴት ሊከሰት ይችላል?

ባክቴሪያ ከሽንት ማስወገጃ ጫፍ ወደላይኛው የሽንት ቧንቧ አካል ይገባል፡፡ ይህም ሊከሰት የሚችለው በአካባቢው የሚገኘው የሠገራ ማስወጫ በባክቴሪያ የተበከለ ስለሆነ ነው፡፡

በመሆኑም

✔ በምንፀዳዳበት ጊዜ የግል ንጽህናን ባለመጠበቅ (ባለመታጠብ)
✔ በግብረሥጋ ግንኙነት ጊዜ
✔ በተለያየ ምክንያት ሽንትን ለማስወገድ የሽንት ቱቦ በሚገባበት ወቅት ሊከሰት ይችላል፡፡

የኩላሊት ጠጠር እና የፕሮስቴት እጢ ያሉት ሕመሞች ደግሞ ተፈጥሮአዊ የሆነውን የውሃ ሽንት አወጋገድን በማስተጓጎል ለኢንፌክሽን ሊዳርጉ ይችላሉ፡፡ በደም ውስጥ የሚገኝ ባክቴሪያም ይህንን ኢንፌክሽን ሊያስከትል ይችላል፡፡

► የሽንት ቧንቧ ኢንፌክሽን ምልክቶች ምንድን ናቸው?

✔ የውሃ ሽንት በምንሳወግድበት ጊዜ የማቃጠል ስሜት መሰማት
✔ የሽንት ቶሎ ቶሎ መምጣት
✔ ከእንብርት በታች የሕመም ስሜት መሰማት
✔ ደም የቀላቀለ ወይንም መጥፎ ጠረን ያለው ሽንት መኖር
✔ ትኩሳትና ብርድ ብርድ የማለት ስሜት መሰማት
✔ የማቅለሽለሽ ስሜትና ማስመለስ ናቸው

እነዚህ ምልክቶች በተለይ የስኳር ሕመምተኛ፤እርጉዝ ሴት፤የኩላሊት ሕመም ተጠቂ የሆኑ እና በእድሜ በገፉ ሰዎች ላይ ከተከሰቱ ጊዜ ሳይሳጡ በአፋጣኝ ወደ ሕክምና ቦታ መሄድ ያስፈልጋል፡፡

► የሽንት ቧንቧ ኢንፌክሽንን እንዴት መከላከል ይቻላል?

✔ በብዛት ፈሳሽ መውሰድ ባክቴሪያ በሽንት ቧንቧ ውስጥ እንዳይቀመጥ በማድረግ ይከላከላል፡፡
✔ ከግብረ ሥጋ ግንኙነት በኋላ እና ከተፀዳዱ በኋላ የግል ንጽሕናን መጠበቅ ተገቢ ነው፡፡

ለተጨማሪ ጤና መረጃ የቴሌግራም ቻላናች ይቀላቀሉ የፈለጉትን ይጠይቁን በፍጥነት መልስ እንሰጦታታለን ሁሌም መልካም እንመኝሎታለን
https://t.me/+UbojqWNhpSZ01_-m

01/10/2022

01/10/2022

እኛን ይገልጸን ይሆን?

01/10/2022

On 21/01/15 Under Boloyta PHCU model House hold supervision by cheek list