25/05/2020
ΕΛΕΓΧΟΣ PSA: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΥΞΑΝΟΥΝ;
Οι περιπτώσεις προχωρημένου καρκίνου του προστάτη έχουν αυξηθεί στις ΗΠΑ στους άνδρες ηλικίας 50 ετών και άνω, ενώ οι περιπτώσεις πρώιμου σταδίου έχουν μειωθεί, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε προ ημερών.
Η μελέτη εξέτασε περιπτώσεις που διαγνώστηκαν στην περίοδο μεταξύ 2005 και 2016, κατά τη διάρκεια της οποίας οι κατευθυντήριες οδηγίες δεν συνιστούσαν πλέον τον ετήσιο έλεγχο του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA), καθώς τα συνολικά οφέλη της κάποτε συνηθισμένης συνιστώμενης εξέτασης αίματος δεν υπερέβαιναν τους κινδύνους, σύμφωνα με την αρμόδια επιτροπή.
Η αυξημένη τάση εμφάνισης προχωρημένων περιπτώσεων καρκίνου του προστάτη που παρατηρήθηκαν στη νέα μελέτη "πιθανότατα" προέκυψαν από αυτές τις συστάσεις κατά του προσυμπτωματικού ελέγχου, που οδήγησαν στη μη εντόπιση περιπτώσεων που εξελίχθηκαν γρήγορα, σύμφωνα με τους ερευνητές της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας.
Κάθε χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπάρχουν περίπου 200.000 νέες περιπτώσεις καρκίνου του προστάτη και 33.000 θάνατοι. Ευτυχώς, οι περισσότερες περιπτώσεις αναπτύσσονται αργά και δεν απειλούν τη ζωή. Πολλές περιπτώσεις μπορεί να διαρκέσουν μια δεκαετία ή περισσότερο μέχρι να εμφανιστούν συμπτώματα, αν όχι καθόλου, και μπορεί να μην είναι ποτέ θανατηφόρες.
Έτσι, υπήρξαν ανησυχίες ότι η διάγνωση πάρα πολλών πρώιμων καρκίνων μπορεί να οδηγήσει σε περιττή ανησυχία, βιοψίες και θεραπείες, που μπορούν να αφήσουν τους άνδρες με επιπλοκές, όπως ακράτεια ούρων και ανικανότητα. Αλλά υπάρχει επίσης ανησυχία ότι η μη ετήσια προληπτική εξέταση μπορεί να οδηγήσει στη μη διάγνωση επιθετικών καρκίνων που μπορεί να αποβούν θανατηφόροι.
Το 2008, η Ειδική Επιτροπή Προληπτικού Ελέγχου των ΗΠΑ τάχθηκε κατά του ελέγχου PSA για άνδρες ηλικίας 75 ετών και άνω, και το 2012 συνέστησε να μην γίνεται έλεγχος ρουτίνας για όλους τους άνδρες. Στη συνέχεια, το 2018, η ομάδα προχώρησε σε περαιτέρω αλλαγές, συνιστώντας τη λήψη ατομικών αποφάσεων για άνδρες ηλικίας 55 έως 69 ετών και κατά του ελέγχου για άνδρες 70 και άνω.
Οι ερευνητές στη μελέτη αυτή υποστήριξαν ότι παράγοντες κινδύνου για προχωρημένο καρκίνο του προστάτη, όπως το οικογενειακό ιστορικό της νόσου ή η παχυσαρκία, πιθανώς δεν μπορούν να εξηγήσουν την αυξητική τάση που παρατηρήθηκε.
"Αυτά τα δεδομένα δείχνουν το δίλημμα μεταξύ της υψηλότερης συχνότητας προληπτικού ελέγχου με συνέπεια την αυξημένη διάγνωση ασθενειών σε πρώιμο στάδιο (και πιθανώς υπερδιάγνωσης και υπερθεραπείας) και της πιο χαλαρής προσέγγισης με επακόλουθο ενδεχομένως την αύξηση των περιστατικών προχωρημένης (πιθανώς θανατηφόρας) νόσου", αναφέρει η μελέτη που κυκλοφόρησε στο περιοδικό Journal of the National Cancer Institute.
Στο χρονικό αυτό διάστημα παρατηρήθηκε στη μελέτη μία πτώση στη συχνότητα διάγνωσης περιπτώσεων αρχικού σταδίου κατά 6 έως 10% ανά έτος, ανάλογα με την ηλικία, όμως ταυτόχρονα σημειώθηκε μία ανησυχητική αύξηση στις περιπτώσεις τοπικά προχωρημένης ή μεταστατικής νόσου του προστάτη. Η τελευταία αυξήθηκε μεταξύ των ανδρών 50 έως 74 ετών κατά 2,4% ετησίως από το 2008 έως το 2012 και κατά 5,6% ετησίως από το 2012 έως το 2016. Μεταξύ των ανδρών 75 ετών και άνω, η συχνότητα της μεταστατικής νόσου αυξήθηκε κατά 5,2% ετησίως από το 2010 έως το 2016. Στο ίδιο διάστημα οι άνδρες είχαν μειώσει τη συχνότητα ελέγχου του PSA κατά 30 με 40% ένα έτος.
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι οι συστάσεις των ειδικών επιτροπών προσυμπτωματικού ελέγχου πρέπει να αλλάξουν και να ωθήσουν τους άνδρες να μιλήσουν με τους γιατρούς τους σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του ελέγχου του PSA, έτσι ώστε να ανιχνευθούν σε αρχικό στάδιο πιο επιθετικοί καρκίνοι. «Πρέπει να βρεθεί μία μέση λύση»!