30/09/2019
Σχολικός εκφοβισμός ή bullying....
..μια έννοια, που ακούμε πολύ συχνά τα τελευταία χρόνια η οποία, μας έχει «τρομοκρατήσει», βλέποντας τις συνέπειες που τελικά μπορεί να έχει στη ψυχολογία ενός παιδιού. Τι είναι, όμως, τελικά το bullying –όπως έχει επικρατήσει να το ακούμε- ή ο σχολικός εκφοβισμός; Μπορούμε να κάνουμε κάτι για να αποτρέψουμε το φαινόμενο αυτό;
Η αλήθεια είναι πως ο φόβος για το bullying είναι πλέον τόσο έντονος, που τείνουμε οποιαδήποτε συμπεριφορά με επιθετικό χαρακτήρα μεταξύ των παιδιών, να την ονομάζουμε έτσι. Οι περισσότερες επιθετικές συμπεριφορές που εκδηλώνουν τα παιδιά μέσα στο σχολικό περιβάλλον δεν είναι κανόνας ότι αποτελούν εκφάνσεις σχολικού εκφοβισμού. Πειράγματα, τραβήγματα, σπρωξίματα κι άλλες τέτοιου είδους χειρονομίες, που όλοι λίγο πολύ έχουμε να θυμόμαστε από τα μαθητικά μας χρόνια, δεν είναι απαραίτητα bullying.
Ο σχολικός εκφοβισμός είναι μια κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη, επίμονη και συστηματική βία μεταξύ συμμαθητών ή συνομήλικων παιδιών, με σκοπό την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου. Η επανάληψη και η πρόθεση είναι τα δύο κύρια χαρακτηριστικά του και μπορεί να παρουσιαστεί με διάφορες μορφές:
1. Λεκτική (κοροϊδία, διακρίσεις, αρνητικά σχόλια)
2. Σωματική (χτυπήματα, σπρωξίματα, κλωτσιές)
3. κοινωνική (διάδοση φημών, καταστροφή προσωπικών αντικειμένων, απομόνωση από την ομάδα)
4. ηλεκτρονική (εκφοβισμός μέσω κοινωνικών μέσων δικτύωσης).
Όπως παρατηρείται, θύματα του bullying, τις περισσότερες φορές, είναι παιδιά ήσυχα, εσωστρεφή, που έχουν λίγους ή καθόλου φίλους. Συνήθως, έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, τείνουν να πιστεύουν πως τα ίδια φταίνε για την προκλητική και επιθετική συμπεριφορά των συμμαθητών τους απέναντί τους. Γι’ αυτό και σπάνια μιλάνε για ότι τους συμβαίνει σε κάποιο μεγαλύτερο και δεν ζητούν βοήθεια. Φοβούνται ότι αν μιλήσουν τα πράγματα μπορεί να χειροτερέψουν γι’ αυτούς και ότι δεν θα γίνουν ποτέ αποδεκτοί από την ευρύτερη ομάδα των συμμαθητών τους.
Παρόλο που τα παιδιά, δύσκολα θα ανοιχτούν για να μιλήσουν για τη δεινή κατάσταση στην οποία βρίσκονται, υπάρχουν «σημάδια» στη συμπεριφορά και στη διάθεση τους που μπορούν να προβληματίσουν το γονιό, π.χ. απότομη αλλαγή διάθεσης, τάση για μοναχικότητα, δυσφορία ή άρνηση για να πηγαίνει στο σχολείο. Γι’ αυτό το λόγο είναι πολύ σημαντικό ο γονιός να έχει χτίσει μια σχέση εμπιστοσύνης και καλής επικοινωνίας με το παιδί του, ώστε αφενός να μπορέσει να αναγνωρίσει τα σημάδια και αφετέρου το παιδί να μπορέσει να ανοιχτεί όταν το ίδιο το επιλέξει. Τότε, ο γονιός θα πρέπει να ακούσει με προσοχή, χωρίς κριτική διάθεση και χωρίς πανικό ή αμφισβήτηση τα λεγόμενα του παιδιού, ώστε το παιδί να νιώσει ότι το καταλαβαίνουν, να ανοιχτεί περισσότερο κι έτσι να λάβει τη βοήθεια και την υποστήριξη που χρειάζεται για να αντιμετωπίσει τον εκφοβισμό.
Η καλύτερη πρόληψη για την αποφυγή θυματοποίησης των παιδιών είναι να τα μάθουμε ως γονείς, εκπαιδευτικοί και ειδικοί να υπερασπίζονται τον εαυτό τους και να παίρνουν ενεργητική θέση στα τεκταινόμενα της ζωής τους. Ο καλύτερος τρόπος για να το μάθουν αυτό είναι μέσα από το δικό μας παράδειγμα ζωής και δράσης…
