21/01/2026
Πως επηρεάζει το κρύο τον οργανισμό μας και τι μπορείτε να κάνετε για να προστατευτείτε.
Το έντονο κρύο μπορεί να βλάψει σοβαρά την υγεία, ακόμη και η παρατεταμένη έκθεση σε «φυσιολογικό» χειμερινό κρύο είναι ικανή να επηρεάσει την καρδιά, τους πνεύμονες, τον εγκέφαλο και το ανοσοποιητικό σύστημα.
Σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες της American Heart Association, η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη προετοιμασία αποτελούν την πιο αποτελεσματική άμυνα απέναντι στις επιπτώσεις του ψύχους.
Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή.
Αν και το κρύο επηρεάζει όλους, ορισμένες ομάδες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών:
Ηλικιωμένοι, λόγω μειωμένης ικανότητας ρύθμισης της θερμοκρασίας
Βρέφη και μικρά παιδιά
Άτομα με καρδιοπάθειες, υπέρταση ή ιστορικό εμφράγματος
Άτομα με άσθμα ή χρόνια αναπνευστικά νοσήματα
Διαβητικοί, εξαιτίας μειωμένης αισθητικότητας στα άκρα
Άτομα με χαμηλή μυϊκή μάζα ή υποσιτισμό
Εργαζόμενοι και αθλούμενοι σε εξωτερικούς χώρους
Όσοι καταναλώνουν αλκοόλ, το οποίο δημιουργεί ψευδή αίσθηση ζέστης
Πώς αντιδρά το σώμα στο κρύο:
Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος πέφτει, το σώμα χάνει θερμότητα ταχύτερα από ό,τι μπορεί να παράγει. Αν αυτή η απώλεια συνεχιστεί, μειώνεται η θερμοκρασία του «πυρήνα» του σώματος – δηλαδή των ζωτικών οργάνων – και αυξάνεται ο κίνδυνος υποθερμίας.
Η απώλεια θερμότητας γίνεται κυρίως μέσω της ακτινοβολίας από το δέρμα, της επαφής με ψυχρά αντικείμενα ή τον άνεμο, της εφίδρωσης και της αναπνοής ψυχρού αέρα. Το ρίγος αποτελεί φυσικό μηχανισμό άμυνας, καθώς οι μυϊκές συσπάσεις βοηθούν στην παραγωγή θερμότητας.
Καρδιά και αγγεία σε «συναγερμό»
Σε χαμηλές θερμοκρασίες τα αιμοφόρα αγγεία συστέλλονται για να διατηρηθεί η θερμότητα στον κορμό. Αυτό όμως αυξάνει την αρτηριακή πίεση και επιβαρύνει την καρδιά, ειδικά σε άτομα με καρδιαγγειακά προβλήματα. Παράλληλα, το αίμα γίνεται πιο «πηκτό», αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού.
Μεγάλες μελέτες έχουν δείξει ότι η καρδιαγγειακή θνησιμότητα αυξάνεται σημαντικά τις κρύες ημέρες – ακόμη και όταν το ψύχος δεν είναι ακραίο.
Αναπνευστικό και λοιμώξεις
Ο ψυχρός και ξηρός αέρας ερεθίζει τους αεραγωγούς, προκαλώντας δύσπνοια, βήχα και συριγμό, ιδιαίτερα σε άτομα με άσθμα ή ΧΑΠ. Την ίδια στιγμή, τον χειμώνα αυξάνεται η μετάδοση ιώσεων λόγω παραμονής σε κλειστούς χώρους.
Η μειωμένη έκθεση στον ήλιο οδηγεί συχνά σε χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D, στοιχείο σημαντικό για την εύρυθμη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Υποθερμία και κρυοπαγήματα
Όταν η θερμοκρασία του σώματος πέσει κάτω από τους 35°C, εμφανίζεται υποθερμία, με συμπτώματα όπως σύγχυση, υπνηλία, αργή αναπνοή και μειωμένη αντίληψη. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να απειληθεί η ζωή.
Η παρατεταμένη έκθεση στο κρύο μπορεί επίσης να προκαλέσει κρυοπαγήματα, κυρίως σε δάχτυλα, αυτιά και μύτη, με μούδιασμα, αλλαγή χρώματος του δέρματος και πόνο.
Πώς να προστατευτείτε αποτελεσματικά
Οι ειδικοί συνιστούν:
Ντύσιμο σε στρώσεις και κάλυψη κεφαλής και λαιμού
Μέτρια σωματική δραστηριότητα, χωρίς υπερβολική καταπόνηση
Αποφυγή αλκοόλ και καπνίσματος στο κρύο
Διατήρηση ζεστού και ασφαλούς περιβάλλοντος στο σπίτι
Κατανάλωση ζεστών ροφημάτων και ισορροπημένων γευμάτων
Η προσαρμογή του οργανισμού στο κρύο, σε συνδυασμό με τη σωστή πρόληψη, μπορεί να μειώσει σημαντικά τους κινδύνους και να εξασφαλίσει έναν πιο ασφαλή χειμώνα.
#προληψη