05/12/2025
[Etxea(k)] 🏠(🏠)
📍Bidart, Labourd.
{EUS}
2025eko Euskararen Urtaroa bururatu zaigu. Horren kari Bidarten ondare-ibilaldi bat antolatu zuen Euskal Hirigune Elkargoak, Bidarteko Herriko Etxearekin, tokiko ondarearen inguruan. Etxez etxe eta izenez izen ibili ginen ebiakoitz arratsalde batez, iparrorratza genuelarik ondare materiala baita immateriala ere.
Lotuak diren fotografia horiek Plazan berean hartuak izan ziren, elizari lotuak diren hainbat etxe eta monumentu artean. Hona aipatu genituen hainbat elementu:
⛪️ELIZA
🔴Ama Birjinari dedikatua
🟠Monumento historikoa sailkatua
🟡12. mendean parrokiaren lehen aipua
🟢1573an elizaren lehen aipamen konkretua, Joan Soziondo Baionako apezpikuak dohaintza bat egin ziolarik Bidarteko parrokiari eliza handitzeko
🔵1755ean kapito bilkurak hor egiten ziren, mendebaldean dagoen gela batean, "auzapezak" deitzen ziren 5 auzoetako ordezkariekin: Plaza, Buruntz, Oiara, Ilbarritz eta Parlamentua.
🟣Kalostrapean dagoen harrizko zolan badago oraino lehenago neba barnean zegoen harri berezi bat, "jarlekua" deitua; Buturenea etxearena zen. Azkenetarikoa da.
🏠ELIZALDEA
🔴17. mendeko artxiboetan etxea bazen
🟠Nahiz eta Plazan kokatua, laborari-etxea egon da luzaz
🟡1843an suntsitua eta berreraikia
🟢1889an Pierre VERGON jaunak balentzako gela bat eraiki zuen hegoaldean, berantago trinketa bilakatua.
🔵Funtzio "turistikoa" hartu zuen 20. mendean, kafetegia, ostatua, jatetxea eta hotela bilakatuz
🟣Izena herri gehienetan badago; Xiberoan ELIZALTE bilakatzen da, Bizkaian ELEXALDE.
🏠ELIZONDOA
🔴17. mendeko artxiboetan etxea bazen, izen arrunt ezberdinarekin: SENPAU [gaskoiz: Sent Pau edo euskaraz San Paulo]
🟡1906an, Raymon OLAZABALek etxea handitu zuen eta labe berria eraiki. Nahiz eta uruguaitarra izan, gurasoak hondarribiarrak zituen.
🟢1928an ostatua bilakatu zen etxea
🔵1930ean familia pentsioa, Bidarte "station climatique" sailkatu berri baitzen
🟣Bigarren Mundu Gerlan, alemanek etxea errekisizionatu zuten.
🟠Izen hau ere anitz herrietan badago; Bizkaian ELEXONDO da tokiko aldaera nagusia.
{FR} 🇫🇷
Retour en deux images sur ma participation à Euskararen Urtaroa, la "quinzaine de la langue basque". Nous avons à nouveau organisé avec la Communauté d'agglomération Pays Basque et la Mairie de Bidart, une balade patrimoniale, de maison en maison et de nom en nom.
Voici quelques sites sur lesquels trouver de quoi vous documenter sur Bidart, ses 5 quartiers historiques (la Place / Plaza, Buruntz, Oiara, Ilbarritz et le Parlement / Parlamentua, son architecture labourdine et néo-basque, son histoire touristique, etc. :
📕https://earchives.le64.fr/archives-en-ligne/ead.html?id=FRAD064003_IR0053&c=FRAD064003_IR0053_e0000019&qid=
📗https://www.patrimoine-nouvelle-aquitaine.fr/Default/larchitecture-regionaliste-neo-basque-a-bidart.aspx
📘https://www.bidart.fr/bouger-sortir/patrimoine-et-decouverte/se-documenter
Esker mila hurbildu zitzaizkigun bidartar eta auzoei!
© Argazkia / Photographie : Coralie PINATEL