Παρασκευή Τράμπα Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια

30/03/2026

Σε μια περίοδο έντονων προκλήσεων για τον κλάδο της Ψυχοθεραπείας, το PsychologyNow.gr μετά τις καταιγιστικές εξελίξεις, ανοίγει έναν απαραίτητο διάλογο για ...

22/09/2022

Όταν πήγα σχολείο, ήμουν 6 χρονών, ο δάσκαλος μού ζήτησε να γράψω τ’ όνομά μου. Έγραψα: Ναουάλ. Μου είπε: “Όχι, γράψε τ’ όνομά σου ολόκληρο, μαζί με το επώνυμό σου”. Έγραψα τότε δίπλα στ’ όνομά μου το επώνυμο της μάνας μου γιατί εκείνη μού ’χε μάθει την αλφαβήτα. Μόλις το είδε ο δάσκαλος, διέγραψε με μια απότομη κίνηση το επώνυμο της μητέρας μου.

“Σβήσ’ το αυτό”, μου είπε, “και γράψε γρήγορα το επώνυμο του πατέρα σου και του παππού σου”. Εκείνη τη στιγμή κάτι φωτίστηκε μέσα μου. “Γιατί;”, αναρωτήθηκα. “Γιατί έσβησε το όνομα της μάνας; Αφού αυτή με γέννησε, αυτή μ’ έμαθε να διαβάζω και να γράφω, αυτή τά ’κανε όλα”. Από εκείνη τη στιγμή επαναστάτησα.

Ακόμα κι ως παιδί, ήμουν εναντίον της πατριαρχίας. Γιατί τι είναι η πατριαρχία; Πατριαρχία είναι τα δύο μέτρα και δύο σταθμά. Πατριαρχία είναι η διπλή ηθική, οι διαφορετικοί κανόνες. Είναι το να κυριαρχεί πάνω σου ένας άντρας μόνο και μόνο επειδή είναι άντρας.

Ο φεμινισμός δεν ήταν κάτι που χρειαζόταν να το σπουδάσω. Ο φεμινισμός δεν είναι δυτική εφεύρεση. Το φεμινισμό δεν τον ανακάλυψαν Αμερικανίδες, όπως πιστεύει ο περισσότερος κόσμος. Όχι, ο φεμινισμός είναι ενσωματωμένος στον αγώνα όλων των γυναικών σ’ ολόκληρο τον κόσμο.

Είμαστε εναντίον της πατριαρχίας, όχι εναντίον των αντρών. Το πατριαρχικό σύστημα καταπιέζει και τους άντρες και τις γυναίκες.

Η γύμνια και το κουκούλωμα είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Μεταφέρουν το ίδιο μήνυμα. Διότι το να καλύπτεις υποχρεωτικά μια γυναίκα με μαντήλα σημαίνει πως η γυναίκα αυτή είναι ένα σκέτο κορμί που πρέπει να σκεπαστεί. Το να ξεγυμνώνεις ένα γυναικείο σώμα σημαίνει και πάλι πως πρόκειται για ένα σκέτο κορμί.

Οι γυναίκες είναι συνένοχες σ’ όλο αυτό το πράγμα. Οι μανάδες καταπιέζουν τις κόρες τους και τις άλλες γυναίκες. Είναι η νοοτροπία, η ψυχολογία του σκλάβου. Συνήθως οι σκλάβοι μισούν ο ένας τον άλλον και αντιμάχονται ο ένας τον άλλον για να κερδίσουν την εύνοια του αφέντη τους. Το ίδιο κάνουν κι οι γυναίκες. Θέλουν να ευχαριστήσουν τον αφέντη, τον άντρα. Θέλουν να κερδίσουν την εύνοιά του. Γι’ αυτό καταπιέζουν τα κορίτσια τους και τις υπόλοιπες γυναίκες.

Απόσπασμα συνέντευξης της ψυχιάτρου, συγγραφέως, και ακτιβίστριας, Ναουάλ Αλ Σααντάουι μια από τις κορυφαίες προσωπικότητες του παγκόσμιου φεμινιστικού κινήματος. Το 1981 φυλακίστηκε για το έργο της και αργότερα, εξαιτίας απειλών για τη ζωή της, αναγκάστηκε να φύγει από την Αίγυπτο.
Η δολοφονία της 22χρονης Mahsa Amini επειδή δεν φορούσε σωστά το χιτζάμπ της, αποτέλεσε την σπίθα για να ξεκινήσει μια ολόκληρη επανάσταση στο Ιράν, ενάντια στην καταπίεση, την πατριαρχία, και στον φανατισμό. Ποιοτική Βιβλιοθήκη

03/02/2022

Τι αισθάνομαι;
Πόσο δυνατό είναι αυτό το συναίσθημα;
Σε ποιο μέρος του Σώματος μου το αισθάνομαι;
Τι μου λέει αυτό το συναίσθημα;
Τι χρειάζομαι;
Ποιο μικρό βήμα μπορώ να κάνω για να ικανοποιήσω αυτή την ανάγκη μου;

13/08/2021

Συναισθηματική ανάκαμψη μετά από μια μεγάλη καταστροφή

Οι μεγάλες καταστροφές όπως οι πυρκαγιές που βιώσαμε πρόσφατα είναι συνήθως απρόσμενες και δυσβάσταχτες εμπειρίες. Σε πολλές περιπτώσεις παρόλο που δεν αφήνουν φανερά σημάδια σωματικής βλάβης, υπάρχει όμως σοβαρός συναισθηματικός αντίκτυπος λόγω της απώλειας όχι μόνο υλικών αγαθών, αλλά και της αίσθησης της ασφαλείας μας. Είναι σύνηθες, λοιπόν, για ανθρώπους που έχουν βιώσει καταστροφές να παρουσιάζουν έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις. Η κατανοηση αυτών των αντιδράσεων μπορεί να σας βοηθήσει να διαχειριστείτε τα συναισθήματα, τις σκέψεις, και τις συμπεριφορές σας, ώστε να μπορέσετε σταδιακά να ανακάμψετε.

Ποιες είναι οι συνήθεις αντιδράσεις σε καταστροφές;
Μετά από μια μεγάλη καταστροφή οι άνθρωποι συχνά νιώθουν σοκ και σύγχυση. Μόλις αυτά υποχωρήσουν, τότε εμφανίζονται ποικίλες αντιδράσεις, όπως:

• Έντονα ή απρόβλεπτα συναισθήματα: Μπορεί να νιώθετε, άγχος, σύγχυση, θλίψη ή ακόμη έντονο εκνευρισμό και θυμό
• Αλλαγή στα μοτίβα σκέψεων και συμπεριφορών: Μπορεί να έχετε επαναλαμβανόμενες και «ζωντανές» αναμνήσεις των γεγονότων. Αυτές οι αναμνήσεις μπορεί να εμφανίζονται χωρίς προφανή λόγο και να οδηγούν σε σωματικές αντιδράσεις, όπως ταχυκαρδία ή εφίδρωση. Επίσης, αρκετοί άνθρωποι βιώνουν διαταραχές στον ύπνο και στη διατροφή τους.
• Ευαισθησία σε περιβαλλοντικούς παράγοντες: Ερεθίσματα, όπως η μυρωδιά καπνού, μπορεί να πυροδοτήσουν αναμνήσεις και τον φόβο ότι η καταστροφή θα επαναληφθεί
• Δυσκολία στις διαπροσωπικές σχέσεις: Μπορεί να παρατηρήσετε αυξημένες συγκρούσεις με την οικογένεια, τους φίλους ή και τους συναδέλφους σας. Επίσης, μπορεί να απομονωθείτε και να αποφεύγετε τις συνηθισμένες σας δραστηριότητες
• Ψυχοσωματικά συμπτώματα: Μπορεί να εμφανίσετε πονοκεφάλους, ζαλάδες, πόνους στο στήθος, που προέρχονται από το στρες, τα οποία όμως χρήζουν ιατρικής φροντίδας

Πώς να το διαχειριστώ;
Εν μέσω κρίσης, όπως αυτής που προκαλεί μια πυρκαγιά, μπορεί να είναι πραγματικά δύσκολο να σκεφτείτε τον εαυτό σας, ενώ ταυτόχρονα έχετε τόσα άλλα θέματα να τακτοποιήσετε. Ωστόσο, αυτή είναι μια καλή στιγμή να αρχίσετε να φροντίζετε για την προσωπική σας ανθεκτικότητα, ίαση και αίσθηση κανονικότητας. Μερικές στρατηγικές αυτοφροντίδας, που μπορείτε να δοκιμάσετε είναι:
Δώστε στον εαυτό σας χρόνο να προσαρμοστεί. Αυτή θα είναι μια δύσκολη στιγμή στη ζωή σας. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να νιώσει θλίψη, να κλάψει και να απελευθερώσει όποια δύσκολα συναισθήματα με υγιή τρόπο. Χαμηλώσετε τις προσδοκίες σας σχετικά με τι «θα έπρεπε» να κάνετε και πώς «θα έπρεπε» να νιώθετε.
Ζητήστε υποστήριξη από ανθρώπους που νοιάζονται για εσάς και που θα ακούσουν και θα κατανοήσουν την κατάσταση σας. Η επαφή με ανθρώπους συμβάλει ουσιαστικά στην ανάκαμψη από καταστροφές. Βρείτε κατανόηση σε ανθρώπους που έχουν βιώσει το ίδιο και στήριξη σε ανθρώπους που είναι διαθέσιμοι για εσάς
Επικοινωνήστε την εμπειρία σας. Εκφράστε τα συναισθήματα σας όπως εσείς νιώθετε πιο άνετα (π.χ. μιλήστε για αυτό που σας συνέβη με φίλους και συγγενείς, κρατήστε ημερολόγιο, βρείτε μια δραστηριότητα).
Ξαναβρείτε τη ρουτίνα σας ή βρείτε νέες ρουτίνες. Μπείτε σε ένα πρόγραμμα χρήσιμων και ευχάριστων δραστηριοτήτων (π.χ. συχνά γεύματα, άσκηση, μια βόλτα στη θάλασσα), που θα σας βοηθήσει να βρείτε την κανονικότητα σας.
Αν μπορείτε, αναβάλετε μεγάλες αποφάσεις που θα επηρεάσουν σημαντικά τη ζωή σας. Αποφάσεις, όπως η αλλαγή εργασίας, αποτελούν επιπλέον πίεση και είναι δυσκολότερο να επιτευχθούν στη φάση ανάκαμψης από μια κρίση
Υιοθετήστε υγιείς συμπεριφορές για να ενδυναμώσετε την ικανότητα σας να διαχειριστείτε το στρες. Τραφείτε ισορροπημένα και ξεκουραστείτε όσο μπορείτε. Αν έχετε δυσκολίες στον ύπνο χρησιμοποιήστε τεχνικές χαλάρωσης. Αποφύγετε καταχρήσεις και φάρμακα χωρίς ιατρική καθοδήγηση καθώς μπορεί να καθυστερήσουν τη υγιή διαχείριση της κατάστασης.
Εστιάστε σε αυτά για τα οποία είστε ευγνώμονες παρά την απώλεια σας. Δώστε στον εαυτό σας την άδεια να νιώσει καλά. Μπορείτε να έχετε στιγμές χαράς ακόμα και σε περιόδους πένθους

Αν αυτοί οι τρόποι δεν είναι αρκετοί και παρατηρήσετε δυσφορικά συναισθήματα που εμμένουν, αν νιώθετε ότι με μεγάλη δυσκολία μπορείτε να ανταπεξέλθετε στις καθημερινές σας λειτουργίες, τότε συμβουλευτείτε έναν πιστοποιημένο και εξειδικευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας. Οι ψυχοθεραπευτές είναι εκπαιδευμένοι να σας βοηθήσουν να διαχειριστείτε τις συναισθηματικές αντιδράσεις που πυροδοτούν οι δυσκολίες της ζωής και να διαμορφώσετε ένα σχέδιο για να προχωρήσετε σε ένα καλύτερο μέλλον.

Επιμέλεια κειμένου - προσαρμογή στα ελληνικά για την Ελληνική Εταιρεία Ψυχοθεραπείας Gestalt: Ιωάννα Κουτσοπούλου

Πηγή: American Psychological Association https://www.apa.org/topics/disasters-response/residential-fire
https://www.apa.org/topics/disasters-response/recovering

22/02/2021