EndoCare

03/03/2026

Δελτίο Τύπου
Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας
4 Μαρτίου 2026
Η 4η Μαρτίου έχει καθιερωθεί παγκοσμίως ως η Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας (World Obesity Day), μια πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Παχυσαρκίας (WOF) που σκοπεύει στην ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την κινητοποίηση της παγκόσμιας κοινότητας.

Η Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας είναι μια έκκληση για συλλογική δράση. Δεν αφορά μόνο τα κιλά στη ζυγαριά, αλλά την ποιότητα ζωής και το δικαίωμα κάθε ανθρώπου σε ένα υποστηρικτικό περιβάλλον υγείας. Η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία, και η κατανόηση είναι το πρώτο βήμα προς την αλλαγή.

Για το 2025, το κεντρικό θέμα της καμπάνιας ήταν "Changing Systems, Healthier Lives" (Αλλάζοντας τα Συστήματα, Υγιέστερες Ζωές). Αυτή η προσέγγιση μετατοπίζει την ευθύνη από το άτομο στο περιβάλλον, τονίζοντας ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας απαιτεί δομικές αλλαγές σε συστήματα υγείας, διατροφής και κοινωνικής πολιτικής.

Για το 2026, το κεντρικό μήνυμα της εκστρατείας είναι «8 Δισεκατομμύρια Λόγοι για Δράση κατά της Παχυσαρκίας» (8 Billion Reasons to Act on Obesity), υπογραμμίζοντας ότι η κρίση αυτή μας αφορά όλους.

Η παχυσαρκία δεν είναι απλώς ένα αισθητικό ζήτημα ή αποτέλεσμα έλλειψης θέλησης, όπως λανθασμένα πιστευόταν για χρόνια. Είναι μια χρόνια, πολυπαραγοντική νόσος. Κύριο γενεσιουργό αίτιο πρόκλησης της παχυσαρκίας είναι η αύξηση της ενεργειακής πρόσληψης σε σχέση με την ενεργειακή κατανάλωση. Η εξίσωση είναι σχετικά απλή και συνοψίζεται στο οτι όταν υπάρχει θετικό ενεργειακό ισοζύγιο, δηλαδή η ενεργειακή πρόσληψη είναι μεγαλύτερη από την ενεργειακή κατανάλωση, ο οργανισμός αποθηκεύει την περίσσεια ενέργειας ως λίπος.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η παχυσαρκία είναι αναγνωρισμένη ως νόσος που επηρεάζει σχεδόν όλες τις φυσιολογικές λειτουργίες του σώματος. Οι ρυθμοί αύξησης είναι ανησυχητικοί, με τις εκτιμήσεις να αναφέρουν ότι έως το 2030, περίπου ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως θα ζουν με παχυσαρκία. Η Ελλάδα, δυστυχώς, κατέχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ευρώπη, καθώς τα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων ενηλίκων και ανηλίκων είναι σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η χώρα μας παρουσιάζει υψηλά ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας, γεγονός που υποθηκεύει τη δημόσια υγεία του μέλλοντος, καθώς ένα παιδί με παχυσαρκία έχει μεγάλες πιθανότητες να γίνει ένας ενήλικας με παχυσαρκία. Η αντιμετώπιση πρέπει να ξεκινά από την οικογένεια και το σχολείο, όχι με εξαντλητικές δίαιτες, αλλά με την καλλιέργεια μιας υγιούς σχέσης με το φαγητό και την κίνηση.

Η παχυσαρκία συνδέεται άμεσα με μια σειρά από σοβαρές, χρόνιες παθήσεις που μειώνουν το προσδόκιμο και την ποιότητα ζωής. Οι κυριότερες συνέπειες περιλαμβάνουν τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τον καρκίνο, τα μυοσκελετικά προβλήματα και την ψυχική υγεία.

Ο στόχος της Παγκόσμιας Ημέρας Παχυσαρκίας είναι η ευαισθητοποίηση για την παχυσαρκία ως χρόνια νόσο και όχι απλώς ως αποτέλεσμα κακών επιλογών, καθώς και η καταπολέμηση του κοινωνικού στίγματος.

Επίκεντρο για το 2026: Δίνεται τεράστια έμφαση στην παιδική παχυσαρκία, η οποία εξελίσσεται σε "ωρολογιακή βόμβα" για τα συστήματα υγείας.

Πρόβλεψη-Σοκ: Σύμφωνα με την Παγκόσμια Ομοσπονδία Παχυσαρκίας, μέχρι το 2035 αναμένεται ότι 1 στους 4 ανθρώπους παγκοσμίως θα ζει με παχυσαρκία αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα.

Η Ελλάδα στην Κατάταξη: Η χώρα μας παραμένει σε υψηλές θέσεις στην Ευρώπη, ειδικά στα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας, κάτι που καθιστά την ενημέρωση μέσω φορέων -όπως ο ΕΟΔΥ- επιτακτική.

Η καμπάνια αναδεικνύει ότι η ατομική ευθύνη (διατροφή και άσκηση) δεν αρκεί, αν το περιβάλλον είναι "παχυσαρκογόνο".

Ζούμε σε έναν κόσμο που ευνοεί την αύξηση βάρους. Η εύκολη πρόσβαση σε υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, το υψηλό κόστος των φρέσκων προϊόντων και ο καθιστικός τρόπος ζωής δημιουργούν αυτό που οι ειδικοί αποκαλούν "παχυσαρκογόνο περιβάλλον". Επιπλέον, το άγχος και η έλλειψη ύπνου επηρεάζουν άμεσα τις ορμόνες της πείνας (γκρελίνη και λεπτίνη), καθιστώντας τον έλεγχο του βάρους μια ανηφορική μάχη.

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στη θεραπεία είναι το κοινωνικό στίγμα. Η "ντροπή για το σώμα" (body shaming) δεν παρακινεί τους ανθρώπους να χάσουν βάρος· αντίθετα, οδηγεί σε απομόνωση και διατροφικές διαταραχές.

Η Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας καλεί για ενσυναίσθηση και αποτελεί μια υπενθύμιση ότι η παχυσαρκία είναι ένα σύνθετο πρόβλημα που απαιτεί συλλογική δράση. Αλλάζοντας τα συστήματα που αποτυγχάνουν να προστατεύσουν την υγεία μας, μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν κόσμο όπου το υγιές βάρος είναι επιλογή για όλους. Η μάχη κατά της παχυσαρκίας δεν αφορά μόνο το "είναι", αλλά το "ζειν" με καλύτερη υγεία, αξιοπρέπεια και ποιότητα.

Επιμέλεια κειμένου: Κωστής Γ. Μιχαλάκης, Ενδοκρινολόγος,
SCOPE International Fellow in Obesity (WOF)

02/01/2026

20/10/2025

Δελτίο Τύπου

Για την Παγκόσμια Ημέρα Οστεοπόρωσης

Ο σκελετός μας, είναι ένας ζωντανός ιστός, που συνεχώς και τμηματικά ανανεώνεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Η διαδικασία αυτή συμβαίνει με απορρόφηση του παλαιού, καταπονημένου και φθαρμένου οστού και αντικατάσταση του με νέο, ανθεκτικό οστό. Με αυτό τον τρόπο κάθε 10 έτη περίπου το σύνολο του σκελετού μας ανανεώνεται πλήρως. Στόχος αυτής της διεργασίας είναι να εξασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή αντοχή του σκελετού μας και επιτυγχάνεται με την συνεργασία διάφορων ομάδων οστικών κυττάρων: των οστεοκλαστών, που απορροφούν το παλαιό οστό, των οστεοβλαστών, που παράγουν το νέο οστό και των οστεοκυττάρων, που συντονίζουν αυτή την προσπάθεια.

Αν για οποιονδήποτε λόγο αυξηθεί η δράση των οστεοκλαστών ή μειωθεί η δράση των οστεοβλαστών, δημιουργείται αρνητικό ισοζύγιο που οδηγεί στην ελάττωση της οστικής μάζας και την εμφάνιση οστεοπόρωσης. Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί με την φυσική φθορά που προκύπτει λόγω γήρανσης. Είναι γνωστό ότι ο κίνδυνος κατάγματος αυξάνει με την πρόοδο της ηλικίας (4πλασιάζεται περίπου σε διάστημα 20 ετών), ακόμη και μεταξύ ατόμων που έχουν την ίδια οστική μάζα. Επιπλέον, η γήρανση συνοδεύεται από μειωμένη απορρόφηση ασβεστίου από το έντερο και μειωμένη απορρόφηση ηλιακής ακτινοβολίας από το δέρμα, επομένως μειωμένη σύνθεση βιταμίνης D ενώ και η φυσική δραστηριότητα περιορίζεται συνοδευόμενη από μείωση της μυικής ισχύος. Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας, που αφορά τις γυναίκες, είναι η εμμηνόπαυση και η επακόλουθη έλλειψη των γυναικείων ορμονών του φύλου, των οιστρογόνων, που οδηγεί σε ταχεία απώλεια οστού τα πρώτα 2-5 έτη μετά τη διακοπή της εμμήνου ρύσεως. Επιπλέον, υπάρχουν διάφορες παθήσεις που επιδρούν δυσμενώς στην αντοχή του σκελετού μας όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, ο υπογοναδισμός, ο υπερθυρεοειδισμός, ο υπερπαραθυρεοειδισμός και άλλα ενδοκρινολογικά αλλά και ρευματολογικά, αιματολογικά, γαστρεντερικά, νεφρολογικά και άλλα συστηματικά νοσήματα καθώς και κακοήθειες. Τέλος, διάφορα φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τα οστά μας, με πιο σημαντικό τα γλυκοκορτικοειδή (κορτιζόνη και συναφή μόρια).

Σημαντικό ρόλο παίζει η κληρονομικότητα, η οποία ευθύνεται για πάνω από 60% της πιθανότητας να εμφανίσει ένα άτομο οστεοπόρωση. Αλλά και οι συνήθειες ενός ατόμου επηρεάζουν, με το κάπνισμα, το αλκοόλ και την καθιστική ζωή να έχουν αρνητικό ρόλο ενώ η συστηματική άσκηση, τα επαρκή επίπεδα βιταμίνης D και η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου έχουν θετική επίδραση στον σκελετό. Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η πρόσληψη ασβεστίου στην παιδική και εφηβική ηλικία, οπότε και διαπλάθεται ο σκελετός, ώστε να μπορέσει το άτομο να αποκτήσει την μέγιστη δυνατή οστική μάζα ως νέος ενήλικας, αλλά και στους ηλικιωμένους, για να μπορεί να διατηρηθεί κατά το δυνατόν σταθερή η οστική μάζα.

Δυστυχώς, η οστεοπόρωση είναι συνήθως ασυμπτωματική, με αποτέλεσμα η διάγνωσή της να γίνεται καθυστερημένα και συχνά όταν ήδη έχει συμβεί ένα οστεοπορωτικό κάταγμα. Αξίζει να τονιστεί ότι η ύπαρξη προηγούμενου κατάγματος, ιδίως πρόσφατου, πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο για νέο κάταγμα, συνεπώς έχει μεγάλη σημασία να γίνεται έλεγχος για οστεοπόρωση και να χορηγείται κατάλληλη θεραπεία σε άτομα που έχουν μόλις υποστεί κάταγμα. Μία στις τρεις γυναίκες και ένας στους πέντε άντρες πάνω από τα 50 θα υποστεί ένα οστεοπορωτικό κάταγμα. Περίπου 1.600.000 κατάγματα ισχίου συμβαίνουν παγκοσμίως κάθε χρόνο και μέχρι το 2050 ο αριθμός αυτός θα φτάσει τα 4,5 εκατομμύρια. Το 20-25% αυτών πεθαίνουν κατά το 1ο έτος μετά το κάταγμα ισχίου και 60% δεν είναι αυτόνομοι αλλά χρειάζονται υποστήριξη ένα έτος μετά το κάταγμα. Πρόκειται ουσιαστικά για μια επιδημία με τεράστιες κοινωνικές επιπτώσεις αλλά και σημαντική επιβάρυνση και κόστος για τα συστήματα υγείας. Ενδεικτικά, η οστεοπόρωση ευθύνεται για περισσότερες ημέρες ενδονοσοκομειακής νοσηλείας από τον καρκίνο του μαστού.

Η οστεοπόρωση μπορεί να είναι συχνότερη στις γυναίκες αλλά εμφανίζεται και στους άνδρες. Και οι άνδρες χάνουν οστική μάζα με την πρόοδο της ηλικίας, αλλά επειδή έχουν μεγαλύτερη οστική μάζα φθάνουν σε οστεοπορωτικά επίπεδα σε μεγαλύτερη ηλικία σε σχέση με τις γυναίκες, με συνέπεια η αύξηση στον κίνδυνο κατάγματος να εμφανίζεται περίπου κατά 10 έτη αργότερα. Επιπλέον, στους άνδρες δεν υπάρχει η ταχεία οστική απώλεια, που σχετίζεται με την εμμηνόπαυση στις γυναίκες. Πάντως, περίπου 30 % των καταγμάτων του ισχίου συμβαίνει σε άνδρες και 1 στους 8 άνδρες ηλικίας μεγαλύτερης των 50 ετών θα εμφανίσει οστεοπορωτικό κάταγμα. Στην ηλικία των 90 ετών, περίπου το 17% των ανδρών θα υποστεί οστεοπορωτικό κάταγμα στο ισχίο, σε σχέση με το 32% των γυναικών.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να προλάβουμε τα οστεοπορωτικά κατάγματα; Καταρχήν, να αποφύγουμε κατά το δυνατόν τις επιβαρυντικές συνήθειες (κάπνισμα, αλκοόλ, υπερκατανάλωση καφέ και αλατιού) και να φροντίσουμε να ασκούμαστε συστηματικά και να προσλαμβάνουμε επαρκή ποσότητα ασβεστίου, είτε διατροφικά είτε λαμβάνοντας συμπληρώματα ασβεστίου, τα οποία συνήθως περιέχουν και βιταμίνη D. Σημαντική είναι και η επαρκής πρόσληψη πρωτεϊνών ώστε να διατηρείται κατά το δυνατόν και η μυϊκή μάζα. Η πρόληψη αρχίζει από την παιδική ηλικία, με τη σωστή διατροφή και άσκηση, ενώ στα άτομα μεγάλης ηλικίας η πρόληψη των πτώσεων έχει ιδιαίτερη σημασία. Επιπλέον, συγγενείς ατόμων που έχουν οστεοπόρωση ή έχουν υποστεί κατάγματα, ιδίως ισχίου, έχουν αυξημένο κίνδυνο για την νόσο οπότε είναι σημαντικό να ελέγχονται. Τέλος, εαν έχει ήδη εμφανιστεί οστεοπόρωση, υπάρχουν σήμερα στη διάθεση μας πολλά ασφαλή και αποτελεσματικά φάρμακα για την θεραπεία της. Κάποια από αυτά έχουν ως στόχο να περιορίσουν τη δράση των οστεοκλαστών και άλλα να διεγείρουν τους οστεοβλάστες ώστε να σχηματίσουν νέο οστό. Είναι σημαντικό να είστε ενημερωμένοι και ευαισθητοποιημένοι ώστε έγκαιρα να απευθυνθείτε στον ειδικό ιατρό που θα σας καθοδηγήσει ως προς τη θεραπεία που είναι η καταλληλότερη για εσάς.

Επιμέλεια κειμένου: Αθανάσιος Αναστασιλάκης, Ενδοκρινολόγος, Διευθυντής Ενδοκρινολογικού Τμήματος στο 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης.

25/09/2025

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Παγκόσμια Ημέρα Αντισύλληψης
26 Σεπτεμβρίου 2025

Η αντισύλληψη αφορά τη χρήση μεθόδων για την αποτροπή εγκυμοσύνης, προκειμένου να εξασφαλίζεται η συνειδητή απόφαση για τεκνοποίηση. Ασφαλείς και αποτελεσματικές αντισυλληπτικές μέθοδοι έχουν αναπτυχθεί από τον προηγούμενο αιώνα και ιδανικά κάθε γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας, σε όλο τον κόσμο, θα έπρεπε να έχει την δυνατότητα να επιλέγει ελεύθερα εάν, πότε και πόσες φορές θα γίνει μητέρα.

Ωστόσο, η χρήση αντισυλληπτικών μεθόδων δεν έχει ακόμη φτάσει να καλύπτει τις ανάγκες του συνόλου των γυναικών, καθώς από στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών (United Nations Population Fund, UNFPA) για το έτος 2022, εκτιμάται ότι σχεδόν οι μισές εγκυμοσύνες παγκοσμίως δεν είναι προγραμματισμένες. Οικονομικοί, κοινωνικοί και πολιτισμικοί παράγοντες καθώς και παραπληροφόρηση αποτελούν εμπόδια στην πρόσβαση των γυναικών σε σύγχρονες και αποτελεσματικές αντισυλληπτικές μεθόδους, όχι μόνο στις αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά και στις ανεπτυγμένες χώρες, σε μικρότερο όμως βαθμό. Η διακοπή της εγκυμοσύνης είναι η κατάληξη στο 60% περίπου από τις μη προγραμματισμένες εγκυμοσύνες, η οποία σε ποσοστό 45% δεν γίνεται με ασφαλείς υγειονομικές συνθήκες και αυτό έχει ως επακόλουθο την αυξημένη μητρική θνησιμότητα, εκτιμώμενη σε ποσοστό 5-13%. Μία άλλη πτυχή των επιπτώσεων της μη προγραμματισμένης εγκυμοσύνης είναι και το γεγονός ότι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας με χρόνια νοσήματα (πχ. σακχαρώδη διαβήτη) που δεν μπορούν να προγραμματίσουν την εγκυμοσύνη, δεν έχουν την δυνατότητα η σύλληψη να γίνει σε μία φάση ικανοποιητικού ελέγχου του χρόνιου νοσήματος, με επακόλουθο την εμφάνιση επιπλοκών στην έγκυο και ανεπιθύμητων συμβαμάτων στο έμβρυο ή/και στο νεογνό. Όλα αυτά τα δεδομένα αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη για την διεύρυνση και την βελτίωση των υπηρεσιών οικογενειακού προγραμματισμού και ιατρικής συμβουλευτικής σε όλες τις χώρες, με ιδιαίτερη έμφαση στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Σήμερα, υπάρχουν στην διάθεση κάθε ζευγαριού και κάθε γυναίκας πολλές επιλογές αντισυλληπτικών μεθόδων που ωστόσο διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: στις ορμονικές και στις μη ορμονικές. Τα αντισυλληπτικά χάπια αποτελούν την πλέον διαδεδομένη μέθοδο ορμονικής αντισύλληψης. Εκτός από την αντισυλληπτική δράση υψηλής αποτελεσματικότητας, προσφέρουν ρύθμιση του κύκλου, βελτίωση ή ύφεση δυσμηνόρροιας, βελτίωση ή ύφεση του προεμμηνορυσιακού συνδρόμου και βελτίωση ή ύφεση ακμής. Ωστόσο, πρέπει προηγουμένως να αποκλείονται οι καταστάσεις που αποτελούν αντένδειξη για την χορήγηση τους. Το ανδρικό προφυλακτικό αποτελεί πολύ διαδεδομένη μέθοδο αντισύλληψης, η οποία έχει σαφώς μικρότερη αποτελεσματικότητα από εκείνη της ορμονικής αντισύλληψης, ωστόσο παρουσιάζει το μεγάλο πλεονέκτημα ότι προφυλάσσει από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, συμπεριλαμβανομένης της HIV λοίμωξης. Υπάρχει ακόμη η δυνατότητα της επείγουσας αντισύλληψης, η οποία εφαρμόζεται μετά από επαφή χωρίς προφύλαξη.

Οι μέθοδοι αντισύλληψης για να είναι αποτελεσματικές θα πρέπει να εφαρμόζονται συστηματικά και σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης, ωστόσο ακόμη και με αυτές τις προϋποθέσεις δεν έχουν όλες την ίδια αποτελεσματικότητα. Επίσης, η κάθε αντισυλληπτική μέθοδος εμφανίζει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, και αρκετές από αυτές έχουν αντενδείξεις και ανεπιθύμητες ενέργειες. Και εδώ αναδεικνύεται η σημασία της ιατρικής συμβουλευτικής για την επιλογή της μεθόδου αντισύλληψης. Πρέπει να παρουσιάζονται τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των διαφόρων αντισυλληπτικών μεθόδων και ειδικά για τις ορμονικές μεθόδους αντισύλληψης να συνεκτιμώνται παράγοντες όπως η ηλικία και η κατάσταση της υγείας της γυναίκας προκειμένου να καθορίζονται τα ιατρικά κριτήρια καταλληλότητας, από τον θεράποντα ιατρό. Την τελική απόφαση για την επιλογή της αντισυλληπτικής μεθόδου θα πρέπει να πάρει η ίδια η γυναίκα (ή ο άνδρας ή το ζευγάρι) ανάλογα με την προσωπική κατάσταση (γάμος, σταθερή σχέση, ευκαιριακές σχέσεις), την επιθυμητή διάρκεια αντισύλληψης και τις δυνατότητες συμμόρφωσης στην εφαρμογή μίας μεθόδου. Επίσης, στην απόφαση της επιλογής συμβάλλει και η ενδεχόμενη εμπειρία από προηγούμενη χρήση αντισυλληπτικής μεθόδου, ως προς τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα. Εφ’ όσον δε επιλεγεί κάποια ορμονική μέθοδος αντισύλληψης, χρειάζεται τακτική ιατρική παρακολούθηση για την έγκαιρη διαπίστωση τυχόν ανεπιθυμήτων ενεργειών. Όποια αντισυλληπτική μέθοδος κι αν επιλεγεί, θα πρέπει να προσφέρει ασφάλεια και αποτελεσματικότητα, να θεωρείται εύκολη στην χρήση, να ταιριάζει στον τρόπο ζωής και να μην διαταράσσει την σεξουαλική ζωή.

Η 26η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Αντισύλληψης από το 2007 με πρωτοβουλία του ΟΗΕ, με στόχο κάθε εγκυμοσύνη να είναι συνειδητή και επιθυμητή, γεγονός που θα έχει όφελος στην δημόσια υγεία, και σε προσωπικό επίπεδο θα συμβάλλει στην αυτοδιάθεση του γυναικείου σώματος, στην σεξουαλική υγεία και στην ισότητα των φύλων ως προς τον προγραμματισμό της ζωής για την εκπαίδευση και την επαγγελματική δραστηριότητα.

Επιμέλεια κειμένου: Ευαγγελίνα Βασιλάτου MD, PhD
Ενδοκρινολόγος, Επιστημονική Συνεργάτης Νοσοκομείου «ΥΓΕΙΑ»

04/09/2025

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΕΕ

Παγκόσμια Ημέρα Σεξουαλικής Υγείας
“Sexual Justice: What Can We Do?”
4 Σεπτεμβρίου 2025

Το 2010 με πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Ένωσης Σεξουαλικής Υγείας (WAS) καθιερώθηκε η 4η Σεπτεμβρίου ως παγκόσμια ημέρα σεξουαλικής υγείας. Στόχος του εορτασμού αυτής της ημέρας ήταν και είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού στο κομβικό ρόλο που διαδραματίζει η σεξουαλικότητα στην ανθρώπινη ύπαρξη και υγεία αλλά και η εμπέδωση της ιδέας ότι η σεξουαλική υγεία αποτελεί πανανθρώπινο αγαθό και δικαίωμα.

Η σεξουαλική υγεία, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHΟ), ορίζεται ως κατάσταση σωματικής, συναισθηματικής, πνευματικής και κοινωνικής ευεξίας σε σχέση με τη σεξουαλικότητα του ατόμου και όχι απλώς ως απουσία ασθένειας, δυσλειτουργίας ή αναπηρίας του αναπαραγωγικού συστήματος. Βασική παράμετρος της σεξουαλικής υγείας είναι η ελεύθερη ανάπτυξη της σεξουαλικότητας του ατόμου και η επίτευξη ευχάριστων και ασφαλών σεξουαλικών εμπειριών με βάση το σεβασμό και τη συναίνεση χωρίς εξαναγκασμό, διακρίσεις και οποιασδήποτε μορφής βία. Για να επιτευχθεί και να διατηρηθεί η σεξουαλική υγεία, τα σεξουαλικά δικαιώματα όλων των ατόμων πρέπει να γίνονται σεβαστά, να προστατεύονται και να πληρούνται.

Η φετινή εκστρατεία έχεις ως θεματικό της επίκεντρο τη σεξουαλική δικαιοσύνη. Σεξουαλική δικαιοσύνη υφίσταται όταν όλοι οι άνθρωποι έχουν τους πόρους και τη δυνατότητα να λαμβάνουν ελεύθερα αποφάσεις σχετικά με το σώμα τους, τη σεξουαλικότητα και τις αναπαραγωγικές τους επιλογές και να απολαμβάνουν ισότιμης πρόσβασης σε τεκμηριωμένη ενημέρωση, εκπαίδευση και υπηρεσίες παροχής ιατρικής φροντίδας σχετικά με τη σεξουαλική υγεία.

Το φάσμα των θεμάτων που άπτονται της σεξουαλικής υγείας είναι ιδιαίτερα ευρύ και περιλαμβάνει τη ταυτότητα του φύλου και τον σεξουαλικό προσανατολισμό, τους τρόπους έκφρασης της σεξουαλικότητας, τις σεξουαλικές σχέσεις και την ευχαρίστηση-ηδονή που απορρέει από τη σεξουαλική εμπειρία. Επίσης περικλείει πληθώρα αρνητικά φορτισμένων καταστάσεων, πρακτικών και παθήσεων όπως:
τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) και τις απώτερες συνέπειές τους (π.χ. καρκίνος και υπογονιμότητα)
τις ανεπιθύμητες κυήσεις
τη σεξουαλική βία
επιβλαβείς πρακτικές που εφαρμόζονται για κοινωνικούς, θρησκευτικούς ή πολιτισμικούς λόγους και όχι ιατρικούς (π.χ. κλειτοριδεκτομή) και
τη σεξουαλική δυσλειτουργία.
Η σεξουαλική δυσλειτουργία αναφέρεται σε οποιαδήποτε κατάσταση εμποδίζει το άτομο ή το ζευγάρι να βιώσει ικανοποίηση-ευχαρίστηση από τη σεξουαλική δραστηριότητα. Περιγράφονται τέσσερις κύριοι τύποι σεξουαλικών δυσλειτουργιών:
Η διαταραχή μειωμένης ερωτικής επιθυμίας
Η διαταραχή σεξουαλικής διέγερσης. Στις γυναίκες εκφράζεται κυρίως με μειωμένη ή απούσα εφύγρανση του κόλπου και στους άνδρες με στυτική δυσλειτουργία, αδυναμία δηλαδή επίτευξης ή/και διατήρησης ικανοποιητικής στύσης για σεξουαλική πράξη
Η διαταραχή οργασμού, κατά την οποία καθυστερεί ή δεν βιώνεται καθόλου το αίσθημα ηδονικής κορύφωσης του οργασμού. Εδώ υπάγονται και οι διαταραχές εκσπερμάτισης στον άνδρα, όπως η πρόωρη και η καθυστερημένη ή απούσα εκσπερμάτιση και
Η διαταραχή επώδυνης σεξουαλικής επαφής
Τα αίτια των σεξουαλικών δυσλειτουργιών είναι πολλά και διακρίνονται σε ψυχογενή και οργανικά. Οι κυριότεροι ψυχογενείς παράγοντες είναι το έντονο άγχος/stress, η κατάθλιψη, τα προβλήματα στη σχέση του ζεύγους, το ιστορικό σεξουαλικής κακοποίησης/τραύματος, η μειωμένη αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση και το άγχος απόδοσης. Οργανικοί παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν σεξουαλική δυσλειτουργία περιλαμβάνουν ενδοκρινικές παθήσεις όπως ο σακχαρώδης διαβήτης η ανεπάρκεια τεστοστερόνης στον άνδρα ή των οιστρογόνων στη γυναίκα, η υπερπρολακτιναιμία, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς ή των επινεφριδίων, χρόνια νοσήματα όπως η νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια και ο καρκίνος, η καρδιαγγειακή νόσος, νευρολογικές παθήσεις, χειρουργικές επεμβάσεις όπως η ριζική προστατεκτομή στον άνδρα, το κάπνισμα, η κατάχρηση αλκοόλ και εξαρτησιογόνων ουσιών και διάφορα φάρμακα όπως είναι τα αντιψυχωσικά, τα αντικαταθλιπτικά, τα αντιανδρογόνα και μερικά αντιυπερτασικά. Επίσης, στις γυναίκες η κύηση, ο θηλασμός, η εμμηνόπαυση και παθήσεις όπως η ενδομητρίωση και η ακράτεια σχετίζονται με σεξουαλική δυσλειτουργία.

Οι σεξουαλικές δυσλειτουργίες είναι αρκετά συχνές. Έχει βρεθεί ότι 40% των γυναικών και τουλάχιστον 30% των ανδρών θα βιώσουν κάποια στιγμή στη ζωή τους πρόβλημα σεξουαλικής δυσλειτουργίας. Το πιο συχνό πρόβλημα στους άνδρες είναι η στυτική δυσλειτουργία, ενώ στις γυναίκες η μειωμένη ερωτική επιθυμία. Παρά την αυξημένη συχνότητα που καταγράφεται στις μελέτες, η σεξουαλική δυσλειτουργία υποδιαγιγνώσκεται και αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι άνδρες και γυναίκες δεν νοιώθουν άνετα να μιλήσουν για το σεξουαλικό τους πρόβλημα και δύσκολα ζητούν ιατρική βοήθεια. Είναι πολύ σημαντικό όσοι και όσες βιώνουν κάποιο πρόβλημα με τη σεξουαλική τους λειτουργία να απευθύνονται σε ένα επαγγελματία υγείας, διότι αφενός η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποκαλύψει άλλα οργανικά ή ψυχικά νοσήματα, πχ η στυτική δυσλειτουργία στον άνδρα μπορεί να είναι πρώιμο προειδοποιητικό σημείο καρδιαγγειακής νόσου και αφετέρου υπάρχει η δυνατότητα αποτελεσματικής αντιμετώπισης με τα υπάρχοντα θεραπευτικά εργαλεία.

Κομβικό ρόλο στη διατήρηση της σεξουαλικής υγείας κατέχει η πρόληψη. Η χρήση ασφαλών αντισυλληπτικών μεθόδων ιδίως προφυλακτικού, ο τακτικός έλεγχος για ΣΜΝ, η προφυλακτική χορήγηση αντιβιοτικών πριν ή μετά από σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη, η εμβολιαστική κάλυψη (π.χ. εμβόλιο έναντι του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων [HPV]) και η ελεύθερη πρόσβαση σε τεκμηριωμένη πληροφόρηση και υπηρεσίες υγειονομικής φροντίδας αποτελούν βασικές στρατηγικές πρόληψης των ανεπιθύμητων κυήσεων και των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων και των απώτερων συνεπειών τους. Η ενημέρωση και η εκπαίδευση-διαπαιδαγώγηση για τη σεξουαλικότητα και τις ποικίλες εκφράσεις της, τόσο από την οικογένεια όσο και από το εκπαιδευτικό σύστημα και πιο εξειδικευμένα από τους επαγγελματίες υγείας είναι θεμελιώδους σημασίας για τη προάσπιση του αγαθού της σεξουαλικής υγείας σε μια κοινωνία συναίνεσης, συμπερίληψης και αλληλοσεβασμού.

Η σεξουαλική υγεία δεν είναι πολυτέλεια και προνόμιο λίγων. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της γενικότερης υγείας και ευεξίας του ατόμου και αδιαπραγμάτευτο ανθρώπινο δικαίωμα.

Επιμέλεια κειμένου: Χρήστος Π. Τσαμέτης, Ενδοκρινολόγος, Κλινικός Ανδρολόγος (ΕΑΑ cert.)
Διδάκτωρ Α.Π.Θ. Επιστημονικός Συνεργάτης Μονάδας Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής, Α’ Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., ΓΝΘ «Παπαγεωργίου», Θεσσαλονίκη.

24/05/2025

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Παγκόσμια Ημέρα Θυρεοειδούς
25 Μαΐου 2025
Η 25η Μαΐου, έχει οριστεί ως η Παγκόσμια Ημέρα Θυρεοειδούς με σκοπό τόσο την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα νοσήματα θυρεοειδούς όσο και την ανάδειξη της σημασίας που έχει η σωστή θυρεοειδική λειτουργία στη διατήρηση μίας καλής υγείας και ποιότητας ζωής. Επιπλέον είναι μία ευκαιρία να τιμηθεί το έργο των ιατρών που ασχολούνται με τις θυρεοειδικές παθήσεις και το οποίο αποσκοπεί στη βέλτιστη θεραπευτική αντιμετώπιση των θυρεοειδικών νοσημάτων ακολουθώντας την Ιπποκράτειο φιλοσοφία «ἀσκεῖνπερὶ τὰ νοσήματαδύο, ὠφελέεινἢ μὴ βλάπτειν».

Σκοπός του δελτίου τύπου είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού αλλά και η εμπεριστατωμένη ενημέρωση περιγράφοντας με απλό, κατανοητό αλλά και επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο, τα κυριότερα νοσήματα θυρεοειδούς με το κύρος του επίσημου επιστημονικού φορέα αναφορικά με τις θυρεοειδικές παθήσεις.

Αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα

Η αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα αποτελεί ένα από τα συχνότερα αυτοάνοσα νοσήματα όμως έχει συνήθως πολύ καλή πορεία και με τους κατάλληλους θεραπευτικούς χειρισμούς μπορεί να μην επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής. Διαπιστώνεται είτε με αιματολογικές εξετάσεις (αυξημένος τίτλος αυτοαντισωμάτων) είτε με υπερηχογράφημα. Η αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα δεν συνεπάγεται αυτομάτως και προσβολή της λειτουργίας του θυρεοειδή σε σημείο που να χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή. Μπορεί για πάρα πολλά χρόνια η κατάσταση να αντιρροπείται και οι ορμόνες να είναι απόλυτα φυσιολογικές. Αν τελικώς εγκατασταθεί υποθυρεοειδισμός χορηγούμε στον ασθενή την ορμόνη που λείπει (θυροξίνη) ενώ αν εκδηλωθεί υπερθυρεοειδισμός αντιθυρεοειδικά φάρμακα, δηλαδή παράγοντες που εμποδίζουν την υπερπαραγωγή θυρεοειδικών ορμονών. Τα αντιθυρεοειδικά φάρμακα απαιτούν μία παρακολούθηση για πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες οι οποίες όμως δεν είναι συχνές και εύκολα αντιμετωπίζονται. Γενικότερα και παρά τις φυσιολογικές τιμές ορμονών, είτε χωρίς είτε με αγωγή, οι ασθενείς αναφέρουν, εύκολη κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης, εύθρυπτα νύχια κ.ά. Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η ίδια η ύπαρξη ενός αυτοάνοσου είναι από μόνη της επιβαρυντική καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα παραμένει σε μία διαρκή «εγρήγορση» για την αντιμετώπιση ενός «εισβολέα» που εν προκειμένω είναι το ίδιο το όργανο του θυρεοειδούς. Η σωστή μεσογειακή διατροφή, η άσκηση, η καλή ψυχολογία, αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για τη διατήρηση μίας ισορροπίας της υγείας του ασθενούς με αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα. Η αθρόα χορήγηση πολυβιταμινών ή άλλων αμφιβόλου προέλευσης σκευασμάτων, συνήθως υπερβολικά δαπανηρών, δεν υποκαθιστά τη σωστή διατροφή και άσκηση που είναι οι σημαντικότερες προϋποθέσεις για την εν γένει διατήρηση της καλής υγείας.

Οζώδης θυρεοειδική νόσος

Οι όζοι του θυρεοειδούς αποτελούν ένα από τα συχνότερα ενδοκρινολογικά θέματα. Μπορούν να ανευρεθούν τυχαία κατά τη διενέργεια μίας απεικονιστικής εξέτασης για άλλο θέμα υγείας (triplex καρωτίδων, αξονική τομογραφία θώρακος κλπ.) ή να διαπιστωθεί μία εξόγκωση στην περιοχή του.

Καλή Παγκόσμια Ημέρα Θυρεοειδή!

Για την Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία και το Τμήμα Θυρεοειδούς

Επιμέλεια κειμένου: Γεώργιος Σημαιάκης MD, PhD, Ενδοκρινολόγος-Επιμελητής Ενδοκρινολογικού Τμήματος, Επιστημονικά Υπεύθυνος Ιατρείου Νεοπλασιών Θυρεοειδούς, 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών

04/03/2025

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παχυσαρκίας
"Changing Systems, Healthier Lives"
4 Μαρτίου 2025

Η καθιερωμένη Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας είναι η 4η Μαρτίου και αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας απαιτεί μια συστημική και συλλογική προσέγγιση. Συγκεντρώνει τους ειδικούς της υγειονομικής περίθαλψης, τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τα ίδια τα άτομα που ζουν με παχυσαρκία, ενισχύοντας τη συνειδητοποίηση και την κατανόηση των αιτιών και των επιπτώσεών της.
Το κεντρικό μήνυμα της φετινής εκστρατείας, "Changing Systems, Healthier Lives" (Αλλάζοντας τα Συστήματα, Δημιουργούμε Υγιέστερες Ζωές), υπογραμμίζει τη σημασία της μεταρρύθμισης των συστημάτων υγείας, διατροφής, φυσικής δραστηριότητας και κοινωνικής υποστήριξης, προκειμένου να διαμορφώσουμε ένα περιβάλλον που προάγει την υγεία και αποτρέπει την παχυσαρκία.
Η παχυσαρκία είναι μια σύνθετη, πολύπλευρη, χρόνια ασθένεια, που σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών παθήσεων, όπως η καρδιαγγειακή νόσος, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, ορμονικές διαταραχές, η υπέρταση και διάφορες μορφές καρκίνου. Ταυτόχρονα, επηρεάζει την ψυχική υγεία, οδηγώντας σε αισθήματα στιγματισμού, ντροπής και κοινωνικού αποκλεισμού. Η αλλαγή του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζουμε και μιλάμε για την παχυσαρκία είναι καθοριστική για τη μείωση των ανισοτήτων στην πρόσβαση στην πρόληψη και θεραπεία.
Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις, η παχυσαρκία αυξάνεται ραγδαία σε παγκόσμιο επίπεδο. Εκτιμάται ότι έως το 2035, σχεδόν 1 στους 4 ανθρώπους παγκοσμίως θα ζει με παχυσαρκία, ενώ τα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας θα διπλασιαστούν σε σχέση με το 2020.
Η συλλογική δράση και όχι η ατομική ευθύνη είναι η λύση. Οι περιβαλλοντικοί, κοινωνικοοικονομικοί και πολιτιστικοί παράγοντες παίζουν καθοριστικό ρόλο, και γι’ αυτό η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας εστιάζει στην αλλαγή των συστημάτων. Χρειαζόμαστε πολιτικές που προάγουν έναν υγιεινό τρόπο ζωής, καλύτερη πρόσβαση σε ισορροπημένη διατροφή και σωματική δραστηριότητα, και ένα σύστημα υγείας που να στηρίζει αποτελεσματικά τα άτομα με παχυσαρκία.
Αλλάζοντας τα συστήματα, δημιουργούμε υγιέστερες ζωές. Όλοι μαζί, μπορούμε να εξασφαλίσουμε ένα πιο υγιές και βιώσιμο μέλλον για όλους.

Επιμέλεια: Δημήτριος-Νικηφόρος Κιόρτσης, Ενδοκρινολόγος, Καθ. Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων