23/01/2026
ŻYCIE BEZ PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO. CO DALEJ Z TRAWIENIEM? Cz.1
Po usunięciu pęcherzyka żółciowego szczególnie istotne staje się codzienne wspieranie pracy wątroby, procesów trawiennych oraz integralności błony śluzowej jelit. W organizmie występują dwa rodzaje żółci. Żółć wątrobowa jest młoda, płynna, lekko lepka i ma barwę złocisto-żółtą. Wydzielana jest bezpośrednio do jelita niezależnie od przyjmowania pokarmu, ma pH w granicach 7,3–8,04 oraz niską gęstość względną. Żółć pęcherzykowa jest natomiast dojrzała i skoncentrowana. W warunkach fizjologicznych gromadzi się w pęcherzyku żółciowym, gdzie stężenie jej składników wzrasta nawet kilkukrotnie, a sama żółć staje się gęstsza, ciemniejsza i bardziej kwaśna. Trafia do jelita cienkiego w odpowiedzi na spożycie posiłku, zwłaszcza tłuszczów. Po usunięciu pęcherzyka żółciowego organizm traci zdolność magazynowania i kontrolowanego uwalniania żółci w trakcie jedzenia. Skutkuje to zmniejszeniem ilości żółci faktycznie biorącej udział w trawieniu oraz obniżeniem jej jakości, czyli stężenia kwasów żółciowych. W konsekwencji dochodzi do zaburzeń trawienia tłuszczów w jelicie cienkim, ponieważ aktywacja lipazy trzustkowej staje się mniej efektywna. Obniżone właściwości bakteriobójcze żółci sprzyjają rozwojowi zespołu przerostu bakteryjnego jelita cienkiego oraz dysbiozy jelita grubego, co dodatkowo pogłębia problemy trawienne.Po operacji wątroba wydziela żółć do jelita cienkiego w sposób ciągły, niezależnie od obecności pokarmu. Jelito cienkie nie jest jednak przystosowane do stałego kontaktu z żółcią, szczególnie gdy nie jest ona zmieszana z treścią pokarmową. Zasadowe pH żółci może drażnić błonę śluzową jelit, prowadząc do objawów takich jak wzdęcia, nadmierne gazy, bóle skurczowe, zaparcia lub biegunki. U części osób rozwija się zespół złego wchłaniania kwasów żółciowych.Jednym ze sposobów wsparcia trawienia po cholecystektomii jest stosowanie enzymów trawiennych zawierających żółć bydlęcą. Ponieważ żółć nie jest już uwalniana w odpowiedzi na posiłek, jej dostępność w czasie trawienia jest ograniczona, co może prowadzić do licznych dolegliwości. Suplementacja enzymów z dodatkiem żółci może częściowo kompensować ten mechanizm i poprawiać trawienie tłuszczów.Stały napływ żółci do jelita cienkiego może prowadzić do uszkodzenia i zwiększonej przepuszczalności błony śluzowej jelit. W takich warunkach pomocna okazuje się L-glutamina, aminokwas będący podstawowym źródłem energii dla enterocytów. Jej suplementacja wspiera regenerację śluzówki jelit, zmniejsza skutki podrażnienia oraz stanowi istotny element terapii wspomagającej w połączeniu z dietą przeciwzapalną i enzymami trawiennymi.Usunięcie pęcherzyka żółciowego zwiększa również ryzyko niedoborów kwasów tłuszczowych omega-3 oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, takich jak witaminy A, D, E i K. Nawet przy odpowiedniej podaży tych składników w diecie ich wchłanianie może być upośledzone. Dlatego szczególnie ważne staje się dostarczanie produktów bogatych w te składniki oraz wspieranie ich trawienia. Dieta powinna zawierać tłuste ryby morskie, czerwone mięso oraz warzywa zielone i pomarańczowe. Kluczowe znaczenie ma jednak nie tylko to, co jest spożywane, lecz przede wszystkim to, co zostaje skutecznie przyswojone.Problemy z pęcherzykiem żółciowym, które ostatecznie prowadzą do jego usunięcia, są zazwyczaj sygnałem, że także wątroba wymaga wsparcia. W medycynie funkcjonalnej wątroba i pęcherzyk żółciowy traktowane są jako jeden układ. Produkty sprzyjające rozrzedzaniu żółci i poprawie jej przepływu mogą zapobiegać tworzeniu się złogów w drogach żółciowych i wątrobie. Regularne spożywanie buraków, gorzkich warzyw liściastych, cytrusów oraz jabłek wspiera ten proces.Istotnym elementem terapii jest także indywidualnie dobrany rytm posiłków. Spożywanie jedzenia co kilka godzin pomaga ograniczyć nadmierne nagromadzenie kwasów żółciowych w jelicie cienkim i zmniejsza ryzyko biegunki. Odpowiednie przerwy między posiłkami umożliwiają również prawidłowe funkcjonowanie migracyjnego kompleksu motorycznego, który odpowiada za oczyszczanie przewodu pokarmowego.Stałe wydzielanie żółci może być łagodzone przez odpowiednią podaż błonnika rozpuszczalnego, który wiąże kwasy żółciowe i ułatwia ich wydalanie. Regularne spożywanie warzyw, owoców, roślin strączkowych, orzechów oraz naturalnych źródeł pektyn i inuliny pomaga chronić błonę śluzową jelit i stabilizować rytm wypróżnień. Błonnik powinien być obecny w każdym posiłku. Długotrwałe podrażnienie jelit sprzyja rozwojowi stanu zapalnego, dlatego warto sięgać po produkty i zioła o działaniu przeciwzapalnym. Przyprawy takie jak imbir, kurkuma, kardamon, rozmaryn czy cynamon, a także zielona herbata, mogą być stosowane regularnie w diecie. Zaburzenia trawienia i wchłaniania tłuszczów prowadzą nie tylko do niedoborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, lecz także do zmian w składzie mikroflory jelitowej, co sprzyja niedoborom witamin z grupy B. Nieleczone mogą one skutkować pogorszeniem wzroku, obniżeniem gęstości kości, skłonnością do krwawień, zaburzeniami funkcji seksualnych, a także objawami neurologicznymi, takimi jak drętwienie kończyn czy osłabienie mięśni.
#żółć