27/11/2019
ღეროვანი უჯრედების უჩვეულო წყარო 30% ით აჩქარებს დამწვრობის შეხორცებას
კანადელმა მკვლევარებმა ტორონტოს უნივერსიტეტიდან (University of Toronto) , პაციენტებისგან საკუთარი ღეროვანი უჯრედების გამოყენებით, შექმნეს ტექნიკა, რომელიც საშუალებას იძლევა 30% -ით სწრაფად აღადგინოთ კანი დამწვრობის შემდეგ.
პირველი კლინიკური კვლევები დაგეგმილია 2019 წლის დასაწყისში.
მკვლევარებმა სეიდ ამინ-ნიკმა (Saeid Amini-Nik) და მარკ იეშკემ (Marc Jeschke) პირველად აღმოაჩინეს ცოცხალი ღეროვანი უჯრედები ექიმის მიერ მოშორებულ დამწვარი პაციენტების დერმის ფენაში. მეცნიერებმა წარმატებით გამოიყენეს ნაპოვნი უჯრედები ცხოველებში კანის აღდგენის დაჩქარების მიზნით. შედეგები გამოქვეყნდა ჟურნალში Lancet eBioMedicine.
დღევანდელ დღეს, ექიმები აშორებენ დამწვარ კანს და დაზიანებულ ნაწილში ადებენ კოლაგენის სახვევს. ამ ტექნიკის გამოყენებით შეხორცების პროცესი შეიძლება გაგრძელდეს რამდენიმე თვის განმავლობაში, და ინფექციის სერიოზული რისკი არსებობს, სანამ კანი მთლიანად აღდგება.
" კოლაგენში უჯრედების დამატებით, ჩვენ ველოდებით რომ შეხორცების პროცესი ძალიან დაჩქარდება. შესაძლოა, დღეები დაჭირდეს და, არა კვირები და თვეები. ”- ამბობს ამინი-ნიკი, მედიცინისა და პათბიოლოგიის ლაბორატორიის კატედრის დოცენტი. ”დამწვრობის მქონე პაციენტებისთვის დრო ძალიან მნიშვნელოვანია - ღია ჭრილობისა და სახვევების შეცვლის აუცილებლობის გამო, დიდია ინფიცირების ალბათობა.არსებობს რისკი ლეტალური გამოსავლის სეფსისის შედეგად. უფრო სწრაფი შეხორცება იქნებოდა მნიშვნელოვანი წინ გადადგმული ნაბიჯი. ”
ღეროვანი უჯრედების მიღების პრობლემა დამწვრობის სამკურნალოდ
მეცნიერები დიდი ხანია ცდილობენ ღეროვანი უჯრედების გამოყენებას დამწვრობის სამკურნალოდ, მაგრამ ჩვეულებრივ გამოყენებული დონორის უჯრედები იწვევს იმუნური უარყოფის მაღალ რისკს. ასევე არსებობს დონორის ღეროვანი უჯრედები, რომლებზეც იმუნური სისტემის რეაქცია მინიმალურია, მაგალითად, ჭიპლარის სისხლიდან მიღებული. მაგრამ მათი რაოდენობა და ხელმისაწვდომობა შეზღუდულია.
პაციენტის დაუზიანებელი კანიდან ან ძვლის ტვინისგან ღეროვანი უჯრედების ქირურგიული მიღება საშიშია, რადგან კანის ზედაპირის 50% -ზე მეტი დაზიანების შემთხვევაში, არსებობს დიდი ალბათობა ჭრილობებისგან და ინფიცირებისგან სიკვდილიანობის.
ღეროვანი უჯრედების მოულოდნელი წყარო
დღემდე, არავინ არ უცდია სიცოცხლისუნარიანი უჯრედების ძებნა დამწვარ კანში, რაც, ჩვეულებრივ, სამედიცინო ნარჩენებად ითვლება. როდესაც ტორონტოს უნივერსიტეტის მკვლევარებმა პირველად გადაწყვიტეს უტილიზებული, დაზიანებული კანის შესწავლა, ისინი იმედოვნებდნენ, რომ მინიმუმ ერთ ცოცხალ უჯრედს იპოვიდნენ. თავისთვის მოულოდნელად, მათ აღმოაჩინეს ათასობით და, ზოგიერთ შემთხვევაში, მილიონამდე ღეროვანი უჯრედები.
შემდგომში ჩატარებულმა პრეკლინიკურმა კვლევამ აჩვენა, რომ კოლაგენის ნახვევში ადამიანის ღეროვანი უჯრედების დამატებით ცხოველებში კანის შეხორცება 30% -ით გაიზარდა. დონორის მასალის უარყოფა არ აღინიშნებოდა და უჯრედები კოლაგენით გაჯერებული კანის საფარიდან უფრო ბუნებრივ კანს ქმნიდა.
მეცნიერები იმედოვნებენ, რომ კლინიკურ კვლევებში პაციენტებში კანის აღდგენითი მაჩვენებელი უფრო მაღალი იქნება, რადგან გამოიყენება (საკუთარი) აუტოლოგიური ღეროვანი უჯრედები.
”იმის გამო, რომ ჩვენ ვიყენებთ უშუალოდ კანიდან მიღებულ უჯრედებს და არა სხეულის სხვა ნაწილებიდან, ჩვენ ვთვლით, რომ კანის ხარისხი უკეთესი იქნება”, - ამბობს ამინი-ნიკი, რომელმაც ჩაატარა კვლევა (Sunnybrook Research Institute), - ის მეცნიერულ კვლევითი ინსტიტუტში, სადაც პროფესორი მარკ იეშკე არის მთავარი მკვლევარი.
”თქვენ გჭირდებათ კანი,ნორმალური ჭიმვადობის უნარით. დამწვრობის მქონე პაციენტებს კანზე რჩებათ ნაწიბურები, რაც იწვევს სახსრების მოხრასთან დაკავშირებულ პრობლემებს, რადგან კანი არ არის ელასტიური. ”
"ჩვენ ასევე ვთვლით, რომ ეს გააუმჯობესებს ცხოვრების ხარისხს: ქავილი და ოფლის გამოყოფის უუნარობა დიდ პრობლემებს უქმნის დამწვრობის მქონე პაციენტებს. ჩვენ გვჯერა, რომ თუ ჩვენ ვიყენებთ ღეროვან უჯრედებს იმავე ქსოვილისგან, უკეთეს კანს გავზრდით. ”
გარდა ამისა, პაციენტის საკუთარი ღეროვანი უჯრედების გამოყენება არ გამოიწვევს ეთიკურ შეშფოთებას, ამბობს ამინი-ნიკი.