04/04/2020
Όταν, μετά από λίγο καιρό, περάσει αυτή η πρωτόγνωρη για τις κοινωνίες μας κατάσταση, θα έχουμε την ευχέρεια να αξιοποιήσουμε τις εμπειρίες και τις παρατηρήσεις μας.
Ιδιαίτερη αξία έχουν τα "ακατέργαστα" δεδομένα που μας παρουσιάζει ο φίλος Παθολόγος Δημήτρης Αποστολίδης, ως προς τη συνταγογράφηση ψυχοδραστικών φαρμάκων, κατά το διάστημα αυτό της πανδημίας.
Ένας ακόμα λόγος να ακολουθήσουμε τις οδηγίες/συμβουλές/προτάσεις που, πλέον, βρίσκονται παντού στο διαδίκτυο, από πολλές, έγκυρες, πηγές.
Αν, παρά ταύτα, νιώθουμε να δυσκολευόμαστε λίγο παραπάνω, τα δυσάρεστα συναισθήματα - ο φόβος, η ανησυχία, η απογοήτευση - να είναι πιο συχνά κι έντονα, σε βαθμό που να μας καταβάλουν, είναι καλή ιδέα να απευθυνθούμε σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας.
Ο ΙΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ
ΨΥΧΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ
Ως ιατρός πρώτης γραμμής αντιμετώπισης κάθε είδους ιατρικού προβλήματος διαπιστώνω τις τελευταίες εβδομάδες που κινούμαστε όλοι στους ρυθμούς του νέου ιού μια ραγδαία αύξηση των ψυχικών διαταραχών: αγχώδεις εκδηλώσεις ως και κρίσεις πανικού, αλλά και κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου και εκδηλώσεις παράνοιας. Μάλιστα, με την βοήθεια της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, διαπίστωσα ότι τον Μάρτιο του 2020 συνταγογράφησα 406 τεμάχια ηρεμιστικών (Xanax, Stedon, Lexotanil, Tavor, Centrac, Tranxene και τα γενόσημά τους), ενώ τον Μάρτιο του 2018 και 2019 (με ανάλογη και περισσότερη δουλειά) είχα συνταγογραφήσει 280 τεμάχια. Εντυπωσιακή αύξηση 45%. Ανάλογη είναι και η αύξηση στα αντικαταθλιπτικά. Τα αίτια είναι προφανή: αφενός το άγχος μήπως νοσήσει κάποιος από Covid-19, άγχος που διογκώνεται από την μονοπώληση της συζήτησης στα ΜΜΕ και στα social media, αφετέρου η υποχρεωτική παραμονή στο σπίτι και η πλήρης ανατροπή της καθημερινότητας σε συνδυασμό με σταδιακά επιδεινούμενη οικονομική κατάσταση πολλών συμπολιτών μας.
Αυτές τις διαπιστώσεις βέβαια σε μεγάλο βαθμό τις έχουμε κάνει όλοι. Το ζήτημα είναι πώς θα αντιμετωπίσουμε το ζήτημα, μιας και η περίοδος περιορισμού κατ' οίκον για διαρκέσει ακόμη τουλάχιστον ένα μήνα (και βλέπουμε). Επειδή δεν είμαι ειδικός ψυχικής υγείας, ψυχολόγος ή ψυχίατρος, τα παρακάτω αποτελούν μια περίληψη από τις ειδικές οδηγίες του ΕΟΔΥ.
1. Ενημέρωση σχετικά με την επιδημία: Αποτελεί βασική αιτία άγχους, ιδίως οι ειδήσεις στην τηλεόραση. Η συνεχής αναφορά σε νεκρούς, σε κρούσματα, σε δραματικούς αποχεραιτισμούς ετοιμοθάνατων αυξάνει το στρες και τον φόβο. Το καλύτερο είναι να υπάρχουν 1-2 αξιόπιστες πηγές και για λίγη ώρα κάθε ημέρα. Προσωπικά δεν βλέπω καθόλου ειδήσεις στην τηλεόραση
2. Κοινωνικα δίκτυα: Μπορεί να αποτελέσουν μέσο διάδοσης ψευδών ειδήσεων, θεωριών συνωμοσίας κ.α. Επιλέξτε ομάδες που χαρακτηρίζονται από εγκυρότητα. Προσωπικά, συμμετέχω μόνο σε μία ομάδα ιατρών σχετικά με το τον Covid-19 (ανεβαίνουν μόνο επιστημονικά άρθρα-απόψεις). Καλές επίσης είναι ομάδες με χιούμορ. Ελαφρώνουν την ΄λη κατάσταση.
3. Διατήρηση κοινωνικών επαφών: Μέσω τηλεφώνου, βιντεοκλήσεων κτλ.
4. Διατήρηση τρόπου ζωής: Χαριτολογώντας, αν δεν πεθάνουμε από τον ιό, θα πεθάνουμε από τα πολλά κιλά που θα έχουμε πάρει και την ακινησία. Είναι απαραίτητο να διατηρηθεί μια ισορροπημένη διατροφή και, ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ, ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ (ή/ και έξω σύμφωνα με τους περιορισμούς). Υπάρχουν πολλές δυνατότητες, βίντεο στο Youtube, personal trainers. Η φυσική δραστηριότητα είναι απαραίτητη για την ψυχική ευεξία. Εμείς στο σπίτι γυμναζόμαστε όλοι (αν βαριέται κανείς, τον βάζω με το ζόρι)
5. Οργάνωση του χρόνου: Η καραντίνα μπορεί να μετατραπεί από κρίση σε ευκαιρία. Ανάγνωση βιβλίων που έχουν μείνει μισά, παρακολούθηση ταινιών από όλη την οικογένεια, διαδικτυακά μαθήματα, επιτραπέζια και άλλα παιχνίδια (εμείς που είμαστε και πολλοί παίζουμε nerf war!) και τόσες ακόμη δραστηριότητες μας περιμένουν. Αρκεί να έχουμε μια σχετική δύναμη επιβολής στον εαυτό μας.
6. Θρησκευτικά καθήκοντα: Όσοι είμαστε πιστοί, μας λείπει σίγουρα η έλλειψη παρακολούθησης των ακολουθιών στους χώρους λατρείας. Η ατομική και οικογενειακή εντατικοποίηση της προσευχής στο σπίτι, μπορεί να υποκαταστήσουν σε κάποιο βαθμό την έλλειψη αυτή. Εμείς κάθε βράδυ κάνουμε όλοι μαζί προσευχή- ακόμη κι ο μικρός μας μιμείται στις μετάνοιες!
Η κατάσταση δεν είναι εύκολη για όλους. Κάνοντας όμως μερικές απλές κινήσεις όπως οι παραπάνω, μπορεί να γίνουν καλύτερες. Για τις βαρύτερες βέβαια περιπτώσεις, οι ειδικοί ψυχικής υγείας (ψυχολόγοι και ψυχίατροι) μπορεί να βοηθήσουν εξατομικευμένα μέσω βιντεοκλήσης κτλ. Λύσεις υπάρχουν. Καλή υπομονή σε όλους!
