26/08/2019
όταν βιάζεται ο πελαργός.. ή αλλιώς περί προωρότητας
και πρόωρου τοκετου:
Κάθε τοκετός που συμβαίνει μεταξύ 23ης και 37ης βδομάδας κύησης χαρακτηρίζεται πρόωρος και η συχνότητα του ανέρχεται σε 4-10 % των συνολικών κυήσεων. Kάθε χρόνο, παγκοσμίως, γεννιούνται πρόωρα πάνω από 13 εκατομμύρια βρέφη,με τα περισσότερα από αυτά στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Όσο και αν έχει προχωρήσει η μαιευτική δυστυχώς ακόμη δεν έχουμε καταφέρει να βρούμε την ή τις αιτίες του πρόωρου τοκετού, αφού ακόμη δεν έχουμε ανακαλύψει τι είναι αυτό που πυροδοτεί την έναρξη τοκετού. Η προωρότητα για το μαιευτήρα είναι ένα δισεπίλυτο πρόβλημα που χρειάζεται οξύνοια , εμπειρία αλλά και τύχη, αφού όλα αυτά τα χρόνια δεν έχει περιοριστεί η συχνότητά του αν και υπάρχουν σημάδια που προειδοποιούν κάποιες φορές.
η περιγεννητική νοσηρότητα και θνησιμότητα είναι σημαντική όταν το νεογέννητο είναι 1500gr
Ο προωρότητα δυστυχώς είναι η πιο συχνή αιτία εγκεφαλικής παράλυσης,πνευματικής και αναπτυξιακής καθυστέρησης στα παιδία. Επίσης λόγω της προωρότητας και της μακράς παραμόνης του βρέφους στη Μονάδα Εντατικής μπορεί να προκληθούν εγκεφαλική αιμορραγία, το σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας(ΣΑΔ) , τύφλωση, νεκρωτική εντεροκολίτιδα, νεφροπάθεια καθώς και σηψαιμία.
Σε υποψία αλλαγών στην κύηση που καταδεικνύουν πρόωρο τοκετό, η διάγνωση πρέπει να τίθεται όσο το δυνατόν νωρίτερα για να μπορέσουν να ληφθούν κατάλληλα μέτρα και να μπορέσει να καθυστερήσει κατά το δυνατόν η διαδικασία του τοκετού.
Βέβαια, η πρόοδος στην προγεννητική και περιγεννητική φροντίδα έχει χαρίσει τη ζωή σε πολλά νεογέννητα που αλλιώς θα είχαν αποκτήσει σημαντικές αναπηρίες. Αν και καμία θερμοκοιτίδα δεν μπορεί να αντικαταστήσει το περιβάλλον της μήτρας, αρκετά από τα νεογέννητα μετά τη νοσηλεία τους σε μονάδα εντατικής θεραπείας νεογνών μεγαλώνουν και γίνονται υγιείς ενήλικες.
Οι αιτίες που προκαλούν τον πρόωρο τοκετό δεν είναι όπως είπαμε απόλυτα γνωστές όμως το ιστορικό πρόωρων τοκετών ή αποβολών στο δεύτερο τρίμηνο της κύησης, τόσο της εγκύου όσο και συγγενικών της προσώπων την κατατάσσει σε ομάδα υψηλού κινδύνου και σε αυτή το μήκος του τραχήλου παίζει σημαντικό ρόλο στην πρόγνωση αλλά και "θεραπεία" του πρόωρου τοκετού.
Άλλοι παράγοντες προδιάθεσης για πρόωρο τοκετό είναι το αυξημένο ή ελαττωμένο αμνιακό υγρό, η πρόωρη ρήξη των υμένων ("σπάσιμο νερών"), με συνοδή τους μόλυνση (χοριοαμνιονίτιδα), η πολύδυμη κύηση(αυξημένη σε συχνότητα λόγω της αύξησης κυήσεων με IVF), η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη, η ενδομήτρια λοίμωξη, η προεκλαμψία, η χρήση ναρκωτικών ουσιών όπως η κοκαϊνη,η αποκόλληση του πλακούντα, μεγάλα ινομυώματα της μήτρας.
Από την άλλη , η διακοπή του καπνίσματος και του αλκοόλ,η θεραπεία της ουλίτιδας και περιοδοντίτιδας της βακτηριακής κολπίτιδας της ουρολοίμωξης ή της ασυμπτωματικής βακτηριουρίας, μπορούν να μειώσουν την πιθανότητα πρόωρου τοκετού.
Το πρόβλημα δυστυχώς κάποιες φορές είναι πιο σύνθετο αφού αν και οι λοιμώξεις της μήτρας έχουν θεραπευτεί σε κάποιες έγκυες ο πρόωρος τοκετός δεν αναστέλλεται εντέλει!!
Όσον αφορά στη διατροφή ,όλες οι έγκυες αλλά κυρίως αυτές που ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου πρέπει να κάνουν δίαιτα πλούσια σε μικρά ψάρια και να αποφεύγουν τα μεγάλα όπως τόνος, ξιφίας, σολωμός που περιέχουν υδράργυρο , ο οποίος είναι εμβρυοτοξικός
Όσον αφορά στην παρακολούθηση των ομάδων υψηλού κινδύνου το διακολπίκό υπερηχογράφημα που εκτιμά το μήκος του τραχήλου και τη χοάνωσή του ή όχι συμβάλει (άλλα όχι πάντα δυστυχώς) στη μείωση του πρόωρου τοκετού είτε μόνο φαρμακευτικά με τη χορήγηση 200 mgr προγεστερόνης ενδοκολπικά είτε και επεμβατικά με την περίδεση του τραχήλου κατά Μc Donald ή με τη χρήση κολπικού πεσσού Arabin. Η κάθε θεραπεία πρέπει να εξατομικεύεται αυστηρά για την κάθε έγκυο!!!
Όσον αφορά στα συμπτώματα, το κυρίαρχο είναι οι πρόωρες συστολές της μήτρας, οι οποίες όταν γίνονται περιοδικές , τις αντιλαμβάνεται η έγκυος σαν "πετρώματα" με πόνους περιόδου, που μπορεί αν δεν ανασταλούν να οδηγήσουν στη βράχυνση έως και εξάλειψη του τραχήλου οπότε και ο τοκετός είναι αναπόφευκτος! σε αυτές τις περιπτώσεις όσο νωρίτερα το αντιληφθεί η έγκυος και ο μαιευτήρας τόσο πιο πιθανή είναι η αναστολή τους. Αυτές λοιπόν οι έγκυες υποβάλλονται σε καρδιοτοκογράφημα για να εκτιμηθεί η περιοδικότητα και ένταση των συστολών καθώς και σε εκτίμηση του μήκους του τραχήλου και ανάλογα την ηλικία κύησης να ακολουθηθεί η ενδεδειγμένη θεραπευτική προσέγγιση.
Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αναστολή των συσπάσεων με ασφάλεια για την έγκυο και το έμβρυο είναι η κολπική χορήγηση ινδομεθακίνης και η από του στόματος χορήγηση νιφεδιπίνης σε διάφορα δοσολογικά σχήματα ανάλογα την ηλικία κύησης καθώς και η ενδοφλέβια σε νοσοκομειακό περιβάλλον χορήγηση Ατοσιμπάνης( Tractocil).
Ταυτόχρονα το αναπνευστικό του εμβρύου για την αποφυγή του συνδρόμου αναπνευστικής δυσχέρειας και την παραγωγή επιφανειοδραστικού παράγοντα (surfactan)προετοιμάζεται με τη χορήγηση κορτικοστεροειδών σε θεραπευτικό σχήμα ιδανικά εντός δύο 24ώρων, λαμβάνονται καλλιέργειες κόλπου , ούρων, ταχύτητα καθίζησης , CRP και γενική αίματος για την αναγνώριση πιθανής λοίμωξης και αντίστοιχης σύγχρονης χορήγησης αντιβιοτικών για την θεραπεία της, αλλά και για την πρόληψη νεογνικής σηψαιμίας ενώ
σε κάθε περίπτωση συστήνεται αυστηρός κλινοστατισμός.
Έχοντας κάνει όλα αυτά η ευχή όλων και η δικιά μου προσωπικά είναι η αναστολή της προωρότητας και αν αυτό δεν είναι δυστυχώς εφικτό, η πάραταση της κύησης τόσο ώστε ο επικείμενος τοκετός να οδηγήσει στη γέννηση ενός πρόωρου νεογνού που θα είναι όμως μελλοντικά ένα υγιές χωρίς σωματικές ή και πνευματικές αναπηρίες παιδί.
Η πρώιμη διάγνωση των συμπτωμάτων και η αναγνώριση των ομάδων υψηλού κινδύνου από τη μεριά του μαιευτήρα καθώς και η επαγρύπνηση από την πλευρά της εγκύου είναι οι βασικοί παράγοντες βελτίωσης των κινδύνων της προωρότητας και των συνέπειών της!!!!
