01/02/2026
ღვიძლის გავრცელებული დაავადებები:
🟣 ღვიძლი გაცხიმება (ღვიძლის სტეატოზი)
→ ტრიგლიცერიდების ჭარბი დაგროვება ჰეპატოციტებში
→ გავრცელებული მიზეზები: სიმსუქნე, მე-2 ტიპის დიაბეტი, ალკოჰოლი, მეტაბოლური სინდრომი
→ თავდაპირველად, როგორც წესი, უსიმპტომოა
→ შეიძლება გადაიზარდოს სტეატოჰეპატიტში → ფიბროზი → ციროზი
ძირითადი ლაბორატორიული მონაცემები
→ მსუბუქი ↑ ALT/AST (ALT > AST არაალკოჰოლური ღვიძლის დაავადების დროს)
🟣 ღვიძლის ალკოჰოლური დაავადება
→ ქრონიკულად ალკოჰოლის მიღების გამო
პროგრესის თანმიმდევრობა
→ ცხიმოვანი ღვიძლი → ალკოჰოლური ჰეპატიტი → ციროზი
ჰისტოლოგია
→ ბუშტუკოვანი ჰეპატოციტები
→ მელორი-დენკის სხეულები
→ ნეიტროფილური ინფილტრაცია
ლაბორატორიული მონაცემები
→ AST : ALT > 2:1 (კლასიკური)
🟣 ჰეპატიტი (ვირუსული / ანთებითი)
→ ღვიძლის პარენქიმის ანთება
გამომწვევი მიზეზები
→ ვირუსული (A, B, C, D, E)
→ აუტოიმუნური
→ მედიკამენტები / ტოქსინები
სიმპტომები
→ დაღლილობა, სიყვითლე, მარჯვენა ფერქვეშა არეში დისკომფორტი და ტკივილი, გულისრევა
ქრონიკულმა ჰეპატიტმა შეიძლება გამოიწვიოს
→ ფიბროზი
→ ციროზი
→ ჰეპატოცელულარული კარცინომა
🟣 ღვიძლის ციროზი
→ შეუქცევადი ფიბროზი რეგენერაციული კვანძებით
ძირითადი გართულებები
→ პორტული ჰიპერტენზია
→ ასციტი
→ ვარიკოზული ვენები
→ ღვიძლის ენცეფალოპათია
→ კოაგულოპათია
ხშირი მიზეზები
→ ალკოჰოლი
→ ქრონიკული B/C ჰეპატიტი
→ არაალკოჰოლური ღვიძლის დაავადება
🟣 ჰეპატოცელულარული კარცინომა (HCC)
→ ღვიძლის პირველადი ავთვისებიანი სიმსივნე
→ ჩვეულებრივ ვითარდება ციროზული ღვიძლის ფონზე
რისკ-ფაქტორები
→ ქრონიკული HBV/HCV
→ ალკოჰოლი
→ არაალკოჰოლური ღვიძლის დაავადება
მახასიათებლები
→ წონის დაკლება
→ მარჯვენა ფერქვეშა არეში დისკომფორტი და ტკივილი
→ AFP-ის (ალფა-ფეტოპროტეინი) მომატება
→ სისხლძარღვთა ინვაზია ხშირია
🟣 ქოლესტაზი / ნაღვლის სადინრის ობსტრუქცია
→ ნაღვლის დინების დარღვევა
კლინიკური მახასიათებლები
→ ქავილი
→ ღია ფერის განავალი
→ მუქი შარდი
→ სიყვითლე
ლაბორატორიული მონაცემები
→ ↑ ალფა-ფოსფატაზა
→ ↑ გგტ
→ ↑ პირდაპირი ბილირუბინი
გამომწვევი მიზეზები
→ ნაღვლის ბუშტის კენჭები
→ სიმსივნეები
→ სტრიქტურები
→ ქოლანგიტი
🟣 ღვიძლის მწვავე უკმარისობა
→ ღვიძლის ფუნქციის სწრაფი დაკარგვა
განსაზღვრულია
→ ენცეფალოპათიით
→ კოაგულოპათიით (↑ INR)
გამომწვევი მიზეზები
→ აცეტამინოფენის ტოქსიკურობა (ყველაზე გავრცელებული)
→ ვირუსული ჰეპატიტი
→ მედიკამენტები/ტოქსინები
ჰისტოლოგია
→ ჰეპატოციტების მასიური ნეკროზი
სამედიცინო გადაუდებელი შემთხვევა.
🟣 პირველადი ბილიარული ქოლანგიტი (PBC)
→ ღვიძლშიდა სანაღვლე გზების აუტოიმუნური დესტრუქცია
ტიპიური პაციენტი
→ საშუალო ასაკის ქალი
ლაბორატორიული კვლევები
→ ↑ ტუტე ფოსფატაზა ALP
→ დადებითი ანტიმიტოქონდრიული ანტისხეულები (AMA)
იწვევს
→ პროგრესირებად ქოლესტაზს
→ ციროზს
🟣 პორტული ჰიპერტენზია
→ პორტულ ვენურ სისტემაში წნევის მომატება (ჩვეულებრივ, ციროზის გამო)
შედეგები
→ სპლენომეგალია
→ ასციტი
→ საყლაპავის ვარიკოზული ვენები
→ მედუზას თავი
მექანიზმი
→ ღვიძლშიდა რეზისტენტობის მომატება + კოლატერალური ქსელის წარმოქმნა
