23/04/2026
#მენინგიომა
1. განმარტება
მენინგიომა არის სიმსივნე, რომელიც წარმოიშობა ტვინის გარსების (meninges), კერძოდ — არაქნოიდული (პაუზისებრი) გარსის მფარავი არაქნოიდული ვორსების (cap cells) უჯრედებისგან. მიუხედავად იმისა, რომ მას ხშირად "ტვინის სიმსივნედ" მოიხსენიებენ, იგი ექსტრააქსიალურია (ვითარდება ტვინის ქსოვილის გარეთ).
2. ეპიდემიოლოგია
გავრცელება: ყველაზე ხშირი პირველადი სიმსივნეა (მოზრდილთა ინტრაკრანიული სიმსივნეების დაახლოებით 35-40%).
სქესი: ქალებში გვხვდება 2-3-ჯერ უფრო ხშირად (აღინიშნება კავშირი ჰორმონალურ რეცეპტორებთან, მაგ: პროგესტერონი).
ასაკი: ინციდენტობა იზრდება ასაკთან ერთად, პიკი მოდის 60-70 წლებზე.
3. კლასიფიკაცია (WHO 2021)
იყოფა სამ ტიპად ბიოლოგიური ქცევის მიხედვით:
Grade 1 (კეთილთვისებიანი): შემთხვევათა 80-90%. ნელი ზრდა, დაბალი რეციდივის ალბათობა.
Grade 2 (ატრიპული): მომატებული მიტოზური აქტივობა, ტვინის ქსოვილში ინვაზიის ნიშნები.
Grade 3 (ანაპლაზიური/ავთვისებიანი): მაღალი აგრესიულობა, ჰისტოლოგიურად ჰგავს სარკომას ან კარცინომას.
4. კლინიკური სურათი
სიმპტომატიკა დამოკიდებულია ლოკალიზაციაზე (მაგ: Falx, Convexity, Sphenoid wing, Parasagittal):
ნელი პროგრესირება: სიმპტომები შეიძლება წლების განმავლობაში ვითარდებოდეს.
ლოკალური სიმპტომები: ეპილეფსიური გულყრა, მხედველობის დარღვევა, ყნოსვის დაკარგვა (Anosmia).
ჰიპეროსტოზი: ხშირად იწვევს მიმდებარე ძვლის გასქელებას.
5. დიაგნოსტიკა
MRI (კონტრასტით): "ოქროს სტანდარტი". ვლინდება ჰომოგენურად გაძლიერებული მასა, რომელიც მჭიდროდ ეკვრის მაგარ გარსს.
Dural Tail Sign: "დურალური კუდის" ნიშანი — გარსის გასქელება სიმსივნის გარშემო (დამახასიათებელი ნიშანი).
CT სკანირება: კარგად აჩვენებს კალციფიკაციას და ძვლოვან ცვლილებებს.
6. მკურნალობა
Observation (დაკვირვება): მცირე ზომის, ასიმპტომური სიმსივნეების დროს ხანდაზმულებში.
ქირურგია: მკურნალობის ძირითადი მეთოდი. მიზანია Simpson Grade I რეზექცია (სიმსივნის, მისი მიმაგრების ადგილის და დაზიანებული ძვლის სრული ამოკვეთა).
რადიოქირურგია (Gamma Knife): ეფექტურია მცირე ზომის სიმსივნეებისთვის ან რეზექციის შემდგომი ნარჩენი კერებისთვის.
სხივური თერაპია: ძირითადად Grade 2 და 3 შემთხვევებში.
7. პროგნოზი
Grade 1 მენინგიომების შემთხვევაში პროგნოზი შესანიშნავია. რეციდივის რისკი პირდაპირ კავშირშია ქირურგიული რეზექციის რადიკალურობასთან (Simpson Scale).