30/09/2025
💭 Ο όρος "καρεκλάκι της σκέψης" ή "σκεφτούλα" χρησιμοποιείται σε πολλά σχολεία και σπίτια ως μια μορφή «ήπιας τιμωρίας» — ένα σημείο, όπου το παιδί αποσύρεται για να «σκεφτεί» τη συμπεριφορά του. Παρότι φαίνεται αθώο, οι σύγχρονες προσεγγίσεις στην αναπτυξιακή ψυχολογία και την παιδαγωγική υπογραμμίζουν ότι αυτή η μέθοδος δεν είναι αποτελεσματική, αλλά μάλλον αντιπαραγωγική.
❓Γιατί δεν είναι σωστή παιδαγωγική πρακτική:
👉Δεν μαθαίνει στο παιδί τι να κάνει αντί γι’ αυτό που έκανε: το παιδί απλώς “τιμωρείται” με απομάκρυνση. Δεν το βοηθάμε να κατανοήσει ποια ήταν η δυσκολία του και πώς θα μπορούσε να συμπεριφερθεί διαφορετικά.
👉Προκαλεί ντροπή αντί για ενσυνείδηση: η απομόνωση μεταφέρει το μήνυμα «Όταν κάνεις λάθος, μένεις μόνος σου». Αυτό δεν χτίζει υπευθυνότητα, αλλά φόβο απόρριψης.
👉Αγνοεί την πραγματική αιτία της συμπεριφοράς: πίσω από μια «κακή» συμπεριφορά κρύβεται συνήθως κόπωση, άγχος, ανάγκη για προσοχή ή δυσκολία αυτορρύθμισης. Το καρεκλάκι αντιμετωπίζει μόνο το σύμπτωμα, όχι την αιτία.
👉Διακόπτει τη σχέση παιδιού-ενήλικα τη στιγμή που τη χρειάζεται περισσότερο: όταν ένα παιδί έχει χάσει τον έλεγχο, δεν χρειάζεται απομάκρυνση — χρειάζεται σύνδεση, καθοδήγηση και μοντελοποίηση σωστής συμπεριφοράς.
👉Δεν ταιριάζει με τον τρόπο που λειτουργεί ο παιδικός εγκέφαλος: στα μικρά παιδιά, οι εκτελεστικές λειτουργίες (αυτοέλεγχος, ενσυναίσθηση, αναστολή συμπεριφοράς) δεν είναι ακόμα ανεπτυγμένες. Άρα δεν μπορούν να “κάτσουν να σκεφτούν και να καταλάβουν”.
🎯Τι προτείνουμε;
✅ Συνοδεύω αντί να απομακρύνω/ Time-in αντί για time-out: «Θα κάτσω δίπλα σου μέχρι να ηρεμήσεις. Είμαι εδώ να σε βοηθήσω».
✅ Ονομάζω το συναίσθημα και καθοδηγώ τη συμπεριφορά: «Βλέπω ότι θύμωσες. Δεν χτυπάμε. Μπορούμε να το πούμε με λόγια».
✅ Συνεργατική επισκευή μετά: οταν το παιδί έχει ηρεμήσει: «Τι μπορούμε να κάνουμε για να το φτιάξουμε; Να ζητήσουμε συγγνώμη; Να βοηθήσουμε;»
💫Συμπέρασμα
Το «καρεκλάκι της σκέψης» μπορεί να φαίνεται μια εύκολη λύση, αλλά στην πραγματικότητα δεν διδάσκει, δεν θεραπεύει, δεν ενισχύει δεσμούς. Τα παιδιά δεν χρειάζονται απομόνωση για να “μάθουν”· χρειάζονται σχέση, ρύθμιση και καθοδήγηση.
📚 Σχετική Βιβλιογραφία
1. Siegel, D. J., & Bryson, T. (2011). The Whole-Brain Child. New York: Bantam Books.
2.Perry, B. D. (2006). Applying principles of neurodevelopment to clinical work with maltreated and traumatized children. In Working with Traumatized Youth in Child Welfare (pp. 27-52).
3. Morris, A. S., Silk, J. S., Steinberg, L., Myers, S. S., & Robinson, L. R. (2007). The role of the family context in the development of emotion regulation. Social Development, 16(2), 361–388.
4. Morawska, A., & Sanders, M. R. (2011). Parental use of time out revisited: A useful or harmful parenting strategy? Journal of Child and Family Studies, 20, 1–8.
5. Larzelere, R. E., & Kuhn, B. R. (2005). Comparing child outcomes of physical punishment and alternative disciplinary tactics: A meta-analysis. Clinical Child and Family Psychology Review, 8(1), 1–37.
6. Gordon, T. (2000). Parent Effectiveness Training (P.E.T.): The Proven Program for Raising Responsible Children. New York: Three Rivers Press.
7. Faber, A., & Mazlish, E. (2012). How to Talk So Kids Will Listen & Listen So Kids Will Talk. Scribner.
8. Siegel, D. J., & Payne Bryson, T. (2014). No-Drama Discipline: The Whole-Brain Way to Calm the Chaos and Nurture Your Child's Developing Mind.
9. Cohen, R. (2015). Time-In instead of Time-Out: Re-Thinking Discipline Through Attachment. Journal of Attachment Parenting.
