18/01/2026
Σήμερα θα μιλήσουμε επιστημονικά για την βερβερίνη και θα εξηγήσουμε γιατί οι περισσότεροι γιατροί δεν ασχολούμαστε μαζί της...
Τι είναι η βερβερίνη και πώς λειτουργεί?
Η βερβερίνη είναι ένα φυτικό αλκαλοειδές, το οποίο φαίνεται να ενισχύει την δράση ενός ενδοκυττάριου ενζύμου, που ονομάζεται "πρωτεϊνική κινάση ενεργοποιημένη από τη μονοφωσφορική αδενοσίνη (AMPK)". Το ένζυμο αυτό βρίσκεται μέσα στα κύτταρα (όχι στο αίμα), και επηρεάζει πολλές μεταβολικές διεργασίες, όπως την σύνθεση των λιπιδίων στο συκώτι, τον μεταβολισμό της γλυκόζης και πολλά άλλα. Σκοπός του ενζύμου αυτού είναι η παροχή ενέργειας στα κύτταρα. Προφανώς, η ενίσχυση της δραστηριότητας του ενζύμου αυτού με φάρμακα ή συμπληρώματα όπως η βερβερίνη θα μπορούσε να επιταχύνει τον μεταβολισμό του ατόμου.
Έχουν μελετηθεί οι δράσεις της βερβερίνης στον μεταβολισμό του ανθρώπου?
Η βερβερίνη έχει χρησιμοποιηθεί από πολλούς εναλλακτικούς "ιατρούς" παγκοσμίως ως ενισχυτικό του μεταβολισμού. Πολλοί εξ αυτών έχουν δημοσιεύσει τα αποτελέσματα που παρατήρησαν με την βερβερίνη, κυρίως σε αυτούς τους ασθενείς που πήγαν καλά... Αυτό σημαίνει, ότι η μεγάλη πλειοψηφία των δημοσιευμένων μελετών είναι πολύ χαμηλής ποιότητας και αμφιβόλου αξιοπιστίας, ιδίως όταν αναφέρουν μεγάλα οφέλη στο βάρος ή τον μεταβολισμό. Διάφορες προσπάθειες να συγκεντρωθούν όλα τα δημοσιευμένα δεδομένα ώστε να βγει ένα ασφαλές συμπέρασμα, κατέληξαν στο εξής:
"Αν και φαίνεται να υπάρχει ένα ΜΙΚΡΟ όφελος από την βερβερίνη όσον αφορά την απώλεια βάρους και την LDL χοληστερίνη, οι περισσότερες μελέτες είναι κακής ποιότητας και χαμηλής αξιοπιστίας".
Πόσο είναι το μικρό αυτό όφελος και πώς το επιτυγχάνουμε?
Με βάση τις μετα-αναλύσεις των μελετών που αναφέραμε (και είναι στην διάθεση όποιου τις ζητήσει), φαίνεται ότι μια απώλεια βάρους 1-2 κιλών συνολικά, είναι εφικτή μετά από λήψη τουλάχιστον 1000mg ημερησίως για τουλάχιστον 1 έτος (40-50 εβδομάδες τουλάχιστον). Τονίζω εδώ τη λέξη συνολικά. Όχι 1-2 κιλά το μήνα. 1-2 κιλά και τέλος.
Γιατί οι γιατροί δεν ασχολούνται με την βερβερίνη?
Όπως καταλαβαίνουμε το όφελος της "θεραπείας" είναι πολύ μικρό, και αυτό οφείλεται εν πολλοίς στο ότι η βερβερίνη δεν απορροφάται καλά από το έντερό μας. Για την ακρίβεια, λιγότερο από 1% της ποσότητας που παίρνουμε με τα συμπληρώματα μπαίνει στην συστηματική κυκλοφορία. Οι περισσότεροι άνθρωποι που προσπαθούν να χάσουν βάρος δεν θα καλυφθούν αν χάσουν 1-2 κιλά μετά από 1 έτος προσπάθειας και λήψης ενός ακόμα φαρμάκου. Συνεπώς, με βάση όσα γνωρίζουμε έως σήμερα, από ιατρικής απόψεως, δεν έχει κανένα νόημα η λήψη του συμπληρώματος αυτού.
Υπάρχουν σοβαρές μελέτες για την βερβερίνη?
Φυσικά και υπάρχουν τέτοιες μελέτες, αλλά δεν ενισχύουν την άποψη που συστήνει της χρήσης της βερβερίνης.
Μια πρόσφατη σοβαρή μελέτη κατέγραψε τα αποτελέσματα λήψης μεγάλης δόσης βερβερίνης (1000mg ημερησίως) για 6 μήνες, και τα συνέκρινε με εικονικό φάρμακο (δηλαδή με το τίποτα) σε 337 παχύσαρκους ασθενείς με σημαντικές μεταβολικές ανωμαλίες, που όμως δεν είχαν σάκχαρο. Οι ασθενείς και οι γιατροί δεν γνώριζαν τι λάμβανε ο καθένας, μέχρι που ολοκληρώθηκε η μελέτη.
Αυτού του είδους οι μελέτες ονομάζονται διπλές τυφλές, και είναι οι πιο ποιοτικές και αξιόπιστες. Μάλιστα, η μελέτη πραγματοποιήθηκε στην Κίνα από 11 κέντρα που ασχολούνται με τον μεταβολισμό και την εναλλακτική "ιατρική", δηλαδή μια χώρα όπου οι άνθρωποι εμπιστεύονται πολύ τα φυτικά συμπληρώματα. Παράλληλα με την λήψη των φαρμάκων (βερβερίνη ή εικονικό φάρμακο) οι ασθενείς έλαβαν οδηγίες για ορθότερη διατροφή και αύξηση της σωματικής δραστηριότητας.
Μετά από 6 μήνες, η απώλεια βάρους στις δύο ομάδες ασθενών (βερβερίνη vs. τίποτα) ήταν ακριβώς ίδια και ήταν 1.8 κιλά. Η βερβερίνη είχε χειρότερα αποτελέσματα στο σπλαχνικό λίπος, σε σχέση με το εικονικό φάρμακο (το τίποτα δηλαδή)!!! Παράλληλα, η βερβερίνη βελτίωσε κατά 7.7 mg/dl περισσότερο την LDL σε σχέση με το εικονικό φάρμακο, ενώ δεν υπήρχε καμία διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων στο σάκχαρο, την γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη ή την αντίσταση στην ινσουλίνη. Οι ασθενείς που είχαν υψηλή hs-CRP πριν την έναρξη της αγωγής, ήταν οι μόνοι που ωφελήθηκαν περισσότερο από την βερβερίνη, αλλά και πάλι η απώλεια βάρους ήταν πολύ μικρή, ενώ αυτό το αποτέλεσμα στηρίχθηκε μόνο σε 25 ασθενείς!!!
Τέλος, οι παρενέργειες ήταν περισσότερες σε αυτούς που έλαβαν την βερβερίνη, και οι ήπιες και οι σοβαρές, αλλά όχι στατιστικά σημαντικά περισσότερες.
Η μελέτη αυτή βρίσκεται ελεύθερα διαθέσιμη εδώ:
https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2844037
Συνεπώς, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η βερβερίνη αποτελεί ένα συμπλήρωμα διατροφής που μάλλον δεν βλάπτει και μπορεί να έχει μικρά, αλλά όχι σημαντικά οφέλη στον μέσο άνθρωπο. Αν λάβουμε υπόψη το κόστος 20-50 ευρώ το μήνα, μάλλον είναι υπερεκτιμημένη για αυτό που προσφέρει.
Με αυτό το ποστ, δεν λέμε ότι δεν θα υπάρξει στο μέλλον κάποια θεραπεία φυτικής προέλευσης που θα μπορέσει να οδηγήσει σε σημαντική απώλεια βάρους. Αντίθετα, θεωρούμε ότι η ιατρική πρέπει να μιμείται όσα η φύση μας διδάσκει. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των στατινών, όπως η λοβαστατίνη, που ήταν το πρώτο φάρμακο για την θεραπεία της χοληστερίνης. Η λοβαστατίνη είναι ολόιδια μοριακά με την φυτική ουσία μονακολίνη. Με βάση αυτή φτιάχτηκαν τα τόσο επιτυχημένα φάρμακα της χοληστερίνης, που σήμερα θεραπεύουν με επιτυχία δισεκατομμύρια ασθενείς.
Λέμε όμως ότι θα πρέπει να σταματήσουμε να ακούμε φωνές που μας οδηγούν σε μη επιστημονικές επιλογές στην προσπάθειά μας να ρυθμίσουμε τον μεταβολισμό μας, γιατί τελικά δεν βοηθούν στην μακροχρόνια και σημαντική απώλεια βάρους.
This randomized clinical trial assesses the efficacy and safety of berberine therapy to reduce visceral adipose tissue and liver fat content in diabetes-free individuals with obesity and metabolic dysfunction–associated steatotic liver disease.
