06/01/2026
LATEN WE EENS INZOOMEN OP E NUMMER 407/ CARRAGEEN
Carrageen (E407) is een van de meest complexe en controversiële e-nummers, omdat de wetenschap hierover verdeeld lijkt door één cruciaal onderscheid: het verschil tussen carrageen van voedselkwaliteit en gedegradeerd carrageen.
Carrageen is een soort "super-lijm" uit de natuur die van rood zeewier wordt gemaakt. Omdat het wordt gemaakt uit zeewieren ziet niemand er echt iets kwaads in. In de fabriek wordt dit zeewier gekookt en bewerkt/ verwerkt tot een wit poeder. Dat poeder doen ze in je eten (zoals kokosyoghurt, chocolademelk of vleeswaren) om twee dingen : het maakt dunne vloeistof dik en romig, zoals een soort pudding, en het zorgt dat vet en water niet van elkaar loslaten. Zonder dit laagje zou je kokosyoghurt bovenop een dikke laag vet hebben en onderop een plasje water. Stel je je darmen voor als een gladde glijbaan met een beschermlaagje. Sommige onderzoekers denken dat carrageen als een soort schuursponsje over die glijbaan gaat. Hierdoor kan het beschermlaagje van je darmen kapotgaan, wat voor buikpijn of darmklachten kan zorgen. Het is een plantaardig bindmiddel uit zeewier dat door de industrie wordt gebruikt voor de "perfecte structuur", maar waar je darmen niet altijd blij van worden.
In de wetenschap maken we onderscheid tussen twee vormen: CGN vs. dCGN. Carrageen (CGN) is de goedgekeurde voedseladditief (E407). Dit heeft een hoog moleculair gewicht. En dan heb je gedegradeerd carrageen (dCGN): Ook wel poligeenan genoemd. Dit heeft een laag moleculair gewicht. Het is onomstreden dat dCGN ontstekingen en zelfs tumoren veroorzaakt in de darmen van proefdieren. Daarom is dCGN verboden in voeding. De grote wetenschappelijke discussie is of de "veilige" E407 in onze maag kan veranderen in de schadelijke dCGN door maagzuur. Daarover wordt nu erg veel gediscussieerd. Recent onafhankelijk onderzoek (onder andere door Dr. Joanne Tobacman) suggereert dat zelfs de goedgekeurde E407 schadelijk kan zijn. Carrageen lijkt een specifieke route in de darmcellen te activeren (de TLR4-route) die vergelijkbaar is met hoe het lichaam reageert op schadelijke bacteriën zoals Salmonella. Er zijn aanwijzingen dat carrageen de 'tight junctions' (de verbindingen tussen darmcellen) kan verzwakken, wat bijdraagt aan een verhoogde darmpermeabiliteit, in de volksmond een "lekkende darm" genoemd.
De EFSA heeft carrageen in 2018 opnieuw beoordeeld.( EFSA Journal 2018: Re-evaluation of carrageenan (E 407) and processed Eucheuma seaweed (E 407a) as food additives.) Hun conclusie is voorzichtig maar kritisch. Ze gaven aan dat er onvoldoende data is om een "veilige dagelijkse inname" (ADI) met volledige zekerheid vast te stellen. De EFSA adviseert carrageen niet te gebruiken in zuigelingenvoeding (voor baby's met speciale medische behoeften), omdat de darmen van baby's gevoeliger zijn voor de ontstekingsreacties. Afijn : De wetenschap is er nog niet uit, maar de aanwijzingen dat het de darmwand irriteert zijn voor veel experts reden genoeg om het te vermijden, zeker in een product dat als 'gezond alternatief' wordt verkocht.
Wetenschappers zoals Dr. Joanne Tobacman ( K. (2001): Review van de effecten van carrageen op het spijsverteringskanaal. ) hebben aangetoond dat de "veilige" E407 onder invloed van maagzuur en darmbacteriën deels kan afbreken tot die schadelijke korte moleculen. Even kort terugpakkend naar mijn vorige stukje content, met name over de kokosyoghurt : kokosproducten zijn instabiel. Carrageen is een extreem krachtige stabilisator. Zelfs bij een zeer lage concentratie (minder dan 0,1%) zorgt het al voor een perfecte gel-structuur. Fabrikanten gebruiken het omdat het goedkoop is en een beter mondgevoel geeft dan alleen zetmeel. Voor de beeldkijkers onder ons -> en dat zijn er klaarblijkelijk veel -> de afgebeelde potten kokosyoghurt van de LIDL ( vermondo ) gebruikt deze carrageen als hoofdbindmiddel.
HET PROBLEEM
Carrageen is echt een "favoriet" van de voedselindustrie, juist omdat het zo extreem goed en goedkoop bindt. Je vindt het in ontzettend veel producten die je op het eerste gezicht als "gezond" of "bewust" zou bestempelen. We komen het het meest tegen in plantaardige zuivelvervangers, omdat het zo extreem goed en goedkoop bindt. Je vindt het in ontzettend veel producten die je op het eerste gezicht als "gezond" of "bewust" zou bestempelen, vooral de varianten die niet gekoeld hoeven te worden (houdbaar buiten de koeling), zoals melkvervangers. In het bijzonder wordt het veel toegepast in kokosmelk / yoghurts enzovoort , om te voorkomen dat het vet een harde klont wordt. De goede tweede zijn de veganistische kazen, om de kaas een elastische, smeltbare structuur te geven. Veganistische kaasvervangers bestaan in de basis ook vrijwel altijd uit kokosvet. In de hippe proteïne-shakes, kant-en-klare proteïne-pudding en zuiveldrankjes die je nu overal ziet, zit het bijna standaard. Proteïnepoeder maakt een drankje vaak zanderig of klonterig. Carrageen maskeert dat en maakt het fluweelzacht. Dus je kunt van een standpunt uitgaan : hoe MEER eiwitpoeders er zijn gebruikt, hoe meer carrageen. Mensen eten dit voor hun sportprestaties en gezondheid, maar belasten tegelijkertijd hun darmwand met deze emulgator. In vegan burgers, worstjes of plakjes "vegetarische ham" is carrageen cruciaal voor de textuur. Het zorgt ervoor dat een vegaworstje die "knak" heeft en niet uit elkaar valt als je het bakt. Het houdt vocht vast, waardoor de vleesvervanger sappig blijft en niet als een droge schoenzool smaakt. Het zit ook in gewone vleeswaren zoals achterham, kipfilet voor op brood en kalkoenfilet. Fabrikanten sp***en water in het vlees om het zwaarder (en dus goedkoper) te maken. Carrageen wordt mee ingespoten om dat water in het vlees "vast te houden", zodat het er niet uitloopt in de verpakking. Het zit in ijs. Om te voorkomen dat er ijskristallen ontstaan en het ijs zacht blijft, zelfs direct uit de vriezer. Het zit in soepen en sauzen, voor die glanzende, dikke structuur. Mag het je duidelijk zijn, dat je er bewust maar ook onbewust vrij veel van binnen van kunt krijgen. De officiële ADI voor carrageen (E407) is vastgesteld op 75 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Als je 70 kilo weegt, zou je volgens de officiële regels maximaal 5,25 gram carrageen per dag mogen binnenkrijgen. Hoewel die 75 mg de officiële grens is, heeft de Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) in 2018 iets heel bijzonders gedaan. Ze gaven aan dat deze ADI tijdelijk is. De EFSA zei letterlijk dat er niet genoeg gegevens zijn om met 100% zekerheid te zeggen dat deze hoeveelheid op de lange termijn veilig is voor je darmen. Waar een "gemiddelde" eter misschien één keer per week carrageen binnenkrijgt via, zeg even, een bolletje ijs, krijgt een veganist die veel vervangers eet het 3 tot 5 keer per dag binnen. Dit noemen we stapeling.
Je darmen krijgen nooit rust. Elke keer als de darmwand een klein beetje herstelt van de irritatie door een emulgator, komt de volgende lading alweer binnen. Dit kan leiden tot chronische laaggradige ontstekingen. Evidence-based onderzoek laat zien dat emulgatoren zoals carrageen de samenstelling van je darmbacteriën kunnen veranderen. De "goede" bacteriën nemen af, terwijl bacteriën die ontstekingen bevorderen juist toenemen. En is dit wellicht ook wel “ het antwoord “ op de grote reden waarom we wereldwijd explosief aan maag en darmstoornissen zijn gaan lijden, met name jong volwassenen. ( PDS / IBD / endometriose / diverticulitis / lekkende darm …...Veel mensen grijpen naar kokosyoghurt of andere vegan producten omdat ze al last hebben van hun darmen (bijvoorbeeld door een koemelkallergie of milde PDS). Het wrange is dat ze door de hulpstoffen in die vervangers hun darmen vaak onbewust nóg meer irriteren.
EET EN DRINK ZO NATUURLIJK / ONBEWERKT / PUUR (biologisch).
Bovenstaande tekst komt van de groep Meukvrij met Monique.
