08/04/2022
Αιματουρία
Η αιματουρία είναι η εμφάνιση αίματος στα ούρα και διακρίνεται στην μακροσκοπική ή στην μικροσκοπική.
Μακροσκοπική είναι η αιματουρία που είναι ορατή με το μάτι, δηλαδή ο ασθενής ουρεί αίμα και το βλέπει. Η ανώδυνη μακροσκοπική αιματουρία είναι ένα επικίνδυνο σύμπτωμα που πρέπει άμεσα να κινητοποιήσει τον ασθενή και να απευθυνθεί στον ουρολόγο του. Η αιματουρία που φαίνεται με το μάτι και είναι χωρίς πόνο μπορεί να οφείλεται σε διάφορους λόγους, ωστόσο ακόμα και αν υπάρχει προφανή αίτιο για αυτήν πρέπει πάντα να γίνεται διερεύνηση και αποκλεισμός καρκίνου στο ουροποιητικό. Η ανώδυνη μακροσκοπική αιματουρία μπορεί να οφείλεται σε καρκίνο της ουροδόχου κύστης, του ουρητήρα ( του σωλήνα που κατεβάζει τα ούρα από το νεφρό στην κύστη), καρκίνο της νεφρικής πυέλου, καρκίνο του νεφρού και σπανιότερα σε καρκίνο του προστάτη.
Καλοήθεις παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν αιματουρία σε διαφορετικό βαθμό η κάθε μία είναι η υπερπλασία προστάτη, η πέτρα στα νεφρά, η προστατίτιδα και η κυστίτιδα καθώς και ορισμένοι καλοήθεις όγκοι του νεφρού όπως το αγγειομυολίπωμα που αν και δεν είναι καρκίνος έχει την τάση να αιμορραγεί.
Από την στιγμή που ο ασθενής θα δει αίμα στα ούρα είναι σημαντικό να γίνουν συγκεκριμένες εξετάσεις που θα οδηγήσουν στην διάγνωση. Αρχικά ο ουρολόγος οφείλει να πάρει ένα αναλυτικό και εκτεταμένο ιστορικό και ειδικά για το αν ο ασθενής καπνίζει καθώς το κάπνισμα είναι το νούμερο ένα αίτιο του καρκίνου της ουροδόχου κύστης .Άλλη σημαντική πληροφορία είναι το επάγγελμα του ασθενή καθώς οι ασθενείς που ασχολούνται για παράδειγμα με χρώματα βαφές (πχ ελαιοχρωματιστές) είναι αυξημένου κινδύνου για καρκίνο στην ουροδόχο κύστη.
Οι εξετάσεις που θα χρειαστούν είναι η γενική ούρων για να επιβεβαιωθεί η ύπαρξη του αίματος, η καλλιέργεια ούρων για την διερεύνηση πιθανού μικροβίου που μπορεί να συνυπάρχει, και οι εξετάσεις αίματος όπως η γενική αίματος για την μέτρηση του αιματοκρίτη, ο βιοχημικός έλεγχος όπως η ουρία και η κρεατινίνη για την εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας και τέλος η μελέτη της πηκτικότητας του αίματος που εκτιμάει την ικανότητα του αίματος να πήζει.Εξειδικευμένη εξέταση για την διερεύνηση της αιματουρίας είναι η κυτταρολογική ούρων που συμβάλει στην διάγνωση ορισμένων μορφών καρκίνου της κύστης με τον εντοπισμό καρκινικών κυττάρων στα ούρα.
Εν συνεχεία απαιτούνται απεικονιστικές εξετάσεις σε πρώτη φάση ένα υπέρηχο νεφρών κύστεως που μπορεί να οδηγήσει στην διάγνωση κάποιας παθολογίας, αν και στην ουσία για την πλειοψηφία των καρκίνων που μπορεί να προκαλέσουν αιματουρία διαγνωστική εξέταση είναι η αξονική άνω κάτω κοιλίας με την χρήση ενδοφλέβιου σκιαγραφικού.
Η αξονική μπορεί να συμβάλει στην διάγνωση του καρκίνου του νεφρού, της νεφρικής πυέλου, του ουρητήρα και της ουροδόχου κύστης.
Βασική εξέταση στην διερεύνηση της αιματουρίας είναι η κυστεοσκόπηση που με την βοήθεια ειδικής κάμερας ο ουρολόγος βλέπει υπό άμεση όραση την κύστη του ασθενή για την πιθανή διάγνωση καρκίνου της κύστης. Πιο εξειδικευμένες επεμβατικές διαγνωστικές εξετάσεις που γίνονται όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις είναι η ουρητηροσκόπηση που πάλι με ειδική κάμερα ο ουρολόγος εξετάζει τους ουρητήρες και τα νεφρά.
Η αντιμετώπιση της αιματουρίας εξαρτάται από το αίτιο που την προκαλεί.
Ο καρκίνος της κύστης σε πρώτη φάση αντιμετωπίζεται με την διουρηθρική εκτομή του όγκου της κύστης (δια της ουρήθρας με ειδικό εργαλείο που λέγεται ρεζεκτοσκόπιο) και ανάλογα με την βιοψία αποφασίζεται η περαιτέρω αντιμετώπισης αν χρειάζεται.
Ο καρκίνος του νεφρού αντιμετωπίζεται χειρουργικά όπου ανάλογα με το μέγεθος και την θέση του όγκου γίνεται είτε μερική νεφρεκτομή όπου αφαιρείται ο όγκος και διατηρείται το νεφρό είτε με ριζική νεφρεκτομή αν ο όγκος είναι μεγάλος.
Ο καρκίνος του ουρητήρα μπορεί αν αντιμετωπιστεί αν είναι μικρός με Laser όπου καυτηριάζεται ο όγκος ,ενώ αν είναι μεγάλος σε έκταση όγκος απαιτείται νεφροουρητηρεκτομή για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση.
Ολοκληρώνοντας συνεπώς έχει ιδιαίτερη σημασία να επαναληφθεί ότι η αιματουρία πρέπει άμεσα να κινητοποιεί τον ασθενή και ακόμα και αν υποχωρεί αυτόματα από μόνη της πρέπει να απευθύνεται άμεσα στον ουρολόγο και να γίνεται πλήρης διερεύνηση για τον αποκλεισμό καρκίνου του ουροποιητικού. Είναι λάθος η απλή λήψη μια αντιβίωσης και η ενυδάτωση και να σταματάει η διερεύνηση καθώς όλοι αυτοί οι καρκίνοι που αναφέρθηκαν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά με τις επεμβάσεις χωρίς να επηρεαστεί η επιβίωση του ασθενή κάτι βέβαια που δεν ισχύει αν ο καρκίνος δεν διαγνωστεί έγκαιρα.
Δρ.Ιωάννης Καταφυγιώτης
MD,PhD,FEBU,FECSM,FES
ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ-ΑΝΔΡΟΛΟΓΟΣ
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Fellow of the European Board of Urology
Fellow of the European Committee of Sexual Medicine
Μετεκπαιδευθείς εις Carl Gustav Carus,Δρέσδη,Γερμανία
Μετεκπαιδευθείς εις Hadassah Medical Center, Israel
Απόφοιτος Αμερικανικής Ενδοουρολογικής Εταιρείας
2ας Μεραρχίας 26 Πειραιάς
κιν.6936537284
#αιματουρία
